Μιχάλης Ψύλος • mpsilos@naftemporiki.gr
Η αναστολή των ειδησεογραφικών εκπομπών στα δημόσια ραδιοτηλεοπτικά μέσα, τουλάχιστον μέχρι να διασφαλιστεί η ανεξάρτητη ειδησεογραφία, είναι στα πρώτα μέτρα που εξήγγειλε ο νικητής των εκλογών στην Ουγγαρία, Πέτερ Μαγιάρ.
«Δεν πρόκειται για αλλαγή εξουσίας, αλλά για αλλαγή συστήματος», δήλωσε ο νικητής των εκλογών και κάλεσε τον Πρόεδρο Τάμας Σούλιοκ να συγκαλέσει γρήγορα το νέο κοινοβούλιο. Ο Μαγιάρ σκοπεύει να διαδεχθεί επισήμως τον Βίκτορ Όρμπαν ως πρωθυπουργός, το αργότερο στις αρχές Μαΐου
Συνεργάτες του νεοεκλεγέντος πρωθυπουργού τονίζουν ότι η αλλαγή στα δημόσια ΜΜΕ είναι πρωταρχικής σημασίας καθώς οι βασικές θέσεις έχουν καλυφθεί από έμπιστους ανθρώπους του Όρμπαν. Αλλά και στα ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης σχεδιάζονται μέτρα, καθώς στην εποχή Ορμπαν , επικριτικές για το καθεστώς εφημερίδες όπως η “Népszabadság” αναγκάστηκαν να κλείσουν.
Ο Ούγγρος συγγραφέας Ακος Τοθ έχει καταγράψει μάλιστα την κατάληψη των μέσων ενημέρωσης από τον Όρμπαν στο πρόσφατα δημοσιευμένο βιβλίο του με τίτλο: “Ελευθερία του Τύπου: Το Χρονικό Κατάληψης των Ανεξάρτητων Μέσων Ενημέρωσης στην Ουγγαρία”.
Όπως γράφει ο Τοθ, η κυβέρνηση Ορμπαν μέσα από τις δημόσιες εταιρείες ενίσχυε διαφημιστικά μόνο τα μέσα ενημέρωσης που ήταν φιλικά προς την κυβέρνηση.
Συνταγματικές αλλαγές
Επιπλέον, ο Μαγιάρ ανακοίνωσε τη βούλησή του να προχωρήσει σε συνταγματικές αλλαγές, καθώς το κόμμα του Tisza διαθέτει την απαιτούμενη πλειοψηφία δύο τρίτων στη Βουλή.
«Τούβλο-τούβλο», είχε υποσχεθεί ο Μαγιάε ότι θα διαλύσει το σύστημα Όρμπαν. Αλλά δεν είναι τόσο απλό.
Η θητεία του πρωθυπουργού θα περιοριστεί σε δύο θητείες. Αυτό, σύμφωνα με τους αναλυτές , αποκλείει την επάνοδο του απερχόμενου επικεφαλής της κυβέρνησης, Βίκτορ Όρμπαν. Ο μεγάλος ηττημένος των εκλογών βασίζεται πάντως στην ασυλία από πιθανή δίωξη που του παρέχει η βουλευτική του έδρα.
Ο Μαγιάρ εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι με την πλειοψηφία δύο τρίτων που διαθέτει στη νέα Βουλή , « η μετάβαση της εξουσίας θα γίνει πιο αποτελεσματικά, ειρηνικά και ομαλά».
Η μετάβαση, ωστόσο, δεν θα είναι εύκολη. «Το κόμμα Fidesz του Ορμπαν μπορεί θεωρητικά να κάνει πολλά πράγματα για να αντιδράσει», λέει ο Πέτερ Τέχετ, από το Αυστριακό Ινστιτούτο IDM για την Περιοχή του Δούναβη και την Κεντρική Ευρώπη.
Ο Τέσετ προβλέπει μαζικές διαδηλώσεις στην Ουγγαρία εάν ο Μαγιάρ θελήσει να «βάλει βαθιά το μαχαίρι».
Από την πλευρά του, ο Ορμπαν ανακοίνωσε μια σκληρή πολιτική αντιπολίτευσης. «Αυτό είναι ένα σαφές μήνυμα ότι θα παραμείνει πολιτικά ενεργός. Οι πολιτικές πλειοψηφίες μπορούν να αλλάξουν, και αυτό ελπίζει ο διψασμένος για εξουσία Βίκτορ Ορμπαν», προειδοποίησε ο ειδικός σε θέματα Ουγγαρίας στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων (SWP), Κάι-Όλαφ Λανγκ. «Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο ο Μαγιάρ πρότεινε τον περιορισμό της θητείας του πρωθυπουργού. Η επιστροφή του Ορμπαν ως πρωθυπουργού πρέπει να αποτραπεί».
«Μετακομμουνιστικό σύστημα μαφίας»
«Για τον Πέτερ Μαγιάρ, η πλειοψηφία των δύο τρίτων στη Βουλή είναι κρίσιμη», δήλωσε ο Βιεννέζος εμπειρογνώμονας.
Με το σύστημα του Ορμπαν να λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό «άψογα» μετά από 16 χρόνια, οι υπηρεσίες πληροφοριών κατασκόπευαν πολιτικούς αντιπάλους και επικριτικούς πολίτες. Αντίθετα, οι έμπιστοι του απερχόμενου πρωθυπουργού ανταμείφθηκαν με πλουσιοπάροχα κυβερνητικά συμβόλαια.
Το Πανεπιστήμιο της Κεντρικής Ευρώπης (CEU) κάνει λόγο σε ερευνά του για ένα «μετακομμουνιστικό σύστημα μαφίας», στην Ουγγαρία.
«Όσοι λήστεψαν τη χώρα θα λογοδοτήσουν», ανακοίνωσε ο Μαγιάρ. Θα λογοδοτήσει και ο Ορμπαν ή θα καλυφθεί πίσω από την βουλευτική ασυλία;
«Ο Μαγιάρ θα πρέπει να προσφέρει κάτι», δήλωσε ο Πέτερ Τέχετ, αναφερόμενος στις προεκλογικές υποσχέσεις του νέου πρωθυπουργού.
Για παράδειγμα, προσθέτει, στη δικαστική εξουσία: « Ο Ορμπαν έχει αναδιαρθρώσει το δικαστικό σύστημα της χώρας τα τελευταία 16 χρόνια και έχει γεμίσει το Συνταγματικό Δικαστήριο με νομικούς που έχει επιλέξει ο ίδιος .
Η νέα κυβέρνηση μπορεί τώρα να το αλλάξει αυτό. Η πλειοψηφία των δύο τρίτων στο κοινοβούλιο επιτρέπει στον νέο πρωθυπουργό να δράσει από την πρώτη κιόλας μέρα. Για παράδειγμα, όσον αφορά τον διορισμό νέων συνταγματικών δικαστών ή -ακόμα πιο σημαντικό- του Γενικού Εισαγγελέα», λέει ο Τέχετ.
Ωστόσο, στην Ουγγαρία, οι συνταγματικοί δικαστές εκλέγονται για δωδεκαετή θητεία.
Αλλαγή προέδρου;
Ο Μαγιάρ έχει ζητήσει επίσης την παραίτηση του προέδρου της χώρας Τάμας Σούλιοκ, ο οποίος εξελέγη ωστόσο από το κοινοβούλιο το 2024 για πέντε χρόνια. Ο Σούλιοκ είναι ανεξάρτητος αλλά πρόσκειται στο κόμμα Fidesz του Ορμπαν.
Ο Τέχετ επεσήμανε πάντως ένα κρίσιμο ερώτημα. «Θα χρησιμοποιήσει ή ο Μαγιάρ τη μεγάλη πλειοψηφία του αποκλειστικά για να εξασφαλίσει την εξουσία του ή μήπως πρόκειται να προχωρήσει στην οικοδόμηση ενός πραγματικά πλουραλιστικού συστήματος;»
Ο Κάι-Ολαφ Λανγκ τονίζει πάντως ότι όσο και αν «οι ενέργειες του Ορμπαν τα τελευταία χρόνια μπορούν να περιγραφούν ως μια συντηρητική αντεπανάσταση, είναι σημαντικό η φιλελεύθερη παλινόρθωση να λάβει χώρα στο πλαίσιο του κράτους δικαίου».
naftemporiki.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου