Το παράθυρο που αξιοποίησε η Τεχεράνη

Η προσωρινή χαλάρωση των αμερικανικών περιορισμών αποδείχθηκε εξαιρετικά πολύτιμη για το Ιράν.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών της αγοράς πετρελαίου και της οργάνωσης United Against Nuclear Iran, μέσα στο διάστημα από τα μέσα Ιουνίου έως τα μέσα Ιουλίου η Τεχεράνη κατάφερε να εξάγει περίπου 70 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, συνολικής αξίας 5 έως 6 δισ. δολαρίων.

Περίπου είκοσι ιρανικά δεξαμενόπλοια απέπλευσαν από τα λιμάνια της χώρας και κατευθύνθηκαν προς τα ανοικτά της Μαλαισίας, όπου πραγματοποιούνται εδώ και χρόνια μεταφορτώσεις φορτίων από πλοίο σε πλοίο, μια πρακτική που δυσκολεύει τον εντοπισμό της πραγματικής προέλευσης του πετρελαίου.

Τελικός προορισμός παραμένουν κυρίως τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια, τα οποία συνεχίζουν να αγοράζουν ιρανικό αργό με σημαντική έκπτωση.

Το γεγονός αυτό δίνει σήμερα στην Τεχεράνη μια κρίσιμη οικονομική ανάσα. Ακόμη κι αν ο αποκλεισμός μειώσει δραστικά τις νέες εξαγωγές, το ιρανικό καθεστώς έχει ήδη εξασφαλίσει δισεκατομμύρια δολάρια που μπορούν να χρηματοδοτήσουν τόσο την οικονομία όσο και τη συνέχιση της πολεμικής προσπάθειας.REUTERS/Stringer
Το Ορμούζ μετατρέπεται στο πραγματικό μέτωπο

Η σύγκρουση δεν αφορά πλέον μόνο αεροπορικές επιδρομές ή πυραυλικά πλήγματα. Τα Στενά του Ορμούζ έχουν εξελιχθεί στο βασικό διακύβευμα της αντιπαράθεσης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να διατηρήσουν ανοικτή τη σημαντικότερη ενεργειακή θαλάσσια οδό του πλανήτη και να αποτρέψουν το Ιράν από το να επιβάλει έλεγχο στη ναυσιπλοΐα.

Η Τεχεράνη, από την άλλη πλευρά, χρησιμοποιεί την απειλή διακοπής της κυκλοφορίας ως μοχλό πίεσης, γνωρίζοντας ότι ακόμη και περιορισμένες διαταραχές αρκούν για να εκτοξεύσουν τις τιμές του πετρελαίου και να αυξήσουν το κόστος για τη Δύση.

Οι τελευταίες ημέρες σημαδεύτηκαν από επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και νέα περιστατικά γύρω από τον Περσικό Κόλπο, ενώ οι διελεύσεις δεξαμενόπλοιων παραμένουν αισθητά μειωμένες σε σχέση με την περίοδο πριν από την κρίση.
Οι πρώτοι Αμερικανοί νεκροί αλλάζουν τους πολιτικούς υπολογισμούς

Η μεγαλύτερη καμπή ήρθε με την ιρανική επίθεση στην αεροπορική βάση Μουάφακ Σάλτι στην Ιορδανία.

Δύο Αμερικανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν και αρκετοί ακόμη τραυματίστηκαν, σηματοδοτώντας τις πρώτες αμερικανικές απώλειες από εχθρικά πυρά μετά την εκεχειρία του Απριλίου.

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, το γεγονός αυτό δημιουργεί ένα νέο πολιτικό και στρατιωτικό δίλημμα.

Από τη μία πλευρά έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι ο θάνατος Αμερικανών στρατιωτών θα οδηγούσε σε αποφασιστική απάντηση. Από την άλλη, εξελέγη υποσχόμενος ότι θα τερματίσει τις «ατελείωτες πολεμικές περιπέτειες» των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η αποστολή επιπλέον F-16, F-35 και αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού δείχνει ότι η Ουάσιγκτον προετοιμάζεται για μακρύτερη στρατιωτική εμπλοκή, ακόμη κι αν δεν επιθυμεί επί του παρόντος χερσαία επέμβαση.


Ένας πόλεμος χωρίς (καθαρό) τέλος

Ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι η ένταση των βομβαρδισμών αλλά η φύση της ίδιας της σύγκρουσης.

Η προσωρινή συμφωνία του Ιουνίου δεν έλυσε τις βασικές διαφωνίες ανάμεσα στις δύο πλευρές. Αντίθετα, πάγωσε προσωρινά τις επιχειρήσεις χωρίς να δημιουργήσει έναν αξιόπιστο μηχανισμό εφαρμογής.

Το αποτέλεσμα ήταν σχεδόν προδιαγεγραμμένο. Η κάθε πλευρά κατηγόρησε την άλλη για παραβίαση των όρων, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις επανήλθαν σταδιακά και η κρίση εξελίχθηκε σε έναν πόλεμο φθοράς.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Τεχεράνη δείχνουν διατεθειμένες να κάνουν την αποφασιστική κίνηση που θα οδηγούσε είτε σε συνολική στρατιωτική νίκη είτε σε μια νέα, ουσιαστική διαπραγμάτευση. Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να έχει παγιδευθεί σε έναν αέναο πόλεμο στη Μέση Ανατολή – από εκείνους που κάποτε έλεγε ότι θα σταματήσει καθώς φέρνουν μόνο οικονομική καταστροφή για τις ΗΠΑ.REUTERS/Evan Vucci
Οι 2 παράγοντες που θα κρίνουν την επόμενη μέρα

Καθώς η σύγκρουση παρατείνεται, δύο μεταβλητές αποκτούν καθοριστική σημασία.

Η πρώτη είναι το πετρέλαιο. Κάθε νέα διαταραχή στο Ορμούζ αυξάνει τον κίνδυνο νέας ενεργειακής αναταραχής, τροφοδοτεί πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζει τα περιθώρια κινήσεων των κυβερνήσεων και των κεντρικών τραπεζών.

Η δεύτερη είναι η πολιτική αντοχή των δύο πλευρών.

Το Ιράν ποντάρει ότι μπορεί να απορροφήσει το κόστος και να διατηρήσει το καθεστώς όρθιο. Ωστόσο είναι σαφές πως υπάρχει σοβαρή ρήξη ανάμεσα σε πολιτικούς/διπλωμάτες από τη μία και τους σκληροπυρηνικούς των Φρουρών της Επανάστασης από την άλλη.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, αντίστοιχα, καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να ασκήσει πίεση στην Τεχεράνη χωρίς να οδηγήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια νέα, μακρόχρονη στρατιωτική εμπλοκή που θα δοκιμάσει την οικονομία και την πολιτική του στήριξη.

Το τελευταίο οκταήμερο έδειξε πόσο γρήγορα μπορεί να καταρρεύσει μια εύθραυστη ισορροπία. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν θα συνεχιστούν τα πλήγματα, αλλά αν υπάρχει ακόμη διπλωματικός δρόμος που μπορεί να αποτρέψει μια ακόμη βαθύτερη περιφερειακή σύγκρουση.

naftemporiki.gr