Προς υβρίδιο ανθρώπου μηχανής;

Του Γιώργου Δουατζή*

Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει μπει στην καθημερινότητά μας και η εισβολή της συνεχίζεται με ταχύτατους, απρόβλεπτους ρυθμούς.

Δεν νομίζω ότι θα ήταν προϊόν επιστημονικής φαντασίας η πρόβλεψη ότι η εξέλιξη του ανθρώπινου είδους θα οδηγήσει στην ύπαρξη ενός υβριδίου ανθρώπου-μηχανής. Ήδη υπάρχουν εμφυτεύματα μεγέθους κόκκου αλατιού, τα οποία μπαίνουν υποδερμικά στο κεφάλι και καταγράφουν, ίσως ελέγχουν, τις εγκεφαλικές λειτουργίες. Φαντάζομαι ότι οι αυριανοί ισχυροί θα είναι όσοι ως υβρίδια θα διαθέτουν μεγαλύτερες ικανότητες και λόγω της τάσης του ανθρώπου για δύναμη και χρήμα, ο «εξοπλισμός» των ανθρώπων με μέσα υψηλής τεχνολογίας στο ίδιο του το κορμί θα διευρυνθεί ταχύτατα, τουλάχιστον στις τάξεις που διαθέτουν οικονομική ευρωστία. Και ως εκ τούτου, το μέλλον κυριολεκτικά αόρατον και μέλαν…

Οι χρήστες της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) διεθνώς ξεπερνούν το ένα δισεκατομμύριο άτομα. (πηγή: DataReportal – Global Digital Insights). Σύμφωνα με στοιχεία της ίδιας της ΤΝ, περίπου το 16,3% των κατοίκων του πλανήτη χρησιμοποιεί την ΤΝ για εργασία ή μάθηση (στοιχεία τέλους 2025). Η δε αγορά της ΤΝ αναμένεται να αυξηθεί το 2026 με 73 εκατομμύρια νέους χρήστες. (Τα στοιχεία που παρατίθενται στο τέλος του κειμένου, διαφωτιστικά).

Η επικράτηση της ΤΝ είναι η νέα πραγματικότητα και οι περισσότεροι επιχαίρουν που «η ζωή μας γίνεται πιο εύκολη και το κέρδος του χρόνου τεράστιο». Οι κίνδυνοι όμως, και οι επιπτώσεις στο ανθρώπινο είδος και στον τρόπο που αυτό λειτουργούσε έως σήμερα, είναι αν όχι απολύτως ορατοί, ανιχνεύσιμοι. Εύλογο ότι το 71% των χρηστών ανησυχεί για τον τρόπο που η ΤΝ παρεμβαίνει σε ό,τι αφορά την ιδιωτικότητα και την ασφάλειά μας.

Το αναπάντητο και αγωνιώδες ερώτημα των ειδικών είναι αν η ΤΝ καταστεί ανεξέλεγκτη και αρχίσει να λαμβάνει αποφάσεις ερήμην των ανθρώπων και κάποτε να τους καθυποτάξει. Ήδη εμφανίστηκαν περιστατικά όπου αλγόριθμοι ανέπτυξαν διάλογο μεταξύ τους μη κατανοητό στους επιστήμονες.

Βεβαίως, υπάρχουν πάμπολλα θετικά από τη χρήση της ΤΝ, όπως συμβαίνει με την πυρηνική ενέργεια που σώζει μεν ζωές (π.χ.στην ιατρική ή την ενέργεια), σκοτώνει δε μαζικά.
Οι κίνδυνοι για την ανθρωπότητα ήδη είναι ορατοί:

-Η συγκέντρωση σε ελάχιστα χέρια της τεχνογνωσίας και των μέσων διαχείρισης της ΤΝ επιτρέπει την ποδηγέτηση εκατομμυρίων κατοίκων του πλανήτη. Χρησιμοποιούμε ένα μέσο και δεν ξέρουμε πόσο και πώς αυτό μας χρησιμοποιεί προς όφελος των αγνώστων σκοπών των κτητόρων του.

-Η χρήση της ΤΝ στην παραγωγή όπλων πολέμου, επαπειλεί με απρόβλεπτες και άκρως καταστροφικές επιπτώσεις στη διεξαγωγή συρράξεων και πολέμων, όπου ισχυρότερος πλέον είναι ο κάτοχος της ΤΝ, σε βάρος φυσικά των φτωχότερων κρατών και πληθυσμών.

-Η ταχύτατη ανάπτυξη της ΤΝ και η χρήση της από εκατομμύρια ανθρώπους καθιερώνει νέα πρότυπα γνώσης, εμπειριών, επιβολών, και αυστηροί κανόνες ηθικής και δεοντολογίας στη λειτουργία της ΤΝ, οι οποίοι θα μας προστάτευαν, δεν υπάρχουν. Η ολιγωρία στη λήψη πολιτικών αποφάσεων και στην εφαρμογή τους δεν μπορεί να αντιπαρατεθεί στην ταχύτητα εξέλιξης της υψηλής τεχνολογίας.

-Κίνδυνοι παραπλανητικών πληροφοριών και «ειδήσεων», όπως η κατασκευή βίντεο κ.ά. κάνουν ευκολότερη τη χειραγώγηση των μαζών και τη δυνατότητα προβοκάτσιας από εχθρούς, οι οποίοι μπορούν να παρουσιάσουν ανύπαρκτα γεγονότα σαν πραγματικά.

-Ήδη έχουν καταγραφεί επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των ανθρώπων από τη χρήση και εξάρτηση της ΤΝ, στην οποία καταφεύγουν όλο και περισσότεροι για «συμβουλές» αμφίβολης αξιοπιστίας και σκοπιμότητας.

-Στο διαδίκτυο υπάρχουν πολλές παραπλανητικές καταχωρίσεις εμπορικού ενδιαφέροντος, κατασκευασμένες με ΤΝ. Αυτές εκλαμβάνονται ως πραγματικές με ορατούς «ανθρώπους» να εκφωνούν, όπου δήθεν ειδικοί συμβουλεύουν πώς θα αποφύγετε λάθη στην αγορά αυτοκινήτου και άλλων αγαθών, ενισχύοντας τον αθέμιτο ανταγωνισμό και ζημιώνοντας μεγάλες εταιρείες με επιπτώσεις στην απασχόληση και την οικονομία ολόκληρων χωρών.

-Αυξάνονται με φοβερή ταχύτητα τα περιστατικά όπου άνθρωποι -συνήθως μοναχικοί- «συνομιλούν» με την ΤΝ και την εκλαμβάνουν ως έναν άλλο άνθρωπο που τους συντροφεύει και ζουν με την αυταπάτη ενός ουσιαστικά ανύπαρκτου φίλου.
Άλλα διαφωτιστικά στοιχεία:

·Στις ΗΠΑ περίπου το 53% των κατοίκων έχουν δοκιμάσει γενετική ΤΝ (Generative AI).

·Η Ινδία ηγείται παγκοσμίως με το 73% των κατοίκων της να χρησιμοποιεί ΤΝ.

·Τα 2/3 των εφήβων στις ΗΠΑ χρησιμοποιούν ΤΝ, εκ των οποίων το 30% την χρησιμοποιεί καθημερινά.

·Το 88% των εταιρειών διεθνώς χρησιμοποιούν ΤΝ, ήτοι, περίπου 280 εκατομμύρια εταιρείες.

·Το 70% των καταναλωτών να χρησιμοποιεί εργαλεία ΤΝ για ενημέρωση, ώστε να αγοράσει προϊόντα ή υπηρεσίες.

·Καθημερινά δημιουργούνται περίπου 34 εκατομμύρια νέες εικόνες ΤΝ.

·Οι χρήστες χρησιμοποιούν ΤΝ για δημιουργική γραφή (21%), βοήθεια με τα μαθήματα (18%), αναζήτηση πληροφοριών (17%) και ιατρικές συμβουλές (5%).

*Ο Γιώργος Δουατζής είναι συγγραφές και δημοσιογράφος

naftemporiki.gr