Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Η προοπτική ενός παρατεταμένου αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ δεν τρόμαζε μόνο τις αγορές πετρελαίου. Τρόμαζε ολόκληρο το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Και ίσως αυτός να είναι ο βασικός λόγος που ο Ντόναλντ Τραμπ σπεύδει τώρα να στείλει σήμα ότι είμαστε πολύ κοντά σε μία συμφωνία για την επαναλειτουργία της στρατηγικής θαλάσσιας οδού από όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.
«Η διαπραγμάτευση για τη συμφωνία έχει σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος στα social media, σημειώνοντας ότι επίκειται συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και άλλων χωρών για την αποκλιμάκωση της κρίσης και το άνοιγμα των Στενών.
Λίγο νωρίτερα, η Τεχεράνη είχε δηλώσει ότι οι συνομιλίες προχωρούν και ότι τα βασικά σημεία σύγκλισης έχουν ήδη επιτευχθεί.
Πίσω από την κινητικότητα, όμως, βρίσκεται ένας ολοένα και πιο ορατός φόβος: ότι μία παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα σοκ αντίστοιχο με εκείνο του 2008.
Το σενάριο που τρόμαξε τις αγορές
Σε ανάλυσή της, η Rapidan Energy Group — εταιρεία του πρώην ενεργειακού συμβούλου του Λευκού Οίκου Μπομπ ΜακΝάλι — προειδοποιούσε ότι εάν τα Στενά παραμείνουν ουσιαστικά κλειστά το καλοκαίρι, οι πραγματικές τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να εκτιναχθούν στα 200 δολάρια το βαρέλι.
Η προειδοποίηση δεν αφορά μόνο την ενέργεια. Η Rapidan μιλά ανοιχτά για «μακροοικονομικό εκτροχιασμό» και για κίνδυνο ενός νέου «train wreck scenario» τύπου 2008.
Όπως επισημαίνει η εταιρεία, τα σοκ στο πετρέλαιο από μόνα τους δεν προκαλούν υφέσεις. Γίνονται όμως καταστροφικά όταν «συγκρούονται» με ήδη υπάρχουσες αδυναμίες του χρηματοπιστωτικού και οικονομικού συστήματος.
Και οι αδυναμίες αυτές σήμερα είναι πολλές.
Πετρέλαιο στα 200 δολάρια και το «εύθραυστο» οικοδόμημα της AI
Η αμερικανική οικονομία βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με υψηλά επιτόκια, ακριβό δανεισμό και αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις λόγω του πολέμου με το Ιράν. Η απόδοση του αμερικανικού 30ετούς ομολόγου έχει ήδη σκαρφαλώσει κοντά στα υψηλά του 2007, ενώ η Wall Street παραμένει εξαιρετικά εξαρτημένη από το αφήγημα της τεχνητής νοημοσύνης και την έκρηξη επενδύσεων στην AI.
Σύμφωνα με τη Rapidan, η αγορά έχει αποτιμήσει το «AI trade» με την υπόθεση ότι η ανάπτυξη θα παραμείνει ισχυρή και τα επιτόκια σχετικά χαμηλά. Ένα νέο ενεργειακό σοκ, όμως, θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά το σκηνικό, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν ή και να αυξήσουν τα επιτόκια.
Το αποτέλεσμα θα ήταν ένα επικίνδυνο μείγμα: ακριβότερη ενέργεια, πίεση στα νοικοκυριά, ασφυξία για ενεργοβόρες επιχειρήσεις και ταυτόχρονα σοβαροί κραδασμοί σε αγορές που έχουν «χτίσει» πάνω στη φθηνή ρευστότητα και στον τεράστιο δανεισμό.
Η Rapidan προειδοποιεί ειδικά και για τις «σκιές» στην αγορά private credit, η οποία έχει διογκωθεί τα τελευταία χρόνια χωρίς να έχει δοκιμαστεί σε μία βαθιά ύφεση.
Γιατί όλοι θέλουν τώρα ανοιχτά τα Στενά
Το βασικό σενάριο της Rapidan παραμένει το πλήρες άνοιγμα των Στενών προς τον Ιούλιο — ακόμη και εάν μια συμφωνία ανακοινωθεί άμεσα. Και τούτο γιατί η ναυσιπλοΐα δεν επανεκκινεί από τη μία ημέρα στην άλλη σε μία περιοχή που έχει μεταξύ άλλων ναρκοθετηθεί.
Έτσι οι τιμές του πετρελαίου εκτιμάται ότι θα παραμείνουν υψηλές. Όμως η διαφορά ανάμεσα σε ένα δύσκολο ενεργειακό καλοκαίρι και σε μία παγκόσμια οικονομική κρίση μπορεί να κρίνεται ακριβώς εκεί: στο πόσο γρήγορα θα αποκατασταθεί η ροή πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
Γιατί, όπως σημειώνει η Rapidan, «οι εκρήξεις στις τιμές του πετρελαίου δεν προκαλούν μόνες τους υφέσεις — πυροδοτούν τις ήδη υπάρχουσες αδυναμίες».
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου