Επισήμως το πρόβλημα είναι η υπερβολικά δαπανηρή ανακαίνιση της έδρας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. Στην πραγματικότητα όλοι γνωρίζουν πως δεν είναι αυτό. Δεν είναι όμως ούτε τα επιτόκια η κυρίαρχη αιτία. Και ίσως ούτε ο ίδιος ο Τζερόμ Πάουελ.
Η ποινική έρευνα που άνοιξε το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης κατά του προέδρου της Federal Reserve αφορά πρωτίστως, όπως εξηγεί και η Wall Street Journal, την εξουσία: ποιος ελέγχει τη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ.
Η έρευνα –με επίκεντρο την κατάθεσή του Κογκρέσο για το κόστος ανακαίνισης των ιστορικών κτιρίων της Fed στην Ουάσιγκτον– έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να σπάσει το τελευταίο θεσμικό «ανάχωμα» που αντιστέκεται: την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας.
Το μήνυμα προς τον διάδοχο
Το μήνυμα δεν απευθύνεται μόνο στον Πάουελ, του οποίου η θητεία λήγει στις 15 Μαΐου. Απευθύνεται κυρίως σε όποιον τον διαδεχθεί – με επικρατέστερα ονόματα τον σύμβουλο του Τραμπ, Κέβιν Χάσετ και το πρώην στέλεχος της Fed, Κέβιν Γουόρς.
Και οι δύο δηλώνουν υπέρ της ανεξαρτησίας της Fed. Όμως το μήνυμα είναι σαφές: αν τα επιτόκια κινηθούν αντίθετα από τις προεδρικές επιθυμίες, η «ποινή» μπορεί να είναι ποινική διερεύνηση, διασυρμός ή απόπειρα αποπομπής. Ένα ισχυρό κίνητρο για συμμόρφωση.
Από την πίεση… στη σύγκρουση
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι πολιτικές παρεμβάσεις στο έργο των κεντρικών τραπεζών δεν είναι κάτι πρωτοφανές – ούτε για τα αμερικανικά δεδομένα. Οι πρόεδροι των ΗΠΑ ιστορικά πιέζουν τη Fed. Αλλά το κάνουν συνήθως παρασκηνιακά. Η μεγάλη διαφορά είναι πως ο Τραμπ επιλέγει να το κάνει δημόσια.
Επιμένει ότι πρέπει να έχει λόγο στα επιτόκια, θεωρώντας την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας αντίθετη με την «υπέρτατη» εξουσία του εκτελεστικού κλάδου.
Αφού το Ανώτατο Δικαστήριο άφησε να εννοηθεί ότι δεν μπορεί να απομακρύνει τον Πάουελ για διαφωνίες πολιτικής, ο Λευκός Οίκος αναζητεί «αιτία». Το καλοκαίρι επιχείρησε να απομακρύνει τη Λίζα Κουκ από το διοικητικό συμβούλιο με μια έρευνα για παρατυπίες στις αιτήσεις της για στεγαστικό δάνειο. Τώρα, η ίδια λογική φαίνεται να εφαρμόζεται στον πρόεδρο της Fed.
Ο ίδιος ο Πάουελ μίλησε για πρόσχημα. Σε μία ασυνήθιστα αιχμηρή δήλωση κατήγγειλε ότι η έρευνα εντάσσεται σε εκστρατεία εκφοβισμού ώστε η Fed να μειώσει τα επιτόκια. «Το διακύβευμα είναι αν η νομισματική πολιτική θα βασίζεται στα δεδομένα και τις οικονομικές συνθήκες ή αν θα υπαγορεύεται από πολιτική πίεση και εκφοβισμό», δήλωσε.
Η έρευνα διεξάγεται από το γραφείο της εισαγγελέως Ουάσιγκτον, Τζανίν Πιρό, στενής συμμάχου του Τραμπ, και εξετάζει αν ο Πάουελ «εν γνώσει και εκ προθέσεως» παραπλάνησε το Κογκρέσο – ένα εξαιρετικά δύσκολο νομικό κατώφλι.
Οι αγορές
Η αντίδραση των αγορών ήταν άμεση. Τα futures του S&P 500 υποχωρούν, οι επενδυτές κατευθύνονται σε ασφαλή καταφύγια, ο χρυσός εκτινάχθηκε σε ιστορικά υψηλά και το δολάριο αποδυναμώθηκε αισθητά έναντι του ευρώ και του ελβετικού φράγκου.
Δεν ήταν το κόστος της ανακαίνισης που ανησύχησε τη Wall Street. Ήταν ο κίνδυνος πολιτικής παρέμβασης στη νομισματική πολιτική.
Η επίθεση στον Πάουελ δυσκολεύεται να σταθεί ως καθαρά τεχνική υπόθεση. Ομοσπονδιακά έργα υπερβαίνουν συχνά τον προϋπολογισμό τους – συμπεριλαμβανομένων έργων της ίδιας της κυβέρνησης Τραμπ. Καταθέσεις στο Κογκρέσο που θεωρούνται παραπλανητικές σπάνια οδηγούν σε διώξεις, πόσο μάλλον εναντίον διορισμένων της εκάστοτε κυβέρνησης.
Αυτό ενισχύει την αίσθηση ότι ο στόχος δεν είναι η «καλή διαχείριση», αλλά ο έλεγχος του επταμελούς Διοικητικού Συμβουλίου της Fed – κάτι που, όπως λένε αναλυτές, θα άνοιγε τον δρόμο για βαθύτερες αλλαγές: από την τραπεζική εποπτεία έως τη χρήση του ισολογισμού της κεντρικής τράπεζας.
Ρωγμές στους θεσμούς
Η υπόθεση προκάλεσε σπάνιες αντιδράσεις ακόμη και από Ρεπουμπλικανούς. Ο γερουσιαστής Τομ Τίλις μίλησε για επίθεση στην ανεξαρτησία της Fed και αμφισβήτηση της αξιοπιστίας του υπουργείου Δικαιοσύνης. Η Ελιζαμπεθ Γουόρεν των Δημοκρατικών κατηγόρησε τον Τραμπ ότι επιχειρεί να μετατρέψει την κεντρική τράπεζα σε «μαριονέτα».
Το αν ο Πάουελ θα κατηγορηθεί ή θα καταδικαστεί παραμένει αβέβαιο. Όμως το αποτέλεσμα μπορεί να είναι το ίδιο ακόμη κι αν η υπόθεση καταρρεύσει δικαστικά.
Το μήνυμα προς τα στελέχη της Fed είναι σαφές: όποιος αντιστέκεται, κινδυνεύει να βρεθεί υπό έρευνα. τησία της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου