Γιώργος Πατεράκης: «…ανάγκη να μιλήσω για τον κόσμο μας…»

Γιώργος Σ. Κουλουβάρης • gkoul@naftemporiki.gr

Η πολυμεσική μουσική παράσταση «Μπαρόκ: η χρυσόσκονη μιας κρίσης και η ηχώ μιας υπόσχεσης» θα πραγματοποιηθεί το βράδυ της 12ης Ιουνίου στο Ωδείο Αθηνών, Αμφιθέατρο Ιωάννης Δεσποτόπουλος [Ρηγίλλης & Βασ. Γεωργίου Β΄ 17-19, Αθήνα].

Τις δυνάμεις τους ενώνουν η Χορωδία String Theory του Γιώργου Πατεράκη, το σχήμα παλαιάς μουσικής Ex Silentio υπό τη διεύθυνση του Δημήτρη Κούντουρα, και το Κέντρο Παλαιάς Μουσικής του Ωδείου Αθηνών.

Μαζί τους η μετζοσοπράνο Θεοδώρα Μπάκα, και ο τενόρος Χρήστος Κεχρής.

Μαζί μας μίλησε ο Γιώργος Πατεράκης, που υπογράφει την παράσταση.

«Μπαρόκ: η χρυσόσκονη μιας κρίσης και η ηχώ μιας υπόσχεσης»· πώς γεννήθηκε η ιδέα για αυτή τη μουσική παράσταση;

«Δεν ήταν ακριβώς “ιδέα”, με την έννοια “μου ήρθε μια καλή ιδέα, ας κάνω μια παράσταση”. Περισσότερο ήταν ανάγκη να μιλήσω για τον κόσμο μας, δηλαδή για τον δυτικό κόσμο και τη σημερινή κατάστασή του. […] αισθάνομαι, όπως πολλοί, πως η κατάσταση έχει φτάσει σε ένα μη παρέκει, αποφάσισα να πω ό,τι έχω να πω πιο μεθοδικά, πιο αρθρωμένα και πιο συντεταγμένα. Έτσι συγκέντρωσα το υλικό μου, τη βιβλιογραφία μου, ήρθα σε επαφή με αυτούς που θεώρησα ότι έπρεπε να συμμετέχουν στο project, μιλήσαμε και με τον Άρη Χατζηστεφάνου, ο οποίος με πολλή ευγένεια και προθυμία διέθεσε τα ντοκιμαντέρ του “Debtocracy”, “Catastroika” και “This is not a coup”, που αποτελούν μεγάλο μέρος του οπτικού υλικού της παράστασης, και το πράγμα έφτασε εδώ που έφτασε».



Γιατί επιλέξατε το μπαρόκ ως μουσικό πλαίσιο, για να μιλήσετε για τη σύγχρονη Ευρώπη;

«Επί Λουδοβίκου 15ου γίνεται, ιστορικά, η πρώτη εξαγορά εθνικού χρέους από ιδιώτη, που τότε δεν λεγόταν ούτε Lehman Brothers, ούτε Goldman Sachs, αλλά John Law. Αυτός, με τις ευλογίες του Λουδοβίκου, δηλαδή του Γαλλικού Κράτους, ιδρύει την πρώτη “Εθνική”, όπως θα λέγαμε σήμερα, Τράπεζα της ιστορίας, και εκδίδει τα πρώτα χαρτονομίσματα της Ευρώπης. Η “Εθνική” αυτή τράπεζα του Law, […] με την ανοχή του Γαλλικού Κράτους, στήνει μια χρηματιστηριακή απάτη με κέντρο τις γαλλικές αποικίες του Μισσισσιππή, την οποία προωθούν τα συστημικά ΜΜΕ της εποχής -που τότε είχαν το όνομα Mercure de France. Πρωτοακούγεται, παγκοσμίως, η λέξη “εκατομμυριούχος”, δημιουργείται η πρώτη στην ιστορία χρηματιστηριακή φούσκα και το πρώτο capital control της Ευρώπης (το 1720), και οι πρώην “εκατομμυριούχοι” Γάλλοι μέτοχοι χρεοκοπούν. Το Γαλλικό Κράτος καταρρέει οικονομικά και δεν συνέρχεται παρά μετά από παρά πολλά χρόνια. Εν τω μεταξύ, κατά τη διάρκεια της κρίσης αλλά και μετά από αυτήν, στις αποικίες συμβαίνουν τα ανήκουστα: εξανδραποδισμοί, γενοκτονίες και ωμότητες κατά ιθαγενών πληθυσμών από τους δυτικούς σε αδιανόητη κλίμακα. Πράγματα, δηλαδή, με τα οποία είμαστε πολύ εξοικειωμένοι, αφού σήμερα τα βλέπουμε να συμβαίνουν στη γεωγραφική μας γειτονιά, χωρίς να ανοίγει ρουθούνι. Νομίζω πως τώρα πια είναι σαφές γιατί επέλεξα το μπαρόκ, για να μιλήσω για το σήμερα».

Πώς προέκυψε η συνεργασία με τον Δημήτρη Κούντουρα και το Ex Silentio;

«Η δική μου περιοχή δεν είναι κατ’ αποκλειστικότητα η παλιά μουσική, ενώ του Δημήτρη είναι. […] Καθ’ όλη τη διάρκεια της κατασκευής της παράστασης τον συμβουλευόμουν, τόσο σε διάφορα τεχνικά θέματα όσο και σε ζητήματα περιεχομένου. O Δημήτρης είναι ιδρυτικό μέλος του σχήματος Ex Silentio, οπότε όλα ήρθαν φυσικά. Αν και γνωρίζουμε ο ένας το έργο του άλλου από πιο παλιά, είναι η πρώτη φορά που συνεργαζόμαστε και εύχομαι θερμά να είναι μόνο η αρχή».



Τι φέρνει στην παράσταση η παλαιά μουσική που δεν θα μπορούσε να φέρει κανένα άλλο είδος;

«Στην παράσταση δεν ακούγεται κατ’ αποκλειστικότητα μουσική μπαρόκ. Ανάμεσα σε μουσικά έργα της εποχής ακούγονται και διάφορα δικά μου, που έχουν θεματική σύνδεση με το περιεχόμενο της παράστασης, […] έχω βάλει ακόμη και ένα αλεβίτικο πνευματικό τραγούδι που τραγουδά ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος, ως σχόλιο για τη στενή σχέση του Δυτικού Πολιτισμού με τον Αραβικό στον οποίο χρωστά τόσα πολλά, όσο κι αν σήμερα η δυτική πολιτική, δαιμονοποιώντας τον, προσπαθεί να τον απαρνηθεί και να τον ξορκίσει».



Ποια είναι η φιλοσοφία της String Theory που ιδρύσατε το 2011; Τι την κάνει διαφορετική από άλλα μουσικά σχήματα;

«Η πολυσυλλεκτικότητα των συμμετεχόντων. Η πολύ πλατιά ηλικιακή, κοινωνική, οικονομική, μορφωτική, επαγγελματική τους βεντάλια, αλλά και το εύρος της σχέσης τους με τη μουσική, αφού στις τάξεις της χορωδίας έχουμε επαγγελματίες τραγουδιστές, σπουδαστές κλασικού τραγουδιού, πανάσχετους περί τη μουσική, σπουδαστές ωδείων και ένθερμους ερασιτέχνες, με ήδη αποκαταστημένη τη στενή τους σχέση και την αγάπη τους για τη μουσική. Όλοι αυτοί έχουν αναπτύξει ένα κοινό ήθος του συνεργάζεσθαι, του συνυπάρχειν, της αφοσίωσης σε έναν σκοπό, της αλληλοϋποστήριξης, έχουν ανεπτυγμένη ενσυναίσθηση και δεν θυμίζουν σε τίποτα έναν όχλο ερασιτεχνών ή γκρούβαλων που μαζεύτηκαν να κάνουν χαβαλέ. Μπορούν όταν χρειάζεται να είναι αφοσιωμένοι, ακούραστοι και στοχοπροσηλωμένοι, ενώ στις κατάλληλες συνθήκες είναι χαλαροί, γλεντζέδες και θορυβώδεις. Τέλος, έχουν αναπτυγμένα κοινωνικά αντανακλαστικά και μεγάλο σεβασμό για τη γνώση. Αν αυτό δεν είναι ένα υπό κλίμακα μοντέλο μιας τέλειας κοινωνίας, δεν ξέρω τι είναι».



Αν μπορούσατε να συνεργαστείτε με οποιονδήποτε καλλιτέχνη, ζωντανό ή μη, ποιος θα ήταν;

«Δεν το λες ακριβώς συνεργασία, αλλά θα ανεβοκατέβαζα με πολύ μεγάλη ευχαρίστηση τη φυσούνα στο εκκλησιαστικό όργανο του Μπαχ στον Άγιο Θωμά, στη Λειψία».

naftemporiki.gr