Η στρατιωτική θητεία επιστρέφει στην Ευρώπη, υποχρεωτικά ή εθελοντικά

Μιχάλης Ψύλος • ptsirigotis@naftemporiki.gr

Σχεδόν 30 χρόνια μετά την κατάργησής το 1997, υπό την προεδρία του Ζακ Σιράκ, η στρατιωτική θητεία επιστρέφει στη Γαλλία, αλλά σε εθελοντική βάση.

Κάπου 3.000 νέοι Γάλλοι, ηλικίας 18 έως 25 ετών εντάχθηκαν στον στρατό από την περασμένη Δευτέρα, στο πλαίσιο του νέου προγράμματος εθελοντικής θητείας. Η αμοιβή των νεοσύλλεκτων, η οποία περιλαμβάνει διαμονή και διατροφή, ανέρχεται σε 800 ευρώ το μήνα.

Οι νεαροί εθελοντές έχουν δεσμευτεί για μια 10μηνη θητεία. Μαθαίνοντας πειθαρχία, κάνοντας παρελάσεις, και μαθαίνοντας τον χειρισμό όπλων.

Την εθελοντική στρατιωτική θητεία ανακοίνωσε τους τελευταίους μήνες ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης των γαλλικών ενόπλων δυνάμεων για την κάλυψη του ισχύοντος ευρωπαϊκού πλαισίου ασφάλειας, καθώς επιδεινώνονται συνεχώς οι σχέσεις της Ευρώπης με τη Ρωσία.

Οι Γάλλοι νεοσύλλεκτοι ξεκινούν τη θητεία τους με πέντε εβδομάδες στρατιωτικής εκπαίδευσης πριν ενταχθούν σε μια μονάδα του Στρατού Ξηράς, της Πολεμικής Αεροπορίας ή του Ναυτικού. Προς το παρόν, όλες οι αποστολές που τους ανατίθενται θα πραγματοποιηθούν αποκλειστικά σε γαλλικό έδαφος.
50.000 εθελοντές τον χρόνο ως το 2035

«Ο στόχος είναι οι εθελοντές να φτάσουν ετησίως τους 10.000 και στη συνέχεια να αυξηθούν στους 50.000 έως το 2035», γράφουν οι γαλλικές εφημερίδες.

«Οι εθελοντές έχουν ως αποστολή την υποστήριξη του στρατιωτικού προσωπικού σε αμυντικές και υλικοτεχνικές δραστηριότητες σε εθνικό επίπεδο. Όσον αφορά την υποστήριξη εσωτερικής ασφάλειας, συμμετέχουν στις περιπολίες της αποστολής Sentinels για την προστασία κρίσιμων υποδομών και ευαίσθητων χώρων», σύμφωνα με το πρόγραμμα του Γαλλικού υπουργείου Άμυνας.

Οι εθελοντές θα μετάσχουν επίσης στην την πολιτική προστασία και την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, σε περίπτωση φυσικών καταστροφών ή πολιτικής ασφάλειας.

«Θα μπορούσε αυτή η εθελοντική εθνική θητεία να αποτελέσει ένα βήμα προς την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας στη Γαλλία και την Ιταλία, όπως εφαρμόζεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες όπως η Κροατία, η Κύπρος, η Ελλάδα και η Εσθονία; Αυτό φαίνεται εξαιρετικά απίθανο, καθώς ο γαλλικός στρατός, ο οποίος αριθμεί περίπου 200.000 άτομα, δεν έχει επί του παρόντος την ικανότητα να ενσωματώσει μια ολόκληρη ηλικιακή ομάδα, περίπου 700.000 άτομα ετησίως.

Η επιδεινούμενη κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της Γαλλίας καθιστά αυτή την επιλογή ακόμη λιγότερο πιθανή, ενώ το κόστος της στρατιωτικής θητείας έως το 2030, με 10.000 νέους που απασχολούνται ετησίως, εκτιμάται σε ένα δισεκατομμύριο ευρώ.
Η «σύγκρουση» με τη Ρωσία

Η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης της Ευρώπης με τη Ρωσία και το επιδεινούμενο διεθνές κλίμα ωθούν τις πρωτεύουσες της «Γηραιάς Ευρώπης» να αναθεωρούν ολοένα και περισσότερο τις αμυντικές τους στρατηγικές.

Εκτός από τη Γαλλία, και η Ιταλία προωθεί ήδη σχέδιο για την «εθελοντική εφεδρεία», με σταδιακή αύξηση ας 40.000 του αριθμού των νεοσυλλέκτων στο Στρατό Ξηράς, το Ναυτικό, την Πολεμική Αεροπορία και του Στρατιωτικό Ιατρικό Σώμα, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2033.

Το ιταλικό σχέδιο προβλέπει τρία στοιχεία εφεδρείας: μια επιχειρησιακή εφεδρεία (στρατιωτικό προσωπικό σε άδεια, διαθέσιμο για ανάκληση), μια εξειδικευμένη εφεδρεία σε τομείς όπως η υγεία, η πληροφορική και τεχνικά θέματα, και τέλος μια κατά τόπους εφεδρεία για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και πολιτική άμυνα).

«Αυτό αποτελεί μια διαρθρωτική αλλαγή σε σύγκριση με το πλήρως επαγγελματικό μοντέλο που υιοθετήθηκε από το 2005 για τις ιταλικές ένοπλες δυνάμεις», αναφέρουν στρατιωτικές πηγές στη Ρώμη.

Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι αναζητά πάντως τους πόρους για να καλύψει αυτήν τη μεταρρύθμιση. Σύμφωνα με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης και Υπουργό Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι, η Ιταλία έχει ζητήσει σχεδόν 9 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω του προγράμματος European Safe για την άμυνα.
Η υποχρεωτική θητεία

Ενώ η Γαλλία και η Ιταλία επιδιώκουν εθελοντικές λύσεις, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες διατηρούν, επαναφέρουν ή επανεισάγουν την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία.

Υποχρεωτική θητεία έχει και η χώρα μας που κυμαίνεται από εννέα έως12 μήνες

Η Κροατία ψήφισε την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας για τους νέους άνδρες από το 2026, μετά από 15ετή αναστολή.

Η Αυστρία διατηρεί εξάμηνη υποχρεωτική στρατιωτική θητεία για τους άνδρες, που επικυρώθηκε με δημοψήφισμα το 2013. Η Ελβετία έχει υποχρεωτική στρατιωτική θητεία για τους άνδρες -περίπου 245 ημέρες συνολικά, χωρισμένες σε περιόδους εκπαίδευσης.

Στο Βορρά, η Φινλανδία έχει ένα καθολικό σύστημα στρατολόγησης για τους άνδρες: η θητεία διαρκεί από 6-12 μήνες, με μεγάλη επιχειρησιακή εφεδρεία.

Η Νορβηγία ήταν η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που εισήγαγε ουδέτερη ως προς το φύλο στρατιωτική θητεία (επεκτάθηκε στις γυναίκες το 2015). Η θητεία διαρκεί περίπου 12 μήνες.

Η Σουηδία επανέφερε την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία το 2017 (τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες) μετά την κατάργησή της το 2010.

Η Εσθονία διατήρησε την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία για τους άνδρες (8-11 μήνες) από την ανεξαρτησία της.

Η Λιθουανία επανέφερε την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία για τους άνδρες το 2015 και η Λετονία από το 2023. Τέλος, η Δανία εφαρμόζει ένα σύστημα επιλεκτικής στρατολόγησης για τους άνδρες. Το 2025, το Κοινοβούλιο επέκτεινε την απαίτηση στις γυναίκες και παρέτεινε τη διάρκεια της θητείας.

naftemporiki.gr