Πέντε μήνες αφότου η απειλή των ιρανικών drones ερήμωσε το οικονομικό κέντρο του Ντουμπάι, τα γραφεία στους ουρανοξύστες, που φιλοξενούν χιλιάδες διεθνείς τραπεζίτες και διαχειριστές κεφαλαίων, γέμισαν και πάλι.
Τα παραδοσιακά εμπορικά πλοιάρια (dhows) διασχίζουν ξανά τα γαλαζοπράσινα νερά του Κόλπου, μεταφέροντας εμπορεύματα προς το Ιράν από τα λιμάνια του Ντουμπάι.
Στο αεροδρόμιο του Ντουμπάι επαναλήφθηκαν αθόρυβα οι πρώτες ιρανικές πτήσεις μετά τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο κατά της Τεχεράνης. Την ίδια ώρα, οι αρχές των Εμιράτων άρχισαν να επιτρέπουν την επιστροφή περίπου 20.000 Ιρανών με άδεια παραμονής στα ΗΑΕ, οι οποίοι βρίσκονταν στο εξωτερικό όταν ξέσπασε ο πόλεμος.Όλα αυτά δείχνουν πώς τα ΗΑΕ και το Ιράν επιδίωξαν να αποκλιμακώσουν την ένταση, την ώρα που η σύγκρουση μαινόταν γύρω τους. Τα ΗΑΕ προσπαθούν πλέον να επιστρέψουν σε μια στοιχειώδη κανονικότητα, μετά τη μεγαλύτερη κρίση που αντιμετώπισαν από την ανεξαρτησία τους το 1971.
Καθώς η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κατέρρεε, το εμιράτο έκανε έναν τολμηρό ελιγμό: ενεργοποίησε προσεκτικά τους διπλωματικούς και οικονομικούς διαύλους με το Ιράν, διπλασιάζοντας παράλληλα τη στήριξή του στις στρατιωτικές σχέσεις με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Τους πρώτους μήνες του πολέμου, το κράτος του Κόλπου δέχθηκε το κύριο πλήγμα των επιθέσεων της Τεχεράνης κατά των Αράβων συμμάχων των ΗΠΑ, μετρώντας σχεδόν 3.000 επιθέσεις με πυραύλους και drones. Τα ΗΑΕ απάντησαν με δεκάδες δικά τους πλήγματα, τηρώντας την πιο σκληροπυρηνική στάση απέναντι στο Ιράν σε σχέση με τους γείτονές τους στον Κόλπο.
Ωστόσο, από τον Απρίλιο, όταν οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν σε μια ασταθή ανακωχή, τα ΗΑΕ επιδιώκουν να μετατοπιστούν από την εχθρότητα στην ύφεση με την Τεχεράνη.
Η κίνηση αυτή αντικατοπτρίζει ένα μείγμα πραγματισμού και ρεαλπολιτίκ για ένα μικρό αλλά άκρως φιλόδοξο κράτος, το οποίο επιδιώκει εδώ και καιρό να αξιοποιήσει τον τεράστιο πλούτο των πετροδολαρίων του για να αποκτήσει δυσανάλογα μεγάλη επιρροή εντός και εκτός της περιοχής.
Όπως συμβαίνει και με άλλα κράτη του Κόλπου, γίνεται πλέον συνειδητό ότι η χώρα αποτελεί όμηρο της γεωγραφικής της θέσης. Ως εκ τούτου, εμφανίζεται αποφασισμένη να προστατεύσει το καθεστώς της ως το κορυφαίο κέντρο τουρισμού, εμπορίου και χρηματοοικονομικών στην περιοχή.
«Αυτός [ο πόλεμος] ήταν μια προσγείωση στην πραγματικότητα για όλους», δηλώνει ένα στέλεχος από τα Εμιράτα. «Η επιθετική στάση χαρακτήρισε την πρώτη φάση του πολέμου· [στη συνέχεια] όμως δείξαμε πραγματισμό. Δεν εμμένουμε δογματικά στις αποφάσεις μας, αλλά τις επαναπροσδιορίζουμε».
Το μνημόνιο συνεργασίας που υπέγραψε τον περασμένο μήνα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με την Τεχεράνη για την παράταση της εκεχειρίας και το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ επιτάχυνε την οικονομική προσέγγιση. Τα ΗΑΕ συμφώνησαν να επιτρέψουν τη μερική επανέναρξη του εμπορίου με την Ισλαμική Δημοκρατία και την επιστροφή των ιρανικών πτήσεων, ενώ παράλληλα ανέκαμψαν και οι εξαγωγές πετρελαίου των Εμιράτων.
Αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η προσπάθεια μετάβασης από τον πόλεμο σε μια «ψυχρή ειρήνη» κρέμεται από μια κλωστή. Τον κίνδυνο αυτό υπογραμμίζουν οι εξάρσεις στις εχθροπραξίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις τελευταίες δύο εβδομάδες, με την Τεχεράνη να βάζει στο στόχαστρο δύο δεξαμενόπλοια των ΗΑΕ στα στενά αυτόν τον μήνα, αφού προηγουμένως είχε ανακοινώσει ότι κλείνει και πάλι το στρατηγικό αυτό πέρασμα.
Ωστόσο, το Ιράν δεν έχει πλήξει τα ίδια τα ΗΑΕ κατά τις πρόσφατες ανταλλαγές πυρών, στο πλαίσιο των οποίων εξαπέλυσε drones και πυραύλους εναντίον του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ, της Ιορδανίας, του Κατάρ, του Ομάν και της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Abdulkhaleq Abdulla, ακαδημαϊκός από τα Εμιράτα, εκτιμά ότι η ανακωχή μεταξύ ΗΑΕ και Ιράν θα αντέξει, εφόσον η Τεχεράνη δεν στοχοποιήσει απευθείας το κράτος του Κόλπου.
«Ποτέ δεν ξέρεις, καθώς η κατάσταση είναι κάπως συγκεχυμένη από την ιρανική πλευρά και δεν υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη», επισημαίνει. «Η ισορροπία είναι εύθραυστη, αλλά είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι κρατάει ήδη δύο μήνες».
Ανώτατος αξιωματούχος των ΗΑΕ δηλώνει ότι η ύφεση εντάσσεται σε ένα πλέγμα στρατηγικών για τη διαχείριση των σχέσεων με τον κατά πολύ μεγαλύτερο αντίπαλο του κράτους του Κόλπου, ενώ παράλληλα γίνονται προετοιμασίες για το χειρότερο δυνατό σενάριο. «Θα ενισχύσουμε την αποτρεπτική μας ισχύ, θα κινηθούμε διπλωματικά και παράλληλα θα αξιοποιήσουμε το οικονομικό μας εκτόπισμα», επισημαίνει ο αξιωματούχος. «Υπάρχει η αίσθηση ότι αφήσαμε πίσω μας μια κρίση, καθώς και πίστη στην ικανότητά μας να την ξεπεράσουμε.
Ωστόσο, συνειδητοποιούμε επίσης ότι απαιτείται προσπάθεια· τίποτα δεν θα γίνει αυτόματα».
Ο πρόεδρος των ΗΑΕ, Σεΐχης Mohamed bin Zayed al-Nahyan, έχει αναθέσει το έργο της αποκλιμάκωσης με το Ιράν σε τρία από τα αδέλφια του, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν την κατάσταση.
Έχει εμπιστευτεί αυτή τη λεπτή αποστολή στον Σεΐχη Mansour, έναν από τους αντιπροέδρους των ΗΑΕ, στον υπουργό Εξωτερικών Σεΐχη Abdullah, καθώς και στον σύμβουλο εθνικής ασφάλειας Σεΐχη Tahnoon, ο οποίος θεωρείται από τους πλέον πραγματιστές ηγέτες στο Άμπου Ντάμπι.
Οι πρώτες ενδείξεις προσέγγισης φάνηκαν με ένα τηλεφώνημα μεταξύ του Σεΐχη Mansour και του Mohammad Bagher Ghalibaf —ενός από τους κορυφαίους πολιτικούς ηγέτες του Ιράν σε περιόδους κρίσης και βασικού διαπραγματευτή του με την Ουάσιγκτον— μία εβδομάδα μετά την εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν. Τον περασμένο μήνα, ο Σεΐχης Abdullah είχε την πρώτη του τηλεφωνική επικοινωνία μετά τον πόλεμο με τον Ιρανό ομόλογό του, Abbas Araghchi.
Ο Abdulla, ο ακαδημαϊκός από τα Εμιράτα, επισημαίνει ότι το Ιράν πήρε την πρωτοβουλία για διάλογο.
«Το Ιράν μάς πλησίασε και πρότεινε να μιλήσουμε· θα ήταν ανόητο να αρνηθείς όταν ο αντίπαλός σου έρχεται σε σένα», αναφέρει. «Ο δεύτερος λόγος [για την αποκλιμάκωση] είναι η συνειδητοποίηση ότι, μετά από όλα αυτά, ο πόλεμος δεν επρόκειτο να λύσει το πρόβλημα — δεν θα ανέτρεπε το καθεστώς ούτε θα νικούσε τους Φρουρούς της Επανάστασης».
Τα ΗΑΕ θεωρούν το Ιράν απειλή από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 και έκτοτε οι σχέσεις τους με την Τεχεράνη ισορροπούν ανάμεσα στην επιθετική στάση του Αμπού Ντάμπι και τον εμπορικό προσανατολισμό του Ντουμπάι, το οποίο αποτελεί διαχρονικά ζωτικό κόμβο για το ιρανικό εμπόριο.
Για δύο δεκαετίες, ο Σεΐχης Mohamed, γνωστός ως MBZ, προειδοποιούσε και προετοιμαζόταν για την απειλή που συνιστά το τεράστιο οπλοστάσιο drones και πυραύλων του Ιράν. Παρά ταύτα, τα ΗΑΕ σοκαρίστηκαν από τη σφοδρότητα της επίθεσης.
Ο MBZ ήλπιζε κρυφά ότι ο πόλεμος θα αποδυνάμωνε σημαντικά το ισλαμικό καθεστώς και τη στρατιωτική του ισχύ, σύμφωνα με διπλωμάτες και αναλυτές. Ωστόσο, ο ίδιος και οι ομόλογοί του στον Κόλπο γνώριζαν επίσης ότι θα έπρεπε να μαζέψουν τα κομμάτια αν ο Τραμπ τερμάτιζε τον πόλεμο έχοντας αποδυναμώσει, αλλά όχι εξαλείψει, το καθεστώς. Ο φόβος τους ήταν ότι θα καλούνταν να διαχειριστούν έναν πληγωμένο αλλά ακόμη πιο προκλητικό αντίπαλο στο κατώφλι τους.
«Τα ΗΑΕ βρίσκονται σε δύσκολη θέση: έχουν ελάχιστο έλεγχο στις δυναμικές που επηρεάζουν βαθιά την ασφάλεια και την ευημερία τους», εξηγεί ο Emile Hokayem από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS). «Κατανοούν ότι ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος θα είναι σημαντικός και κινούνται γρήγορα για να καθησυχάσουν επενδυτές, εμπόρους και επιχειρηματίες».
Οι εμπορικοί δεσμοί με το Ιράν είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομία του Ντουμπάι, το οποίο αποτελεί βάση για εκατοντάδες χιλιάδες Ιρανούς. Οι ηγέτες των Εμιράτων ελπίζουν επίσης ότι η εξάρτηση της ίδιας της Τεχεράνης από το κράτος του Κόλπου για μεγάλο μέρος των εισαγωγών και εξαγωγών της, της δίνει κίνητρο να διατηρήσει μια καθαρά συναλλακτική σχέση.
Τα ΗΑΕ διαψεύδουν ότι έχουν πραγματοποιήσει οποιαδήποτε χρηματοοικονομική μεταφορά προς το Ιράν. Ωστόσο, παράγοντες των Εμιράτων επισημαίνουν ότι υπάρχει έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον για τη χώρα —ιδιαίτερα στους τομείς της ενέργειας, των λιμανιών και της εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics)— υπό την προϋπόθεση ότι ο πόλεμος θα τερματιστεί οριστικά και θα αρθούν οι αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις.
«Το Ιράν διαθέτει μεγάλο πληθυσμό και μια τεράστια καταναλωτική αγορά, γεγονός που αποφέρει τεράστιο όφελος στο Ντουμπάι ως εμπορικό κέντρο και κόμβο επανεξαγωγών», αναφέρει αξιωματούχος του Ντουμπάι. «Είναι εξαιρετικά σημαντικό για εμάς να επιστρέψουμε σε μια ομαλή σχέση».
«Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το Ιράν», προσθέτει επιχειρηματίας από τα Εμιράτα, ο οποίος ανησυχεί για την άνοδο των τιμών στα ΗΑΕ.
«Αν μου πείτε ότι πρέπει να διακόψω το εμπόριο με το Ιράν εξαιτίας των όσων συμβαίνουν και να βρω άλλον συνεργάτη, δεν είναι ακατόρθωτο, αλλά σίγουρα δεν είναι εύκολο», λέει.
«Μπορώ να αντικαταστήσω πολλά προϊόντα, αλλά ένα κιβώτιο ντομάτες με πέντε dirhams μπορεί να έρθει μόνο από το Ιράν».
Παρά την ύφεση, τα ΗΑΕ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το Ιράν με βαθιά καχυποψία – ενώ παράλληλα σχεδιάζουν την εμβάθυνση της αμυντικής τους συνεργασίας με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Μετά την ομαλοποίηση των διμερών σχέσεων πριν από πέντε χρόνια, τα ΗΑΕ έχουν εξελιχθεί στον στενότερο περιφερειακό σύμμαχο του Ισραήλ.
Η στρατηγική αυτή σχέση απέδωσε καρπούς ήδη από τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, όταν το Ισραήλ έσπευσε να συνδράμει τα ΗΑΕ επιστρατεύοντας το αντιπυραυλικό σύστημα «Σιδηρούς Θόλος» (Iron Dome), καθώς και ένα νέο, υπερσύγχρονο σύστημα λέιζερ, γνωστό ως Iron Beam.
Στους μήνες που ακολούθησαν, η ισραηλινή πρεσβεία στο Αμπού Ντάμπι διπλασιάστηκε σε μέγεθος, αποτελώντας πλέον μία από τις μεγαλύτερες διπλωματικές αποστολές του εβραϊκού κράτους παγκοσμίως. Το Ισραήλ επιδιώκει τώρα να διευρύνει τη διμερή συνεργασία σε πλήθος τομέων: από την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη, έως τα λιμάνια ξηράς, τις υποδομές αποθήκευσης και την άμυνα.
«Ισραηλινές αμυντικές βιομηχανίες δραστηριοποιούνται στα ΗΑΕ και διατηρούν μόνιμη βάση εδώ», επισημαίνει Ισραηλινός αξιωματούχος. «Κάποιες λειτουργούσαν στη χώρα και πριν από τον πόλεμο, όμως πλέον η παρουσία τους είναι κατά πολύ μεγαλύτερη και εκτείνεται σε κάθε επίπεδο».
Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία χρόνια η σχέση αυτή δοκιμάστηκε από εντάσεις με φόντο την ακροδεξιά κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ιδίως κατά τη διάρκεια του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα, ο οποίος ξέσπασε μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Ορισμένοι παράγοντες των Εμιράτων, σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις, επιρρίπτουν ευθύνες στον Νετανιάχου για την εμπλοκή της περιοχής στη σύρραξη και ανησυχούν ότι οι χειρισμοί της κυβέρνησής του εκθέτουν τα ΗΑΕ.
Ωστόσο, το Αμπού Ντάμπι εμμένει στη θέση ότι η ομαλοποίηση των σχέσεων με το Ισραήλ – προϊόν των λεγόμενων «Συμφωνιών του Αβραάμ» που επιτεύχθηκαν με τη μεσολάβηση του Τραμπ – εξυπηρετεί τα μακροπρόθεσμα στρατηγικά συμφέροντα της χώρας.
Η συντριπτική πλειονότητα των ιρανικών πυραύλων και drones αναχαιτίστηκε επιτυχώς από την αεράμυνα των ΗΑΕ, η οποία θωρακίστηκε από αμερικανικά, ισραηλινά, νοτιοκορεατικά και ουκρανικά συστήματα, αλλά και από την καταλυτική υποστήριξη βρετανικών και γαλλικών μαχητικών αεροσκαφών.
Αξιωματούχος των ΗΑΕ επισημαίνει μάλιστα ότι ο πόλεμος κατέστησε τον ρόλο των ΗΠΑ στην περιοχή «περισσότερο, και όχι λιγότερο, αναγκαίο».
Αυτόν τον μήνα, η κυβέρνηση Τραμπ αντάμειψε τα ΗΑΕ για τον «καθοριστικό ρόλο τους στην προάσπιση των αμερικανικών συμφερόντων» κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Συγκεκριμένα, απλούστευσε τις διαδικασίες πρόσβασης του κράτους του Κόλπου σε αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό, καθώς και στα προηγμένα μικροτσίπ που είναι απαραίτητα για την υλοποίηση των φιλοδοξιών του να αναδειχθεί σε παγκόσμιο ηγέτη της τεχνητής νοημοσύνης.
Από την οπτική γωνία του Αμπού Ντάμπι, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ φιγουράρουν στην κορυφή της λίστας των συμμάχων που έσπευσαν να προσφέρουν βοήθεια, αναφέρει δυτικός αξιωματούχος. Ο ίδιος συμπληρώνει ότι, αν και ορισμένοι αξιωματούχοι των Εμιράτων θεωρούν πως ο πόλεμος ήταν το αποτέλεσμα «ενός παρορμητικού Αμερικανού προέδρου και ενός Ισραήλ που επιχειρεί να κατακερματίσει την περιοχή… όταν τα πράγματα δυσκολεύουν, [το Αμπού Ντάμπι] κοιτάζει ποιος στάθηκε έμπρακτα στο πλευρό του».
Καθώς η σύρραξη έχει μετατοπιστεί σε μια γκρίζα ζώνη, ανάμεσα στον ολοκληρωτικό πόλεμο και την ειρήνη, η λέξη που κυριαρχεί στις συζητήσεις εντός των ΗΑΕ είναι η «ανθεκτικότητα».
Το Αμπού Ντάμπι επιδιώκει όχι μόνο να ενισχύσει το εξοπλιστικό του πρόγραμμα, αλλά και να θωρακίσει τα τρωτά σημεία των ζωτικών υποδομών του. Στο πλαίσιο αυτό, κυβερνητικά στελέχη εξετάζουν την υπογειοποίηση τόσο των αγωγών πετρελαίου – που αποτελούν τη βάση του σημερινού πλούτου της χώρας – όσο και των κέντρων δεδομένων (data centers), τα οποία θα υποστηρίξουν το όραμά της να αναδειχθεί σε παγκόσμιο κόμβο τεχνητής νοημοσύνης.
«Κάθε υποδομή ζωτικής σημασίας θα προστατευθεί πλήρως, κυρίως μέσω των συστημάτων αεράμυνας», επισημαίνει ο αξιωματούχος της χώρας. «Η ασφάλειά τους είναι εγγυημένη, είτε επειδή δεν θα βασιζόμαστε πλέον σε μία και μόνο πηγή είτε επειδή θα διαθέτουμε εναλλακτικές επιλογές».
Παράλληλα, η χώρα αναζητά νέες εμπορικές οδούς προκειμένου να περιορίσει την εξάρτησή της από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να ενισχύσει την επισιτιστική της ασφάλεια, επεκτείνοντας, μεταξύ άλλων, τις στρατηγικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης τροφίμων.
Ο εφοδιαστικός όμιλος DP World ανακοίνωσε σχέδια για την κατασκευή δύο νέων τερματικών σταθμών στη Φουτζέιρα, στην ανατολική ακτή των ΗΑΕ. Στόχος είναι να περιοριστεί η εξάρτηση από τον κεντρικό εμπορικό λιμένα του Jebel Ali, ο οποίος πλέον λειτουργεί μόλις στο 10% της χωρητικότητάς του, καθώς το Ιράν έχει αποκλείσει τα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, η κρατική εταιρεία πετρελαίου Adnoc επιταχύνει τις εργασίες για την κατασκευή ενός νέου αγωγού, ο οποίος αναμένεται να διπλασιάσει από την επόμενη χρονιά την ικανότητα εξαγωγής πετρελαίου προς τη Φουτζέιρα —ένα από τα επτά εμιράτα που συνθέτουν τα ΗΑΕ.
«Τα ΗΑΕ έχουν επικεντρωθεί προσηλωμένα σε αυτό. Είναι η κατάλληλη στιγμή να αναδιαρθρωθεί το μοντέλο – να γίνει πιο ανθεκτικό, με νέες εφοδιαστικές αλυσίδες και μεγαλύτερη έμφαση στην άμυνα», επισημαίνει σύμβουλος επιχειρήσεων με έδρα το Ντουμπάι. «Όλα αυτά τα ζητήματα βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των συζητήσεων».
Ένας άλλος σύμβουλος μεταφέρει το χαρακτηριστικό μήνυμα ανώτατου αξιωματούχου της χώρας: «Αν χρειαστεί, θα ανοίξουμε διώρυγα μέχρι τον Ινδικό Ωκεανό».
Το Ντουμπάι, έχοντας παράδοση στο να διαψεύδει όσους αμφιβάλλουν για τις αντοχές του, βρίσκεται σήμερα σε σαφώς ισχυρότερη θέση σε σχέση με την περίοδο που η πανδημία του Covid δοκίμασε το οικονομικό του μοντέλο, σύμφωνα με τραπεζικούς κύκλους και οικονομολόγους.
Την ίδια στιγμή, το πλούσιο σε πετρέλαιο Αμπού Ντάμπι διαθέτει οικονομικά αναχώματα που ελάχιστες χώρες στον κόσμο μπορούν να ανταγωνιστούν, καθώς τα κρατικά επενδυτικά του ταμεία διαχειρίζονται περιουσιακά στοιχεία ύψους σχεδόν 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. «Δεν υπάρχει καμία ανησυχία και η στρατηγική είναι απόλυτα ξεκάθαρη», αναφέρει ανώτατο τραπεζικό στέλεχος. «Η ροή των επιχειρηματικών συμφωνιών δεν πάγωσε στιγμή· συνεχίστηκε κανονικά καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, και μάλιστα πιθανότατα εσκεμμένα».
Τον περασμένο μήνα, η παραγωγή αργού πετρελαίου της Adnoc άγγιξε επίπεδα ρεκόρ, φτάνοντας τα 4,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA). Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως αποτέλεσμα της προσπάθειας της εταιρείας να αυξήσει κατακόρυφα την παραγωγή της, μετά την αποχώρηση της χώρας από τον ΟΠΕΚ – το πετρελαϊκό καρτέλ υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας – τον περασμένο Απρίλιο.
Ωστόσο, ο πρώτος σύμβουλος υπογραμμίζει το μέγεθος της πρόκλησης που αντιμετωπίζει η ηγεσία των ΗΑΕ. «Το Ντουμπάι και το Αμπού Ντάμπι μπορούν να πάρουν όποιο μέτρο θέλουν, το πρόβλημα όμως είναι ότι ορισμένα προβλήματα απλώς δεν επιλύονται», επισημαίνει. «Οι ενεργειακές υποδομές θα παραμείνουν εκτεθειμένες επειδή είναι υπεράκτιες, ενώ ακόμα και οι εξαγωγές από τη Φουτζέιρα εξακολουθούν να βρίσκονται εντός της εμβέλειας των εχθρικών πληγμάτων».
Παρά την επιτυχία της χώρας στην αναχαίτιση των ιρανικών πυραύλων και drones, οι αλλεπάλληλες επιθέσεις εναντίον κρίσιμων ενεργειακών και πολιτικών υποδομών κλόνισαν συθέμελα την ασφάλειά της.
Καθώς το κλείσιμο των στενών απέκλεισε ουσιαστικά το Jebel Ali – την κύρια εμπορική πύλη της χώρας προς τις διεθνείς αγορές – επιστρατεύτηκαν αεροπορικές και οδικές μεταφορές εμπορευμάτων, ώστε να διασφαλιστεί ο απρόσκοπτος ανεφοδιασμός και να παραμείνουν γεμάτα τα ράφια των καταστημάτων.
Ωστόσο, οι περισσότερες δυτικές αεροπορικές εταιρείες εξακολουθούν να αποφεύγουν τις πτήσεις προς αυτόν τον κόμβο, ο οποίος υπό κανονικές συνθήκες αποτελεί έναν από τους πιο πολυσύχναστους διαμετακομιστικούς σταθμούς του πλανήτη. Η πληρότητα των ξενοδοχείων έχει κάνει βουτιά, παρά τις γενναίες εκπτώσεις. Μάλιστα, πάνω από έξι πολυτελή ξενοδοχεία του Ντουμπάι – ανάμεσά τους και εμβληματικά τοπόσημα όπως το Burj Al Arab και το Armani Hotel – έκλεισαν προσωρινά με πρόσχημα την ανακαίνιση, ενώ αρκετά εστιατόρια κατέβασαν οριστικά ρολά.
Αν και το Ντουμπάι αρχίζει σταδιακά να ανακτά τους ρυθμούς του, έρχεται τώρα αντιμέτωπο με ένα διπλό πλήγμα: την υποτονική κίνηση λόγω της κρίσης και την είσοδο στη χαμηλή τουριστική περίοδο, καθώς ο υδράργυρος το καλοκαίρι χτυπά κόκκινο.
«Κάθε εβδομάδα που κυλά χωρίς απρόοπτα φέρνει μια ανακούφιση, όμως η κατάσταση απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί ομαλή — δεν υπάρχουν τουρίστες», επισημαίνει στέλεχος διεθνούς τράπεζας. «Επειδή η διαχείριση της κρίσης ήταν συγκροτημένη, ελλοχεύει ο κίνδυνος να δημιουργηθεί η ψευδαίσθηση ότι δεν υπήρξαν κραδασμοί. Η αλήθεια είναι ότι τα έσοδα συρρικνώθηκαν δραματικά και καταγράφηκε σημαντική φυγή κεφαλαίων».
Η Νατάσα Σιδέρη, ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος του ομίλου Tashas Group, ο οποίος διαθέτει 16 εστιατόρια στα ΗΑΕ, εξομολογείται ότι λύγισε όταν αναγκάστηκε να ζητήσει από το προσωπικό της μειώσεις μισθών που άγγιζαν το 30%. Ο τζίρος στο κεντρικό εστιατόριο του ομίλου, στην οικονομική ζώνη του Ντουμπάι, έκανε βουτιά έως και 80%, προτού αρχίσει να δείχνει σημάδια ανάκαμψης τον Ιούνιο.
Οι ελλείψεις σε βασικά αγαθά, όπως ο σκωτσέζικος σολομός και τα αρνίσια παϊδάκια, ανάγκασαν τις επιχειρήσεις να περιορίσουν τα μενού τους, την ώρα που το λειτουργικό κόστος εκτοξευόταν, συμπληρώνει η ίδια.
«Ήταν χειρότερα και από την περίοδο της πανδημίας, γιατί τότε είχες ένα ξεκάθαρο πλάνο», αναφέρει η Σιδέρη. «Στον Covid ήξερες ότι έπρεπε να παραμείνεις κλειστός για ένα συγκεκριμένο διάστημα, κάτι που διευκόλυνε τις διαπραγματεύσεις για τα ενοίκια με τους ιδιοκτήτες. Το να φυτοζωείς, όμως, είναι πολύ πιο επώδυνο».
Η ίδια, πάντως, επισημαίνει ότι η εμπορική κίνηση ανακάμπτει και εκτιμά ότι ο τζίρος θα σταθεροποιηθεί στα περσινά επίπεδα μέχρι τα τέλη του 2026, προτού περάσει σε ξεκάθαρη τροχιά ανόδου την επόμενη χρονιά.
Το καθοριστικό τεστ αναμένεται τον Σεπτέμβριο. Το άνοιγμα των σχολείων θα δείξει πόσοι ξένοι εργαζόμενοι (expatriates) επέστρεψαν τελικά, ενώ η πτώση της θερμοκρασίας θα αποτελέσει το απόλυτο βαρόμετρο για την ικανότητα των ΗΑΕ να προσελκύσουν και πάλι το τουριστικό κοινό.
Ένας Βρετανός κάτοικος της χώρας αναφέρει ότι ορισμένοι γνωστοί του έχουν ήδη εξασφαλίσει θέσεις για τα παιδιά τους σε σχολεία του Ηνωμένου Βασιλείου, αναβάλλοντας την απόφαση για την επιστροφή τους στα Εμιράτα για μετά το καλοκαίρι. Από την πλευρά τους, πάντως, τραπεζικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι το ενδιαφέρον για μετεγκατάσταση στο Ντουμπάι παραμένει αμείωτο.
Παρά ταύτα, η πρόσφατη κλιμάκωση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν ήρθε να ανακόψει το κύμα αισιοδοξίας που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται.
«Μέχρι πριν από μία εβδομάδα το κλίμα ήταν σαφώς πιο θετικό, όμως τώρα ορισμένες εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων αρχίζουν να εμφανίζουν και πάλι σημάδια νευρικότητας», σημειώνει το ανώτατο στέλεχος από τα Εμιράτα.
«Το Ντουμπάι θα κινήσει γη και ουρανό», συμπληρώνει, αναφερόμενος στα μελλοντικά σχέδια της χώρας να χαράξει τη δική της πορεία στον μεταπολεμικό κόσμο. «Πολλές ιδέες βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι των αξιολογήσεων. Όλες τους όμως έχουν νόημα μόνο υπό την προϋπόθεση ότι η σύρραξη θα έχει τερματιστεί οριστικά».
* Αυτή είναι η πρώτη ιστορία ενός αφιερώματος για την ανάδυση και την ανάπτυξη των ΗΑΕ ως παγκόσμιας δύναμης.
Μέρος πρώτο: Μια νέα Μέση Ανατολή.
Μέρος δεύτερο: Εταιρικές φιλοδοξίες.
Μέρος τρίτο: Η νίκη επί της Ουάσιγκτον.
Μέρος τέταρτο: Κρυφά δίκτυα .
Μέρος πέμπτο: Πόλεμος στο Σουδάν.
Data visualisation: Alan Smith
© The Financial Times Limited 2026. Όλα τα δικαιώματα διατηρούνται. Απαγορεύεται η αναδιανομή, αντιγραφή ή τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο. Το NEWS 24/7 φέρει την αποκλειστική ευθύνη για την παρούσα μετάφραση και η Financial Times Limited δεν αποδέχεται καμία ευθύνη για την ακρίβεια ή την ποιότητα της μετάφρασης.
news24/7.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου