Ενεργειακή κρίση: Τηλεργασία και “ΙΧ στο γκαράζ”, μεταξύ των προτάσεων της ΕΕ

 Ένα πακέτο στοχευμένων και προσωρινών παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης ετοιμάζεται να παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνοντας σαφή έμφαση στην αποφυγή μέτρων που ενισχύουν τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα.

Σύμφωνα με προσχέδιο που διακινήθηκε στις Βρυξέλλες και αναμένεται να αποτελέσει τη βάση συζήτησης στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην Κύπρο (23–24 Απριλίου),

η νέα «εργαλειοθήκη» προκρίνει παρεμβάσεις με συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα, στοχευμένη στήριξη των πιο ευάλωτων ομάδων και αποφυγή οριζόντιων επιδοτήσεων. Στόχος είναι να διορθωθούν οι στρεβλώσεις που παρατηρήθηκαν κατά την κρίση του 2022.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και σε μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, όπως η καθιέρωση τηλεργασίας στον ιδιωτικό τομέα τουλάχιστον μία ημέρα την εβδομάδα, η περιοδική αναστολή λειτουργίας δημοσίων υπηρεσιών όπου είναι εφικτό, καθώς και η παροχή μειωμένων ή δωρεάν εισιτηρίων στις δημόσιες συγκοινωνίες. Οι συστάσεις αυτές θυμίζουν πρακτικές που εφαρμόστηκαν τόσο κατά την πανδημία όσο και στην ενεργειακή κρίση των προηγούμενων ετών.

Παρότι προς το παρόν οι προτάσεις έχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα, η εμπειρία δείχνει ότι σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης –ιδίως αν συνεχιστεί η ένταση στα Στενά του Ορμούζ– ενδέχεται να αποκτήσουν δεσμευτική ισχύ.

Οι παρεμβάσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο έντονης ανόδου των τιμών καυσίμων, εν μέσω γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2026 καταγραφόταν πτωτική πορεία, η οποία όμως ανετράπη τον Μάρτιο λόγω της σύγκρουσης στο Ιράν.

Οι τιμές

Σύμφωνα με τη Eurostat, τον Μάρτιο του 2026 οι τιμές καυσίμων και λιπαντικών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 12,9% σε ετήσια βάση. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν σε Γερμανία (+19,8%), Ρουμανία (+19,6%), Ολλανδία (+18,8%), Λετονία (+18,5%) και Αυστρία (+17,2%). Αντίθετα, μικρή μείωση καταγράφηκε σε Ουγγαρία (-2,7%) και Σλοβενία (-5,9%).

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η άνοδος σε ντίζελ και βενζίνη. Σε ετήσια βάση, το ντίζελ αυξήθηκε κατά 19,8% και η βενζίνη κατά 9,4%, ενώ σε μηνιαία σύγκριση (Μάρτιος έναντι Φεβρουαρίου 2026) οι αυξήσεις έφτασαν το 19,1% και 10,6% αντίστοιχα.

Στην Ελλάδα, οι πιέσεις ήταν ακόμη ισχυρότερες στο ντίζελ, με αύξηση κοντά στο 25% μέσα σε έναν μήνα — την 7η υψηλότερη στην ΕΕ — ενώ η βενζίνη κινήθηκε περίπου στο +10%, κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Σε επίπεδο ΕΕ, όλες οι χώρες κατέγραψαν αυξήσεις μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου 2026. Στο ντίζελ, οι μεγαλύτερες αυξήσεις σημειώθηκαν σε Τσεχία και Σουηδία (+27,6%), Εσθονία (+26,8%) και Λετονία (+25,4%), ενώ οι χαμηλότερες σε Σλοβενία (+2,9%), Σλοβακία και Ουγγαρία (+7%). Στη βενζίνη, οι αυξήσεις ήταν πιο συγκρατημένες, χωρίς όμως να εμφανίζεται μείωση σε καμία χώρα.

Τα βασικά μέτρα που εξετάζονται

Με βάση το προσχέδιο, η Κομισιόν προτείνει ένα πλέγμα παρεμβάσεων που στοχεύει στην άμεση ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων, χωρίς να επαναλαμβάνει τις εκτεταμένες επιδοτήσεις του 2022:

• Προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων: Δυνατότητα για στοχευμένες επιδοτήσεις σε κλάδους που πλήττονται περισσότερο, όπως γεωργία, αλιεία και μεταφορές.
• Στήριξη ενεργοβόρων βιομηχανιών: Μέτρα ελάφρυνσης στο ενεργειακό κόστος με προϋπόθεση επενδύσεων σε έργα απανθρακοποίησης.
• Μείωση φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια: Περιορισμός φορολογικών και μη ενεργειακών επιβαρύνσεων στους λογαριασμούς.
• Συντονισμός ενεργειακών αποθεμάτων: Κοινή διαχείριση αποθεμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου για διασφάλιση επάρκειας.
• Παρεμβάσεις στην αγορά CO₂: Προσαρμογές στο σύστημα εμπορίας ρύπων για σταθεροποίηση των τιμών.
• Ευκολότερη αλλαγή προμηθευτή: Δυνατότητα μετάβασης σε νέο πάροχο ενέργειας εντός 24 ωρών.

Η γραμμή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας

Η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζεται με τις κατευθύνσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), ο οποίος επισημαίνει ότι τα οριζόντια μέτρα –όπως γενικευμένες επιδοτήσεις ή μειώσεις φόρων– έχουν υψηλό δημοσιονομικό κόστος και ενδέχεται να ενισχύσουν τη ζήτηση, παρατείνοντας την κρίση.

Αντίθετα, ο IEA προκρίνει:

• στοχευμένη στήριξη σε ευάλωτα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις
• μέτρα με σαφή χρονικό ορίζοντα
• πολιτικές εξοικονόμησης ενέργειας
• επενδύσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα
• αποφυγή οριζόντιων παρεμβάσεων που επηρεάζουν το σύνολο των καταναλωτών
• news24/7.gr