Νικολέτα Πετανίδου • npetanidou@naftemporiki.gr
Παρά τον «θόρυβο» που προκάλεσαν οι δημόσιες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τις σχέσεις του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, η ουσία των όσων ειπώθηκαν, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, βρίσκεται (και) αλλού.
Ο λόγος, όχι μόνο για το πόσο καλά ήταν στημένη η «σκηνή» στη χώρα που φιλοξενούσε τη Σύνοδο ή τη στάση του Τούρκου Προέδρου απέναντι σε ΗΠΑ, Ισραήλ, Ιράν αλλά και για τα ποθητά «δώρα».
Εκεί που εστιάζει η Αθήνα είναι στο γεγονός ότι η διαδικασία επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα δεν αποτελεί αποκλειστικά πολιτική απόφαση του Λευκού Οίκου. Προϋποθέτει την πλήρη συμμόρφωση με το αμερικανικό νομοθετικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένης της παροχής απτών αποδείξεων προς το Κογκρέσο ότι το ρωσικό σύστημα S-400 δεν βρίσκεται πλέον στην Τουρκία και ότι δεν υφίσταται προοπτική μελλοντικής συνεργασίας με τη Ρωσία στον συγκεκριμένο τομέα.
REUTERS/Jonathan ErnstΤο αναμενόμενο
Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν κινήθηκε στο αναμενόμενο πλαίσιο, με έμφαση στην προσωπική σχέση των δύο ηγετών και στη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών. Ωστόσο, ως προς το ζήτημα των F-35, σημειώνουν ότι η δημόσια τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου ήταν σαφής: δεν έχει λάβει ακόμη απόφαση και θα εξετάσει το θέμα.
Από συμπαραγωγός στην «ουρά»
Όπως επισημαίνουν, η Τουρκία ήταν συμπαραγωγός του προγράμματος F-35 από το 2007 έως την αποπομπή της το 2019, με βάση τις κυρώσεις CAATSA, γεγονός που καθιστά την υπόθεση ιδιαίτερα σύνθετη. Σε κάθε περίπτωση, τονίζουν ότι σήμερα δεν υπάρχει καμία συζήτηση για επαναφορά της Άγκυρας ως συμπαραγωγού, ενώ ακόμη και το ενδεχόμενο προμήθειας αεροσκαφών παραμένει ανοιχτό και σε καμία περίπτωση δεδομένο.
Η Άγκυρα, όπως έχει αναλύσει η «Ν», πολλές φορές βούτηξε το δάχτυλο στο «μέλι» στο περιθώριο Συνόδων του ΝΑΤΟ στο παρελθόν. Ενδεικτικό όλων αυτών, είναι η απόκτηση μαχητικών αεροσκαφών F-16 Viper. Όμως, δεν.
Αντιθέτως, η Ελλάδα έχει αποκτήσει ήδη 56 αναβαθμισμένα και έπονται και άλλα, ενώ σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται οι συζητήσεις μεταξύ των Επιτελείων για την αναβάθμιση και των Block 50.
Γιατί η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε σαφώς ισχυρότερη θέση; Πέρα από τα F-16 Block 70, την ώρα που η Τουρκία αδημονεί να αποκτήσει τα F-35, Έλληνες πιλότοι ξεκινούν εκπαίδευση από το επόμενο έτος και τα πρώτα αεροσκάφη αναμένονται σε περίπου τρία χρόνια.
Οι όροι και οι θέσεις
Πριν φτάσουμε και στα νατοϊκά στρατηγεία, πάγια θέση της Αθήνας, είναι ότι κάθε αμυντικός εξοπλισμός που παραχωρείται από σύμμαχο χώρα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί επιθετικά εναντίον άλλης συμμαχικής χώρας.
Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι η ελληνική πλευρά δεν μπορεί να επιβάλει σε τρίτες χώρες την εξοπλιστική τους πολιτική, μπορεί όμως να θέτει τις θέσεις και τις ευαισθησίες της, ιδίως όταν υπάρχει απειλή πολέμου. Κάτι που έχει μεταφερθεί σε κάθε τόνο απο τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, εντός και εκτός συνόρων.
Οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν ότι «άλλο η δυνατότητα παρέμβασης σε συλλογικά σχήματα όπου η Ελλάδα έχει λόγο και άλλο η επιβολή πολιτικής σε τρίτη χώρα». Για τον λόγο αυτό, η Αθήνα απορρίπτει ως μη σοβαρή την άποψη περί «βέτο στα F-35», καθώς η υπόθεση αφορά αμερικανική απόφαση και κοινοβουλευτική διαδικασία στις ΗΠΑ.
«Η Ελλάδα δε θα χαρεί αν η Τουρκία πάρει τα F-35»
Αναφορά στο θέμα έκανε και ο Νίκος Δένδιας το πρωί της Πέμπτης (09/07), στο περιθώριο της 30ής Συζήτησης Στρογγυλής Τραπέζης του Εconomist, εκφράζοντας την επιθυμία, η Τουρκία να μην αποκτήσει τα εν λόγω μαχητικά.
«Η Ελλάδα δε θα χαρεί αν η Τουρκία πάρει τα F-35 ή αν η Τουρκία πάρει τους κινητήρες για τα αεροσκάφη νέας γενιάς. Η γενική μας προσέγγιση επ΄ αυτού είναι η εξής. Δεν θα κρίνουμε εμείς τι κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και σε ποιους πωλούν εξοπλισμό. Αυτό είναι θέμα της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Απλά κάνουμε ένα ερώτημα. Είναι όντως προς όφελος των ΗΠΑ, ναι ή όχι; Αυτό εναπόκειται στην αμερικανική Κυβέρνηση και στον αμερικανικό λαό να απαντήσει. Να κάνω ένα μικρό σχόλιο. Είναι βέβαιο ότι για την Κυβέρνηση των ΗΠΑ το ΝΑΤΟ και κυρίως η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο είναι θεμελιώδους σημασίας. Άρα το να δώσεις μια πλατφόρμα στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς τον περιορισμό ότι αυτή η πλατφόρμα δεν θα χρησιμοποιηθεί εις βάρος άλλου κράτους-μέλους, αυτό είναι προς όφελος ή όχι των ΗΠΑ. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα βεβαίως», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στάση αναμονής για τη «Γαλάζια Πατρίδα»
Στο ίδιο πλαίσιο και χωρίς να υπάρχει ημερομηνία για επόμενο ελληνοτουρκικό ραντεβού στο άμεσο μέλλον, η Αθήνα τηρεί στάση αναμονής για το προκλητικό νομοσχέδιο της «Γαλάζιας Πατρίδας» ενώ την ίδια στιγμή διαψεύδονται κατηγορηματικά οι αναφορές προσώπων της αντιπολίτευσης περί συζήτησης Γεραπετρίτη-Φιντάν ως προς τον χρόνο δημοσίευσής του.
Διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζουν το δόγμα «ιδεολόγημα» χωρίς νομική βάση, το οποίο, όπως σημειώνουν, έχει προκαλέσει ζημιά όχι μόνο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και στην ίδια την Τουρκία.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζουν ότι η Ελλάδα δεν μένει αδρανής. Έχουν ήδη ενεργοποιηθεί προληπτικά διπλωματικά και νομικά εργαλεία, ενώ υπάρχει, όπως σημειώνεται, πλήρες οπλοστάσιο που περιλαμβάνει συμπεράσματα Ευρωπαϊκών Συμβουλίων, αποφάσεις και ψηφίσματα διεθνών οργανισμών.
Στο πεδίο της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Τουρκία, οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι δεν υπάρχει άμεση προοπτική επανέναρξης ουσιαστικής συζήτησης. Ο λόγος είναι η πάγια διαφωνία για το εύρος της ατζέντας. Παρά και τις σημερινές δηλώσεις Ερντογάν περί διαλόγου για την επίλυση ζητημάτων στο Αιγαίο.
Η ελληνική θέση παραμένει ότι η μόνη διαφορά είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Όσο η Τουρκία επιμένει να ανοίγει περισσότερα ζητήματα, ουσιαστική διαπραγμάτευση δεν μπορεί να ξεκινήσει.
Dimitris Papamitsos / PM Handout / SOOCΚαμία συζήτηση περί… «στρατηγείων»
Τέλος, ένα άλλο θέμα που απασχόλησε τον διεθνή τύπο, ήταν οι αναφορές περί ίδρυσης νατοϊκών στρατηγείων υπό τουρκική διοίκηση σε Κωνσταντινούπολη και Άδανα.
Διπλωματικές πηγές, ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχει καμία απολύτως συζήτηση περί αυτό αυτή τη στιγμή.
Όπως εξηγούν, υπάρχει μια γενικότερη σκέψη για εθνικά στρατηγεία τα οποία μπορούν να εξυπηρετήσουν ανάγκες του ΝΑΤΟ σε περίοδο κρίσης.
Ποιο είναι το συμπέρασμα; Πίσω από δηλώσεις αλλά και τους διθυράμβους της τουρκικής πλευράς υπάρχουν πολλές αναγνώσεις.
Καμία απόφαση δεν ελήφθη στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, καμία δέσμευση δεν δόθηκε από την αμερικανική πλευρά και κανένα από τα θεσμικά-νομικά εμπόδια που οδήγησαν στον αποκλεισμό της Τουρκίας έχουν αρθεί.
Η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις, επενδύει και ενισχύει στην αποτρεπτική της ικανότητα προβάλλοντας σταθερά τις θέσεις της τόσο για την ευρωπαϊκή άμυνα όσο και για τη συνοχή της Συμμαχίας. Άλλωστε, δεν κρίνεται τίποτα μέσα από επικοινωνιακά.. «κόλπα».
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου