Εκατοντάδες χιλιάδες πιστοί στη Γερμανία απομακρύνονται από τις εκκλησίες τους κάθε χρόνο. Τα χρήματα, ωστόσο, συνεχίζουν να καταφθάνουν, με τους Γερμανούς σχολιαστές να κάνουν λόγο για σύγχρονο «θαύμα».
Περίπου 660.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν επίσημα τις Καθολικές και Προτεσταντικές εκκλησίες της χώρας το 2025, απαλλάσσοντάς τους από μια εισφορά που χρεώνεται αυτόματα στα εγγεγραμμένα μέλη ως ποσοστό του λογαριασμού φόρου εισοδήματός τους.
Παρά την έξοδο, τα δύο ιδρύματα εισέπραξαν περισσότερα από 12,5 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω του φόρου εκκλησίας για το οικονομικό έτος 2025, από περίπου 12,4 δισεκατομμύρια ευρώ το 2024.
Το φαινομενικό θαύμα έχει μια σαφώς γήινη εξήγηση: Η αύξηση των μισθών και το προοδευτικό φορολογικό σύστημα της Γερμανίας σημαίνουν ότι η συρρικνούμενη ομάδα μελών πληρώνει περισσότερα.
«Με την πρώτη ματιά, η εξέλιξη μπορεί να φαίνεται αντιφατική», δήλωσε ένας εκπρόσωπος της Ευαγγελικής Εκκλησίας στη Γερμανία – της οργάνωσης-ομπρέλα που εκπροσωπεί τις περιφερειακές προτεσταντικές εκκλησίες της Γερμανίας. «Ο λόγος είναι ότι ο φόρος εκκλησίας υπολογίζεται με βάση τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων».
Τα μέλη των Καθολικών και Προτεσταντικών εκκλησιών της Γερμανίας και ορισμένες εβραϊκές κοινότητες πληρώνουν έναν επιπλέον θρησκευτικό φόρο ίσο με το 8 ή 9 τοις εκατό της φορολογικής τους υποχρέωσης, ακόμη και αν δεν παρακολουθούν λειτουργίες.
Το 2021, το πιο πρόσφατο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα ολοκληρωμένα στοιχεία, περισσότεροι από 29 εκατομμύρια άνθρωποι πλήρωσαν εκκλησιαστικό φόρο στη Γερμανία, που αντιστοιχεί σχεδόν στο ήμισυ όλων των φορολογουμένων εισοδήματος στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.
Οι πίνακες φόρου μισθοδοσίας του γερμανικού Υπουργείου Οικονομικών για το 2025 δείχνουν ότι ένας άγαμος εργαζόμενος χωρίς παιδιά που κερδίζει 50.000 ευρώ ακαθάριστα ετησίως πληρώνει περίπου 600 ευρώ σε εκκλησιαστικό φόρο ετησίως επιπλέον του φόρου εισοδήματος, ανάλογα με το ομοσπονδιακό κρατίδιο. Κάποιος που κερδίζει 70.000 ευρώ ετησίως πληρώνει περισσότερα από 1.000 ευρώ.
«Kirchenaustritt»
Τα άτομα εγγράφονται ως μέλη της θρησκευτικής τους κοινότητας κατά τη γέννησή τους ή σε γραφεία της τοπικής αυτοδιοίκησης. Για να σταματήσουν να πληρώνουν τον εκκλησιαστικό φόρο, πρέπει να αποχωρήσουν επίσημα μέσω μιας διαδικασίας γνωστής ως Kirchenaustritt ή «έξοδος από την εκκλησία».
Η διαδικασία ποικίλλει μεταξύ των ομοσπονδιακών κρατιδίων της Γερμανίας, αλλά συνήθως απαιτεί την αυτοπρόσωπη εμφάνιση σε ένα ληξιαρχείο ή σε ένα τοπικό δικαστήριο για την υποβολή δήλωσης. Τα περισσότερα κρατίδια χρεώνουν επίσης ένα διοικητικό τέλος.
Ενώ όσοι διαγράφονται μπορούν να παρακολουθήσουν τις λειτουργίες ως επισκέπτες και να έχουν πρόσβαση σε ορισμένες εκκλησιαστικές λειτουργίες, δεν επιτρέπεται να τελέσουν γάμο σε εκκλησία, να γίνουν νονοί ή να τους εγγυηθεί μια ταφή σε εκκλησία.
Το 2025, περίπου 310.000 άτομα εγκατέλειψαν την Καθολική Εκκλησία, ενώ περίπου 350.000 έφυγαν από μία από τις περιφερειακές προτεσταντικές εκκλησίες της Γερμανίας.
Έξοδος από την εκκλησία
Οι λόγοι που δίνουν οι άνθρωποι για να εγκαταλείψουν επίσημα τις θρησκευτικές τους κοινότητες κυμαίνονται από το να αισθάνονται λιγότερο συνδεδεμένοι με την εκκλησία έως την απλή επιθυμία να εξοικονομήσουν χρήματα.
«Οι άνθρωποι εγκαταλείπουν την Εκκλησία επειδή αισθάνονται ότι δεν παίζει πλέον ρόλο στη ζωή τους», δήλωσε ο Ματίας Κοπ, διευθυντής επικοινωνίας της Γερμανικής Επισκοπικής Συνόδου.
«Σε αυτό προστίθενται τα σκάνδαλα των τελευταίων ετών, τα οποία έχουν θέσει υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία της Εκκλησίας», πρόσθεσε. «Υπάρχουν επίσης άνθρωποι – αν και αυτός δεν είναι σε καμία περίπτωση ο κύριος λόγος – που εγκαταλείπουν την Εκκλησία λόγω του φόρου της εκκλησίας».
«Αυτές είναι διαδικασίες αποξένωσης στις οποίες πρέπει να ανταποκριθούμε», δήλωσε ο Κοπ.
Για την Τζάνα Κέιλ, μια 33χρονη λογίστρια από το Βερολίνο, η απόφαση ήταν τόσο οικονομική όσο και ηθική. «Δεν ήθελα πλέον να υποστηρίζω το σύστημα με τον φόρο της εκκλησίας υπό το φως των σκανδάλων [παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης]», είπε.
Ο Λούκας Χάινιχ, ένας 23χρονος εργαζόμενος φοιτητής, δήλωσε ότι έφυγε επίσημα μετά την ολοκλήρωση της μαθητείας του επειδή «δεν είχε όρεξη να πληρώσει τον φόρο ή να στηρίξει την εκκλησία».
Το γεγονός ότι τα έσοδα από τον φόρο της εκκλησίας συνεχίζουν να αυξάνονται παρά την έξοδο οφείλεται στους τύπους φορολογουμένων που επιλέγουν να παραμείνουν μέλη της εκκλησίας.
Όσοι εξακολουθούν να πληρώνουν φόρο της εκκλησίας στη Γερμανία είναι «πιθανώς αυτοί που αμείβονται περισσότερο», δήλωσε ο Ζαρέχ Ασατριάν, καθηγητής εμπειρικής οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Μύνστερ. «Όσοι παραμείνουν θα κερδίσουν φυσικά περισσότερο εισόδημα λόγω του πληθωρισμού συν την αύξηση των πραγματικών μισθών και απλώς θα δημιουργήσουν περισσότερα έσοδα».
Ένα θαύμα με ημερομηνία λήξης;
Ωστόσο, η συνεχιζόμενη αύξηση των εσόδων από τον εκκλησιαστικό φόρο καλύπτει σημαντικές μακροπρόθεσμες προκλήσεις — και εγείρει ερωτήματα σχετικά με το πόσο καιρό μπορεί να διαρκέσει η τάση.
Ενώ αυτά τα έσοδα αυξάνονται, είναι «σχετικά υποτονικά» και «δεν έχουν αυξηθεί πολύ», δήλωσε ο Ασατριάν.
Η αύξηση των εσόδων από τον εκκλησιαστικό φόρο είναι σημαντικά χαμηλότερη από την αύξηση των εσόδων από τον φόρο εισοδήματος. Τα κρατικά έσοδα από τους φόρους μισθών και εισοδήματος αυξήθηκαν κατά 6,65% το 2025, δήλωσε ο Kopp, ενώ τα έσοδα από τον εκκλησιαστικό φόρο αυξήθηκαν κατά 1,93%.
«Οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις δείχνουν ότι τα έσοδα από τον εκκλησιαστικό φόρο θα μειωθούν σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες, καθώς η συμμετοχή στην εκκλησία συνεχίζει να μειώνεται», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ευαγγελικής Εκκλησίας στη Γερμανία.
Οι προτεσταντικές εκκλησίες προετοιμάζονται ήδη για τη μείωση των εσόδων τους «μέσω διαδικασιών μακροπρόθεσμου σχεδιασμού», δήλωσε ο εκπρόσωπος. «Χωρίς αυτό το σύστημα, το θρησκευτικό, κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο της εκκλησίας δεν θα ήταν δυνατό στην τρέχουσα κλίμακα».
Πηγή: Politico
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου