Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr
Οι διαπραγματεύσεις για μια πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν συνεχίζονται την προσεχή Τρίτη στη Γενεύη, με τον υπουργό Εξωτερικών της Τεχεράνης, Αμπάς Αραγτσί, να συναντάται και πάλι, μετά το Ομάν, με τους απεσταλμένους του προέδρου Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές στην Τεχεράνη, το Ιράν είναι έτοιμο να κάνει συμβιβασμούς υπό ορισμένες προϋποθέσεις για να καταλήξει σε πυρηνική συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Προϋπόθεση είναι η κυβέρνηση των ΗΠΑ να είναι πρόθυμη να διαπραγματευτεί την άρση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης», δήλωσε στο BBC ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών, Ματζίντ Ταχτ-Ραβανσί. «Η μπάλα είναι στο γήπεδο των Αμερικανών. Πρέπει να αποδείξουν ότι θέλουν μια συμφωνία», δήλωσε σήμερα ο Ιρανός αξιωματούχος σε συνέντευξή του στο βρετανικό δίκτυο. «Αν είναι σοβαροί, τότε είμαι βέβαιος ότι βρισκόμαστε καθ’ οδόν προς μια συμφωνία», πρόσθεσε.
Από την πλευρά της Ουάσιγκτον, πάντως, ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, είχε δηλώσει το Σάββατο ότι αν και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προτιμά την επίτευξη μιας συμφωνίας, είναι «πολύ δύσκολο» να επιτευχθεί.
Μεγάλες διαφορές
Οι θέσεις του Ιράν και των ΗΠΑ διαφέρουν πολύ. Η Τεχεράνη θέλει να συζητήσει μόνο το πυρηνικό της πρόγραμμα και την αναστολή των κυρώσεων. Οι ΗΠΑ, ωστόσο, θέλουν να διευρύνουν τις διαπραγματεύσεις. Θέλουν επίσης να συζητήσουν για τους βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς του Ιράν και την υποστήριξή του σε ένοπλες ομάδες όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο, η Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, οι Χούθι στην Υεμένη και οι σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ.
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με στρατιωτική επίθεση στο Ιράν, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη αναπτύξει μια μεγάλη αρμάδα στην περιοχή, με το αεροπλανοφόρο «Gerald Ford» να φτάνει στον Κόλπο για να ενωθεί με το «Abraham Lincoln», ώστε να αυξηθεί η στρατιωτική πίεση στην Τεχεράνη.
Σε περίπτωση επίθεσης, το Ιράν έχει ανακοινώσει αντίποινα και έχει απειλήσει ότι τα αραβικά κράτη του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές βάσεις θα μπορούσαν επίσης να στοχοποιηθούν εάν εμπλακούν σε επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ισραήλ και Τουρκία
Η κατάσταση είναι περίπλοκη. Η Τεχεράνη διαπραγματεύεται, ενώ ο αντίκτυπος της αιματηρής καταστολής των διαδηλώσεων, η οποία προκάλεσε την οργή των ΗΠΑ και της Δύσης, παραμένει ασαφής. Ο Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε πάντως και πάλι στο προσκήνιο την ιδέα ότι η αλλαγή καθεστώτος θα ήταν «η καλύτερη επιλογή» για το Ιράν.
Η θέση του Ισραήλ πρέπει, επίσης, να αξιολογηθεί: Ο πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, πήγε στην Ουάσιγκτον για να πιέσει τον Τραμπ να προχωρήσει σε στρατιωτική επίθεση στο Ιράν, αλλά προφανώς, χωρίς επιτυχία.
Ο γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, κατηγόρησε το Ισραήλ ότι προσπαθεί να σαμποτάρει τις διαπραγματεύσεις, ενώ η επανάληψη του 12ήμερου πολέμου του Ιουνίου 2025 παραμένει στο παρασκήνιο, παρά το γεγονός ότι το Τελ Αβίβ πρέπει να εξετάσει προσεκτικά τις προετοιμασίες του, ιδίως τις αμυντικές, για μια νέα σύγκρουση. Από την άλλη πλευρά, χώρες όπως η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία, ιστορικά αντίπαλες της Τεχεράνης, αλλά και το Κατάρ και το Ομάν, εμφανίζονται τώρα πιο ενωμένες με το Ιράν στο όνομα του κοινού στόχου της αποφυγής του πολέμου.
Η Τουρκία, η οποία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών για την επιστροφή των ΗΠΑ και του Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και την αποφυγή του πολέμου, συνεχίζει να πιέζει για μια συμφωνία. Η Αγκυρα φοβάται ότι μια νέα στρατιωτική επίθεση στο Ιράν θα πυροδοτήσει μεγάλο κύμα προσφύγων προς την Τουρκία και αποστασιοποίηση στην περιοχή.
Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε στους Financial Times την ότι η Ουάσιγκτον έχει δείξει «ευελιξία» στην αποπυρηνικοποίηση του Ιράν και στην πιθανότητα να παραχωρήσει στην Τεχεράνη τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου που επιτρέπονται βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων για μη στρατιωτικούς σκοπούς. «Οι Ιρανοί αναγνωρίζουν πλέον την ανάγκη να καταλήξουν σε συμφωνία με τους Αμερικανούς και οι Αμερικανοί καταλαβαίνουν ότι οι Ιρανοί έχουν όρια», δήλωσε ο Φιντάν.
Στόχος της Άγκυρας αλλά και των μοναρχιών του Κόλπου παραμένει η επιστροφή σε ένα σενάριο παρόμοιο με αυτό του 2015, όταν ο Πρόεδρος Χασάν Ρουχανί και ο υπουργός Εξωτερικών Μοχάμεντ Τζαβάντ Ζαρίφ διαπραγματεύτηκαν τη συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Ρωσία και την Κίνα για τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Ο Τραμπ απέσυρε, πάντως, τις ΗΠΑ από τη συμφωνία, το 2018.
Εξαφανισμένη η Ευρώπη
Η Ευρώπη φαίνεται να έχει υποβιβαστεί, με δική της επιλογή, σε μια αποκαρδιωτική διπλωματική απραξία. Ο ευρωπαϊκός κόσμος έχει συνειδητά επιλέξει να μην ασχοληθεί με την υπόθεση του Ιράν.
Οι χώρες της E3 (Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο), σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, «εμφανίζονται μπερδεμένες, ανίκανες να κατανοήσουν τι συμβαίνει στο Ιράν».
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της διπλωματίας της Τεχεράνης, «η Ευρώπη, η οποία κάποτε ήταν βασικός συνομιλητής, έχει πλέον εξαφανιστεί».
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου