2026: Από την απογείωση στην ελεύθερη πτώση – 5 σενάρια για τις αγορές όταν όλοι ποντάρουν σε ράλι

Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr

Η ιστορία των αγορών δείχνει ότι τα μεγάλα σοκ σπάνια έρχονται όταν επικρατεί φόβος. Έρχονται όταν η αμφιβολία έχει σχεδόν εξαφανιστεί.

Μπαίνοντας στο 2026, η εικόνα είναι σχεδόν ομόφωνη: Wall Street, μεγάλοι επενδυτικοί οίκοι και «γκουρού» των αγορών βλέπουν συνέχεια του ράλι, ισχυρά εταιρικά κέρδη, τεχνητή νοημοσύνη που μετασχηματίζει την οικονομία και μια Federal Reserve έτοιμη να στηρίξει αν χρειαστεί. Δεν είναι ότι τα ρίσκα αγνοούνται· απλώς θεωρούνται διαχειρίσιμα.

Ακριβώς γι’ αυτό, το 2026 δεν προμηνύεται ως μια «μέση» χρονιά. Είναι μια χρονιά ακραίων αποκλίσεων. Από σενάρια απογείωσης μέχρι σενάρια βίαιης απομόχλευσης, οι αγορές θα αναγκαστούν να διαλέξουν αφήγημα.

Και όσο πιο ενιαίο μοιάζει σήμερα το consensus, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το εύρος των πιθανών εκβάσεων.
Το σενάριο της απογείωσης

Το βασικό αφήγημα της Wall Street είναι ξεκάθαρο: το bull market συνεχίζεται. Οι προβλέψεις μιλούν για τέταρτη συνεχόμενη ανοδική χρονιά στον S&P 500, κάτι που έχει να συμβεί σχεδόν δύο δεκαετίες. Η μέση εκτίμηση των αναλυτών δείχνει άνοδο κοντά στο 9%-11%, με τα εταιρικά κέρδη να παραμένουν ο βασικός μοχλός.

Η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται στο επίκεντρο. Οι επενδύσεις σε data centers, chips και υποδομές υπόσχονται αύξηση παραγωγικότητας που δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στα μακροοικονομικά στοιχεία. Σε αυτό το σενάριο, η Alphabet ξεπερνά την Nvidia σε κεφαλαιοποίηση, όχι επειδή η Nvidia αποδυναμώνεται, αλλά επειδή η Alphabet συνδυάζει AI με cloud, διαφήμιση, autonomous driving και νέα τεχνολογικά πεδία. Οι αγορές επιβραβεύουν την κλίμακα και τη διαφοροποίηση.

Το σενάριο αυτό βασίζεται σε μια παραδοχή: ότι η επανάσταση της AI δεν είναι φούσκα, αλλά δομικός μετασχηματισμός. Αν επαληθευτεί, το 2026 μπορεί να εξελιχθεί σε χρονιά που θα θυμίζει περισσότερο την αρχή ενός νέου κύκλου παρά το τέλος του προηγούμενου.
Η σιωπηλή επιβράδυνση

Υπάρχει όμως και ένα πιο ύπουλο σενάριο, λιγότερο θεαματικό αλλά εξίσου κρίσιμο. Οι αγορές συνεχίζουν να ανεβαίνουν, αλλά με σαφώς χαμηλότερες ταχύτητες. Η παγκόσμια οικονομία επιβραδύνει, με τον ΟΟΣΑ να εκτιμά ανάπτυξη κάτω από το 3%, ενώ η κατανάλωση αντέχει, αλλά τα περιθώρια κέρδους αρχίζουν να πιέζονται.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι δείκτες παραμένουν κοντά σε ιστορικά υψηλά, αλλά η δυναμική αλλάζει. Η άνοδος γίνεται πιο επιλεκτική, η μεταβλητότητα αυξάνεται και οι αγορές γίνονται πιο ευαίσθητες σε αρνητικές εκπλήξεις. Είναι το κλασικό late-cycle bull market: δεν καταρρέει, αλλά δεν συγχωρεί λάθη.

Το πρόβλημα με αυτό το σενάριο είναι ότι δύσκολα αναγνωρίζεται εγκαίρως. Δεν υπάρχει ένα καθαρό «σπάσιμο». Υπάρχει μόνο μια σταδιακή απώλεια ορμής, την οποία πολλοί μπερδεύουν με υγιή διόρθωση.
Η διάψευση της πολιτικής

Ένα τρίτο σενάριο περιστρέφεται γύρω από τη νομισματική πολιτική. Οι αγορές μπαίνουν στο 2026 έχοντας προεξοφλήσει ότι η Federal Reserve θα είναι έτοιμη να στηρίξει την οικονομία αν τα πράγματα δυσκολέψουν.

Αν όμως ο πληθωρισμός αποδειχθεί πιο επίμονος ή αν η Fed επιλέξει να κρατήσει τα επιτόκια υψηλότερα για μεγαλύτερο διάστημα, η ανατιμολόγηση μπορεί να είναι απότομη.

Σε αυτό το σενάριο, δεν μιλάμε για κατάρρευση τύπου 2008. Μιλάμε για ένα ξεπούλημα σε αργή κίνηση, με πιέσεις σε μετοχές υψηλών αποτιμήσεων, σε private credit και σε αγορές που στηρίχθηκαν υπερβολικά στη φθηνή ρευστότητα. Η ζημιά δεν έρχεται από ένα σοκ, αλλά από τη διάψευση των προσδοκιών.
Το γεωοικονομικό ατύχημα

Το τέταρτο σενάριο έρχεται εκτός αγορών, αλλά καταλήγει σε αυτές. Οι δασμοί των ΗΠΑ βρίσκονται ήδη στο υψηλότερο επίπεδο από τη δεκαετία του 1930, ενώ η εμπορική εκεχειρία με την Κίνα παραμένει εύθραυστη. Η σύγκρουση δεν αφορά πλέον μόνο το εμπόριο, αλλά την τεχνολογία, την άμυνα και την ενεργειακή ασφάλεια.

Αν υπάρξει κλιμάκωση —είτε μέσω νέων δασμών, είτε μέσω περιορισμών σε κρίσιμες τεχνολογίες όπως τα AI chips και το quantum computing— οι αγορές θα βρεθούν αντιμέτωπες με έναν κίνδυνο που σήμερα δεν τιμολογούν σοβαρά. Η Ευρώπη, παγιδευμένη ανάμεσα σε ΗΠΑ και Κίνα, θα είναι από τους πιο ευάλωτους κρίκους.
Η ελεύθερη πτώση

Το πιο ακραίο, αλλά και το πιο επικίνδυνο σενάριο, είναι εκείνο που σχεδόν κανείς δεν θεωρεί βασικό. Η επενδυτική φρενίτιδα γύρω από την AI δεν μεταφράζεται σε κερδοφορία με τον ρυθμό που προσδοκάται.

Ταυτόχρονα, ρωγμές εμφανίζονται στην αγορά πιστώσεων —σε εμπορικά ακίνητα, private credit και υπερχρεωμένες επιχειρήσεις.

Όταν αυτά τα δύο συναντηθούν, η απομόχλευση μπορεί να είναι βίαιη. Όχι απαραίτητα καταστροφική, αλλά αρκετά ισχυρή ώστε να ανατρέψει το κυρίαρχο αφήγημα. Το επικίνδυνο στοιχείο δεν είναι το ίδιο το σενάριο, αλλά το γεγονός ότι δεν βρίσκεται στο ραντάρ της πλειονότητας των επενδυτών.

Το 2026 δεν θα κριθεί από το αν οι αγορές θα ανέβουν ή θα πέσουν μερικές μονάδες. Θα κριθεί από το ποιο αφήγημα θα επικρατήσει σε έναν κόσμο όπου σχεδόν όλοι συμφωνούν. Και η ιστορία δείχνει ότι όταν η αισιοδοξία γίνεται καθολική, η απόσταση ανάμεσα στην απογείωση και την ελεύθερη πτώση μικραίνει επικίνδυνα.

naftemporiki.gr