Η Ευρώπη στρέφεται στους BRICS;

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Πρώτα η συμφωνία με τις χώρες Mercosur -όπου πρωτοστατεί η Βραζιλία- μετά με την Ινδία: Μήπως η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει αρχίσει να στρέφεται προς τους BRICS;

Μια ριζική αναστροφή πορείας φαίνεται να βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και μερικές εβδομάδες όχι μόνο θεσμικά για την ΕΕ, αλλά και τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές δυνάμεις, προς τις χώρες μέλη των BRICS-με εξαίρεση ,προς το παρόν, τη Ρωσία, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

«Η ΕΕ πέτυχε σημαντική πρόοδο σε μια εμπορική συμφωνία με την Ινδία μετά από δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων. Οι δασμοί σε περισσότερο από το 90% των αγαθών που διακινούνται μεταξύ της ΕΕ και της Ινδίας πρόκειται να καταργηθούν στο μέλλον. Και η εμπορική συμφωνία με τα κράτη της Mercosur της Νότιας Αμερικής -παρά την αντίθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου- αναμένεται να ισχύσει προσωρινά», τονίζουν στη Ναυτεμπορικη Ευρωπαίοι διπλωμάτες.

Την ίδια ώρα, δεν είναι τυχαίο ότι από τον περασμένο Δεκέμβριο έχουν επισκεφθεί διαδοχικά το Πεκίνο-την κυρίαρχη δύναμη των BRICS-ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν, οι πρωθυπουργοί της Ιρλανδίας, της Φινλανδίας, της Βρετανίας, ενώ στα τέλη του μήνα αναμένεται και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.

Για να μην αφήσουμε απέξω, τον Καναδό πρωθυπουργό Μάρκ Κάρνεϊ που μετέβη στο Πεκίνο και συμφώνησε με τον πρόεδρο Σι Τζιπίνγκ την εισαγωγή κινεζικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων στον Καναδά, προκαλώντας την οργή του προέδρου Τραμπ, που απείλησε με δασμούς 100% την Οτάβα .
Αντίδραση στην πολιτική Τραμπ

«Πολλές ευρωπαϊκές και δυτικές κυβερνήσεις, δυσαρεστημένες από την δασμολογική πολιτική του προέδρου Τραμπ, αντιδρούν και στρέφονται στον Σι Τζινπίνγκ για να διαπραγματευτούν το εμπόριο και τις επενδύσεις με την κινεζική υπερδύναμη», λένε στη Ναυτεμπορική Ευρωπαίοι αναλυτές.

«Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετατραπούν από προστάτης του παγκόσμιου εμπορίου που βασίζεται σε κανόνες, σε εχθρό, τότε η Ευρώπη θα πρέπει απλώς να κάνει άλλες συνεργασίες», λέει ο Αμερικανός οικονομολόγος , ειδικός σε θέματα εμπορίου, Ρίτσαρντ Μπόλντουιν, καθηγητής στο IMD Business School στη Λωζάνη

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσωπεύουν άλλωστε πλέον, μόνο το 15% του παγκόσμιου εμπορίου. Αυτό αφήνει αρκετό περιθώριο για σχετικά ελεύθερο εμπόριο στον υπόλοιπο κόσμο.

Ο Μπόλντουιν υποστηρίζει ότι χρειάζονται άτυποι, ευέλικτοι συνασπισμοί μεταξύ κρατών που ενδιαφέρονται για ανοιχτές αγορές, χωρίς «αποκλειστικό» ηγέτη. Και αυτό είναι πλέον πιο εφικτό, σε σχέση με το παρελθόν, όπου η παγκόσμια εμπορική τάξη εξαρτιόταν από την καλή θέληση και τη συμμετοχή μιας μόνο υπερδύναμης, των Ηνωμένων Πολιτειών.
Περίπλοκη η ανεξαρτησία

Οι Ευρωπαίοι πιθανότατα δεν θα έχουν άλλες επιλογές από το να αναζητήσουν εναλλακτικές αγορές. Αν και οι αμερικανικοί δασμοί στα ευρωπαϊκά προϊόντα, ύψους 15% στα περισσότερα είδη, είναι χαμηλότεροι από εκείνους στις μεγάλες ασιατικές χώρες, τα εμπορικά στοιχεία δείχνουν ότι έχουν ήδη σημαντικό αντίκτυπο στις εξαγωγές της ΕΕ. Οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ έχουν μειωθεί πάνω από 20% , σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα.

Στην πράξη, η εμπορική «ανεξαρτησία» της Ευρώπης, είναι κατάσταση είναι περίπλοκη για την Ευρώπη, κυρίως επειδή είναι τόσο στενά συνδεδεμένη με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το δεύτερο αγκάθι για την Ευρώπη είναι ότι όσο η αμερικανική αγορά περιορίζεται για τις κινεζικές εταιρείες, λόγω δασμών, για το Πεκίνο γίνεται πιο σημαντική η Ευρώπη για τα φθηνά μεταποιημένα προϊόντα της Κίνας.

Η ΕΕ δεν μπορεί να αγνοήσει όμως ότι τα 11 μέλη των BRICS- στα οποία από πέρυσι περιλαμβάνονται επίσης το Ιράν, η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Αιθιοπία και η Ινδονησία- αντιπροσωπεύουν το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού, το 40% της παγκόσμιας οικονομίας και το 20% του παγκόσμιου εμπορίου, σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ .
Ενέργεια και σπάνιες γαίες

Αν οι BRICS επιλέξουν μια νέα διεύρυνση, ο πληθυσμός του «κλαμπ» θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 6 δισεκατομμύρια. Στον ορίζοντα βρίσκεται η πιθανή ένταξη της Νιγηρίας, με 237 εκατομμύρια κατοίκους, αλλά και το Πακιστάν, με 255 εκατομμύρια κατοίκους, αν και αντιμετωπίζει ισχυρή αντίθεση από την Ινδία.

Μετά την ένταξη του Ιράν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Σαουδικής Αραβίας, οι χώρες BRICS ελέγχουν επίσης το 41% ​​των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου , το 53% των αποθεμάτων φυσικού αερίου και το 40% των αποθεμάτων άνθρακα, σύμφωνα με το Λατινοαμερικανικό Στρατηγικό Κέντρο Γεωπολιτικής (CELAG). Επιπλέον, κατέχουν περίπου το 72% των παγκόσμιων αποθεμάτων σπάνιων γαιών

«Επί του παρόντος, οι BRICS δεν αποτελούν στρατιωτική συμμαχία, αλλά παρουσιάζονται ως μια οικονομική και διπλωματική εναλλακτική λύση στην επιδίωξη μιας νέας παγκόσμιας τάξης», λένε Ευρωπαίοι διπλωμάτες στη «Ν».

Το μπλοκ έχει αποκτήσει σημαντική δύναμη και έχει γίνει πιο δυναμικό στον τομέα της διεθνούς ισχύος, ειδικά σε έναν κόσμο που διαμορφώνεται από την κυβέρνηση Τραμπ. «Σήμερα, οι BRICS, μαζί με την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχουν την ικανότητα να αντισταθμίσουν τη δύναμη των Ηνωμένων Πολιτειών», όπως λέει ο Χοσέ Λουίζ Νιμέγερ, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Ινστιτούτο Κεφαλαιαγορών στο Ρίο ντε Τζανέιρο.

naftemporiki.gr