Ύστατο χαίρε στην Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: Σε κλίμα συγκίνησης τελέστηκε η κηδεία της σπουδαίας βυζαντινολόγου

Παρουσία πλήθους εκπροσώπων του πολιτικού και ακαδημαϊκού κόσμου τελέστηκε στη Μητρόπολη Αθηνών η κηδεία της κορυφαίας Ελληνίδας βυζαντινολόγου και ιστορικού, Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, η οποία έφυγε από τη ζωή την περασμένη Δευτέρα σε ηλικία 99 ετών.

Η εξόδιος ακολουθία πραγματοποιήθηκε χοροστατούντος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Ιερωνύμου και δημοσία δαπάνη, μετά από απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού. Το «παρών» έδωσαν μεταξύ άλλων ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας και ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης. Στη Μυητρόπολη Αθηνών βρέθηκαν επίσης ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κώστας Χατζηδάκης, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο υπουργός Ανάπτυξης Άκης Θεοδωράκος, η υφυπουργός Μετανάστευσης, Σέβη Βολουδάκη, ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, η πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, η Μαριάννα Λάτση, ο πρώην πρύτανης του ΕΚΠΑ, Θεόδωρος Φορτσάκης, ο νυν πρύτανης Γεράσιμος Σιάσος, ο περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Φάνης Σπανός, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζιος, ο πρώην υπουργός Άμυνας, Νίκος Αποστολάκης, η βουλευτής Θεοδώρα Τζάκρη, η πρώην υπουργός Άντζελα Γκερέκου και από τον καλλιτεχνικό κόσμο ο Γιώργος Νταλάρας κι η Μιμή Ντενίση.

Νωρίς το πρωί το φέρετρο με τη σορό της σπουδαίας ακαδημαϊκού, τυλιγμένο με την ελληνική σημαία, μεταφέρθηκε στο παρεκκλήσι του μητροπολιτικού ναού όπου και εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα. Πολλοί ήταν οι πολίτες που σχημάτισαν ουρές για να αφήσουν ένα λουλούδι και να απευθύνουν το τελευταίο αντίο στην Ελληνίδα που σφράγισε με την πορεία της το ευρωπαϊκό ακαδημαϊκό στερέωμα.



(ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)(INTIME NEWS / ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ)
«Aναμετρήθηκε με τα μεγάλα – Έκανε τα αδύνατα δυνατά»: Ο επικήδειος του Κ. Τασούλα

«Αυτοκράτορες και φιλόσοφοι, Άγιοι και ποιητές υποδέχονται τώρα την Ελένη Αρβελέρ στην αιώνια ζωή. Όταν φεύγει ένας άνθρωπος που θαυμάσαμε ή που αγαπήσαμε σκεφτόμαστε όλα αυτά που δεν πρόλαβαν να γίνουν, που δεν πρόλαβαν να λεχθούν. Τον πόνο μας σήμερα απαλύνει το γεγονός ότι είναι τελικά αμέτρητα όσα η Ελένη Αρβελέρ μας πρόσφερε και μας είπε»: Με τα λόγια αυτά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, αποχαιρέτησε την σπουδαία ιστορικό, στον επικήδειο που εκφώνησε κατά την εξόδιο ακολουθία.

«Η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ πέρασε στην αιωνιότητα των διαχρονικών και οικουμενικών Ελληνίδων και Ελλήνων χάρη σε ένα έργο ζωής. Ήταν ένα κορίτσι από τον Βύρωνα, μια αγωνίστρια της Εθνικής Αντιστάσεως που έθεσε τον εαυτό της υπεράνω μέτρων και συρμών. Ήταν μια Ιστορικός που ήθελε να αναμετρηθεί με την Ιστορία» ανέφερε ο κ. Τασούλας και συνέχισε λέγοντας: «Γιατί όπως έλεγε, είχε διαγράψει από το λεξιλόγιό της τη λέξη “αδύνατον”. Δεν ήταν όμως αιθεροβάμων. Δεν εφησύχαζε μέσα σε ζωτικά ψεύδη και αυταπάτες. Όπως έλεγε, “ο εφησυχασμός είναι η μεγαλύτερη δειλία”. Και μόνο δειλή δεν υπήρξε. Πάντοτε θαρραλέα, είχε ως οδηγό της το “γνώθι σαυτόν”. Υπέβαλλε όλες τις αλήθειες, τις δικές της, αλλά και τις αλήθειες των άλλων, στη δοκιμασία του ορθολογισμού. Τις έθετε μία προς μία κάτω από το σκληρό φως της έρευνας, της εργασίας και του λόγου. Κι έτσι, όχι μόνο δεν εφησύχασε σε στερεότυπα, όχι μόνο δεν αναπαύτηκε περιστοιχισμένη από προκατασκευασμένα σχήματα, αλλά προχώρησε και κατέκτησε νέα εδάφη. Έτσι αναμετρήθηκε με τα μεγάλα. Και έτσι έκανε τα αδύνατα δυνατά. Με σχέδιο, με σκληρή δουλειά, με λόγο υπερήφανο, κοφτερό και ζυγισμένο».(ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)

Ο κ. Τασούλας υπογράμμισε πως «η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ ήταν ένα υπόδειγμα αυθεντικότητας, πνευματικού θάρρους και ελευθερίας της σκέψης. Νίκησε το χρόνο με όλους τους τρόπους και σε όλα τα αλώνια. Με το έργο της, αλλά και με τη μακρά ζωή της. Και με το νεανικό πείσμα της κατόρθωσε να επιβεβαιώσει ότι η πνευματική εγρήγορση δεν γνωρίζει ηλικία».

Σημείωσε επίσης ότι «το έργο της, αλλά και το υπόδειγμα σκέψης και ζωής που την αξίωσε να επιτύχει αυτό το έργο μπορεί να είναι πρότυπο και οδηγός για κάθε νέα και για κάθε νέο που θέλει να σπάσει στεγανά και να κατακτήσει κορυφές».(ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)
Ο επικήδειος του Κ. Μητσοτάκη και η αναφορά στο χειρόγραφο σημείωμα που του έδωσε το 2015

Στη σπουδαία διαδρομή της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ, από τις γειτονιές του Βύρωνα μέχρι τη Σορβόννη, στην συνεισφορά της στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού, αλλά και στην ξεχωριστή προσωπικότητά της αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τον επικήδειο που εκφώνησε για την εμβληματική μορφή της ιστορικής επιστήμης. «Εκατό χρόνια ζωής γεμάτης από έρευνα, από γνώσεις, από στοχασμό. Από προσφορά στον πολιτισμό και στα κοινά. Μέσα σε δρόμους ανηφορικούς και δύσβατους, τους οποίους ποτέ μα ποτέ δεν φοβήθηκε. “Όλα όσα πέτυχα κι όσα ονειρεύτηκα, τα κατάφερα γιατί δεν ήξερα πως ήταν αδύνατα”, έλεγε η Ελένη. Γεύτηκε έτσι μία διαδρομή από τις γειτονιές του Βύρωνα που την έφερε στο κέντρο του κόσμου, έχοντας την αναγνώριση σύσσωμη της ακαδημαϊκής κοινότητας, αλλά και την αγάπη και τον σεβασμό όλων των απλών ανθρώπων και στις δύο πατρίδες της» ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης.(Πηγή φωτ. Γρ. Τύπου του Πρωθυπουργού)

Μοιράστηκε μάλιστα κάποια από τα διδάγματα που είχε ακούσει και ο ίδιος από τις συζητήσεις μαζί της: «”Να κάνετε στη ζωή σας αυτό που θέλετε. Μόνο έτσι θα γεμίσετε την ψυχή σας, γιατί όπου υπάρχει το “θέλω”, υπάρχει και το “μπορώ””, συμβούλευε η Ελένη πάντα τους νέους, ενώ “ο εφησυχασμός είναι η μεγαλύτερη δειλία”, επέμενε. Γιατί “όταν αρνείσαι το δικαίωμα της συμμετοχής και της επιλογής, τότε αρνείσαι την ελευθερία σου”. Για να μας καλέσει τελικά «να συνειδητοποιήσουμε ότι όποιος διστάζει να αλλάξει, δεν πρέπει να αυταπατάται ότι τάχα μένει ο ίδιος σταθερός σε ένα σημείο, διότι στην πραγματικότητα όλο και θα υποχωρεί. Είναι διδάγματα από τα πολλά τα οποία άκουγα κι εγώ στις συζητήσεις μου μαζί της. Κυριολεκτικά μαθήματα, όχι απλά ιστορίας αλλά κυρίως μαθήματα ζωής. Με ένα τέτοιο μάθημα, λοιπόν, θα ήθελα να πω και εγώ το δικό μου προσωπικό αντίο στη μεγάλη αυτή Ελληνίδα».

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε ένα χειρόγραφο που του είχε δώσει η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ το 2015, ενθαρρύνοντάς τον να αναλάβει όπως είπε, την ηγεσία της Ν.Δ.: «Ήταν σκέψεις γραμμένες στο χέρι από την ίδια σε πολυτονικό. Σε ένα χειρόγραφο το οποίο μου έδωσε το 2015, όταν με ενθάρρυνε τότε να αναλάβω την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας και από τότε το κρατώ σαν ένα πολύτιμο κειμήλιο. Είναι ένας επίλογος που θεωρώ ότι αφορά όλους μας. Γι’ αυτό και ένα απόσπασμα το μοιράζομαι σήμερα μαζί σας: “Όταν πτωχεύσουνε οι πλούσιοι, δεν θα πλουτίσουν οι φτωχοί. Μα όταν κυβερνούν ανίκανοι, ένοχοι είναι οι ικανοί και όταν μόνο οι ανάξιοι μιλούνε για αξίες, τότε η απαξίωση θα είναι γενική”».

«Καλό σου ταξίδι, αγαπημένη μου Ελένη» είπε ο κ. Μητσοτάκης, κλείνοντας τον επικήδειο λόγο του.(Πηγή φωτ. Γρ. Τύπου του Πρωθυπουργού)(ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)(ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)(ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)(INTIME NEWS / ΜΗΤΡΟΥΣΙΑΣ ΝΙΚΟΣ)(INTIME NEWS / ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ)(INTIME NEWS / ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΣ)(ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ/EUROKINISSI)
Από τις γειτονιές του Βύρωνα στην πρυτανεία της Σορβόννης

Γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου 1926 στο Βύρωνα, «Σ’ ένα σπίτι προσφυγικό, αλλά παρέα με την Ακρόπολη», όπως έχει εξομολλογηθεί η ίδια.

Πατέρας της ήταν ο Νικόλαος Γλύκατζης, έμπορος, και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, το γένος Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας.

Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Αθηνών και σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας). Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ, ωστόσο, όπως είχε η ίδια αποκαλύψει, υπήρξε για μία περίοδο γραμματέας της βασίλισσας Φρειδερίκης, καθώς γνώριζε την αγγλική και γαλλική γλώσσα. Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών, στην υποχώρηση του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.

Το 1953 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου συνέχισε τις σπουδές της στην École des Hautes Études στη Γαλλία. Δύο χρόνια μετά την άφιξή της, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου και το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη. Το 1966 έλαβε το δίπλωμα doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας (Byzance et la mer, Παρίσι: Presses universitaires de France).

Συνέχισε τις σπουδές της στην Ecole des Hautes Etudes στη Γαλλία, όπου αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Ιστορίας και Docteur es Lettres. Ερευνήτρια του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας και διευθύντρια ερευνών από το 1964, εξελέγη Καθηγήτρια της Βυζαντινής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης το 1967.

Στο Παρίσι, γνώρισε τον σύζυγό της, τον Ζακ Αρβελέρ (1918–2010) , που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού. Με τον Ζακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, την Μαρί-Ελέν.

Διετέλεσε Διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε Αντιπρύτανις (1970-1973) και το 1976, Πρύτανις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris I, επίτιμη Πρόεδρος από το 1981). Ήταν η πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης αλλά και η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που είχε τέτοια θέση σε διεθνώς αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο.

naftemporiki.gr