Ο αμερικανικός στρατός σε συνεργασία με το Ισραήλ επιτέθηκε σε περισσότερους από 1.000 στόχους στο Ιράν και σκότωσε πολλούς από τους κορυφαίους αξιωματούχους του, συμπεριλαμβανομένου του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
Παρακάτω εξετάζεται η νομιμότητα των αμερικανικών επιθέσεων, οι οποίες, σύμφωνα με τους επικριτές, υπερβαίνουν την εξουσία του προέδρου και δεν συμμορφώνονται με το διεθνές δίκαιο.
Τι είχε πει ο πρόεδρος Τραμπ;
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δώσει ποικίλους στόχους και δικαιολογίες. Έχει δηλώσει ότι ένιωθε ότι το Ιράν θα χτυπούσε πρώτο και ότι η επίθεση είχε ως στόχο την εξάλειψη επικείμενων απειλών για τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις στρατιωτικές τους βάσεις στο εξωτερικό και τους συμμάχους, αν και δεν παρείχε λεπτομέρειες και ορισμένοι ισχυρισμοί δεν υποστηρίχθηκαν από αναφορές των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε επίσης ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πυρηνικό όπλο εντός ενός μήνα, αλλά δεν παρείχε αποδεικτικά στοιχεία και αυτό έρχεται σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του τον Ιούνιο ότι ο στρατός των ΗΠΑ είχε «εξαλείψει» το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Προεδρική εξουσία χρήσης σρατιωτικών δυνάμεων
Οι επιθέσεις στο Ιράν διευρύνουν τα όρια της συνταγματικής εξουσίας του Τραμπ, σύμφωνα με νομικούς εμπειρογνώμονες.
Σύμφωνα με το Σύνταγμα των ΗΠΑ, ο πρόεδρος διοικεί τις ένοπλες δυνάμεις και διευθύνει τις εξωτερικές σχέσεις, αλλά μόνο το Κογκρέσο έχει την εξουσία να κηρύξει πόλεμο.
Πρόεδροι και των δύο κομμάτων έχουν πραγματοποιήσει στρατιωτικές επιθέσεις χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου, όταν αυτό ήταν προς το εθνικό συμφέρον, αλλά λιγότερο έντονο σε διάρκεια και εύρος από αυτό που θα θεωρούνταν πόλεμος — ένα όριο που ο Τραμπ μπορεί να δοκιμάζει.
Ο Τραμπ και ο Υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ έχουν περιγράψει την επιχείρηση ως πόλεμο και ο Χέγκσεθ την αποκάλεσε «την πιο θανατηφόρα, πιο περίπλοκη και πιο ακριβή αεροπορική επιχείρηση στην ιστορία». Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα μπορούσε να διαρκέσει πέντε εβδομάδες ή και περισσότερο και προειδοποίησε ότι θα υπάρξουν περισσότερες απώλειες στις ΗΠΑ.
Το Κογκρέσο έχει δώσει άδεια για μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπως οι εισβολές του Προέδρου Τζορτζ Μπους στο Αφγανιστάν το 2001 και στο Ιράκ το 2003.
Ψήφισμα για τις πολεμικές εξουσίες
Το Ψήφισμα περί Πολεμικών Εξουσιών (WPR) του 1973 λειτουργεί ως μέτρο ελέγχου της προεδρικής εξουσίας.
Σύμφωνα με το WPR, ο πρόεδρος μπορεί να εμπλέξει τον στρατό σε ένοπλη σύγκρουση μόνο όταν το Κογκρέσο έχει κηρύξει πόλεμο ή έχει παράσχει συγκεκριμένη εξουσία ή σε απάντηση σε επίθεση σε έδαφος των ΗΠΑ ή στον στρατό τους. Απαιτεί από τον πρόεδρο να υποβάλλει τακτικά εκθέσεις στο Κογκρέσο, κάτι που η κυβέρνηση ξεκίνησε να κάνει τη Δευτέρα.
Το WPR απαιτεί επίσης τον τερματισμό των μη εξουσιοδοτημένων στρατιωτικών ενεργειών εντός 60 ημερών, εκτός εάν η προθεσμία παραταθεί.
Προβλέπει μια διαδικασία για το Κογκρέσο να αποσύρει τον στρατό από μια σύγκρουση και μέλη και των δύο κομμάτων έχουν δηλώσει ότι σχεδιάζουν να θέσουν σε ψηφοφορία μια τέτοια νομοθεσία αυτή την εβδομάδα.
Είναι εξαιρετικά απίθανο μια τέτοια ψηφοφορία να συγκεντρώσει την πλειοψηφία των δύο τρίτων που απαιτείται για να παρακαμφθεί το βέτο του Τραμπ, αλλά ορισμένοι νομοθέτες δήλωσαν ότι θα καταγράψει τα μέλη σε ένα έτος εκλογών. Νομικοί εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι η λαϊκή αντίθεση μπορεί να είναι το κύριο μέτρο ελέγχου της ικανότητας του Τραμπ να συνεχίσει τις επιθέσεις.
Τι προβλέπει το διεθνές δίκαιο;
Νομικοί εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι πολλές χώρες θα θεωρήσουν τις επιθέσεις αδικαιολόγητες βάσει του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος ορίζει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να απέχουν από τη χρήση βίας ή την απειλή βίας εναντίον άλλων κρατών. Υπάρχουν εξαιρέσεις όταν η βία επιτρέπεται από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ή χρησιμοποιείται για αυτοάμυνα σε απάντηση σε ένοπλη επίθεση, κανένα από τα δύο δεν ισχύει.
Υπάρχει επίσης η έννοια της προληπτικής αυτοάμυνας, η οποία θα επέτρεπε αναμφισβήτητα στις Ηνωμένες Πολιτείες να επιτεθούν στο Ιράν εάν είχαν αποδείξεις για μια επικείμενη, συντριπτική επίθεση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δικαίωμα βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, προστατεύοντας την Ουάσιγκτον.
Νομικοί εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι η παραβίαση του διεθνούς δικαίου εξακολουθεί να έχει κόστος και τόσο το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και η Ισπανία έχουν περιορίσει τη χρήση των βάσεων τους στις επιθέσεις, επικαλούμενοι την έλλειψη δικαιολογίας για τη σύγκρουση.
Ήταν νόμιμη η δολοφονία του Χαμενεΐ;
Νομικοί εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι δεν είναι ξεκάθαρο.
Αναφέρεται ότι το Ισραήλ πραγματοποίησε την πραγματική επίθεση που σκότωσε τον Χαμενεΐ, ενώ οι ΗΠΑ προσέφεραν πληροφορίες και επιχειρησιακή υποστήριξη.
Ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος Ρόναλντ Ρίγκαν υπέγραψε το 1981 το Εκτελεστικό Διάταγμα 12333, το οποίο απαγόρευε σε οποιονδήποτε εργάζεται για την κυβέρνηση των ΗΠΑ ή ενεργεί για λογαριασμό της να εμπλέκεται σε δολοφονίες. Απαγόρευε επίσης τη συμμετοχή σε δολοφονίες από την κοινότητα πληροφοριών των ΗΠΑ.
Ωστόσο, η δολοφονία ενός ηγέτη, η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως δολοφονία σε καιρό ειρήνης, θα μπορούσε να αποτελεί νόμιμη πράξη πολέμου κατά τη διάρκεια ένοπλης σύγκρουσης, ανέφεραν νομικοί εμπειρογνώμονες.
Στην περίπτωση του Χαμενεΐ, η νομιμότητα θα εξαρτιόταν εν μέρει από το αν οι ΗΠΑ βρίσκονταν σε πόλεμο όταν σκοτώθηκε και αν θεωρούνταν στρατιωτικός ηγέτης.
Πηγή: Reuters
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου