Ιράν: Οι αμερικανικές στρατιωτικές επιλογές και η σιιτική «περεστρόικα» του προέδρου Πεζεσκιάν

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έχει πλέον στο τραπέζι του διάφορες επιλογές για την υποστήριξη των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στο Ιράν, με βασικό στόχο την αποδυνάμωση του καθεστώτος, δήλωσαν δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι στην ιστοσελίδα Axios.

Η κρίσιμη συζήτηση θα γίνει σήμερα το απόγευμα στον Λευκό Οίκο με τη συμμετοχή του υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο και του επικεφαλής του Πενταγώνου, Πιτ Χέγκσεθ . Η συζήτηση θα εστιαστεί στην επιλογή των στόχων σε διάφορες περιοχές του Ιράν, καθώς οι διαμαρτυρίες εντείνονται και ο αριθμός των νεκρών αυξάνεται δραματικά.

«Όλες οι επιλογές είναι στο τραπέζι για τον Πρόεδρο Τραμπ, αλλά δεν έχει ληφθεί ακόμη, καμία απόφαση», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος.

Ένας δεύτερος αξιωματούχος διευκρίνισε ότι οι συζητήσεις περιλαμβάνουν στρατιωτικές επιθέσεις, αλλά τόνισε ότι «είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς ποια επιλογή θα επιλέξει ο Τραμπ».

Τους πιθανούς στόχους συζήτησαν πάντως ο Μάρκο Ρούμπιο και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν το Σάββατο, σύμφωνα με τρεις αμερικανικές πηγές.

Κάποιοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι πιστεύουν όμως ότι μια σημαντική στρατιωτική επιχείρηση σε αυτό το στάδιο θα υπονόμευε τις διαμαρτυρίες των Ιρανών πολιτών. Τόνισαν πάντως ότι εξετάζονται κυβερνοεπιθέσεις και επιχειρήσεις πληροφόρησης κατά του ιρανικού καθεστώτος. «Δεδομένου του προηγούμενου της επίθεσης των ΗΠΑ στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν τον περασμένο Ιούνιο, οι αγιατολάχ φοβούνται πάντως ότι είναι θέμα ημερών, άλλη μία μεγάλη επίθεση από την Ουάσιγκτον ή το Ισραήλ, με στόχο κυρίως τις βάσεις των Φρουρών της Επανάστασης, που αποτελούν και το πιο ισχυρό στήριγμα του θεοκρατικού καθεστώτος», τονίζουν Αραβες αναλυτές.
Πώς θα αντιδράσει το Ιράν

Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν προειδοποίησε βέβαια ότι εάν οι ΗΠΑ επιτεθούν, η Τεχεράνη θα πλήξει αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο, αλλά και το Ισραήλ.

Οι απειλές αυτές πάντως είναι τώρα πιο δύσκολο να υλοποιηθούν τώρα, καθώς το ιρανικό καθεστώς έχει φανεί ευάλωτο. Στην πραγματικότητα, έχει υποστεί ένα τεράστιο πλήγμα στην αξιοπιστία του στο εσωτερικό και στο εξωτερικό: Οι σύμμαχοί του – Χεζμπολάχ, Χαμάς, Χούθι – έχουν εξουδετερωθεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ η προσέλευση των Ιρανών στις διαμαρτυρίες αυτών των ημερών είναι τόσο μεγάλη, σε βαθμό που είναι ακατανόητος, ακόμη και για το καθεστώς, που αντιδρά με απίστευτη σκληρότητα.

«Οι ελίτ της χώρας, και η ένοπλη πτέρυγά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης χρησιμοποιούν, όπως πάντα, θρησκευτικά προσχήματα για να καλύψουν τη ζημιά που προκαλεί το καθεστώς τους: μια οικονομία που καταρρέει, τις διεθνείς κυρώσεις που καταδικάζουν τον πληθυσμό σε θυσίες που διαφορετικά θα μπορούσαν να αποφευχθούν, την άρνηση όλων των πολιτικών δικαιωμάτων, τους παράλογους περιορισμούς στις γυναίκες», τονίζουν ειδικοί για το Ιράν.

Αντίθετα, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, αν και μίλησε χθες με μαχητικό τόνο, εν μέσω των συνεχιζόμενων διαμαρτυριών, η παρέμβασή του ήταν σχετικά ισορροπημένη και όχι εμπρηστική. Ο Πεζεσκιάν προσπάθησε να δείξει ενσυναίσθηση για τις διαμαρτυρίες, λέγοντας ότι ήταν «έτοιμος να ακούσει τον λαό του» και τονίζοντας ότι, μαζί με την κυβέρνηση, «ακούμε τους διαδηλωτές και έχουμε καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να επιλύσουμε τα προβλήματά τους».

«Εναλλακτική» ο Πεζεσκιάν;

Ο 71χρονος Πεζεσκιάν, που βρίσκεται στο αξίωμα από το 2024, αφού κέρδισε τις εκλογές επικεφαλής του μεταρρυθμιστικού στρατοπέδου, βλέπει την αυξανόμενη παλίρροια των διαδηλώσεων και την βαρβαρότητα των Φρουρών της Επανάστασης και των δυνάμεων ασφαλείας ως διπλή πρόκληση για την εξουσία του.

Ο Ιρανός πρόεδρος προσπάθησε μάλιστα να ανταποκριθεί στα αιτήματα των πολιτών αντικαθιστώντας τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, προσφέροντας μέτρια πακέτα οικονομικής τόνωσης και αναλαμβάνοντας δεσμεύσεις για την καταπολέμηση του υψηλού κόστους και του πληθωρισμού.

Για τον Πεζεσκιάν, ωστόσο, υπάρχει διαφορά πάντως μεταξύ των «διαδηλωτών», οι οποίοι πρέπει να εισακουστούν, και των «ταραξιών», οι οποίοι πρέπει να κατασταλούν. «Ενώ οι υπερσυντηρητικοί κληρικοί θεωρούν τη σιδηρά γροθιά ως εγγενώς δικαιολογημένη, ο Πεζεσκιάν και η κυβέρνησή του έχουν μια πιο λεπτή προσέγγιση», εκτιμούν ειδικοί για το Ιράν. «Ακριβώς όπως ο υπουργός Εξωτερικών του, Αμπάς Αραγτσί, βρέθηκε να αγωνίζεται να διαχειριστεί τους μήνες των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ για το πυρηνικό ζήτημα πριν από τον πόλεμο του Ιουνίου, ο Πεζεσκιάν πρέπει να βρει έναν τρόπο να προχωρήσει το σχέδιό του για άνοιγμα στην κοινωνία των πολιτών και τη μεσαία τάξη, το οποίο, με μια πιο προσεκτική ματιά, μπορεί να θεωρηθεί ως περεστρόικα με σιιτική χροιά».

naftemporiki.gr