Η επικοινωνία δύο Ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών με τον Ιρανό ομόλογό τους υποδηλώνει ότι η ευρωπαϊκή διπλωματία «ξεμουδιάζει» βρίσκοντας τον δρόμο της για την… Μέση Ανατολή.
Αυτό αναφέρει ανάλυση του αντιπολιτευόμενου ιρανικού μέσου Iran International που «στέκεται» σε δύο τηλεφωνικές επικοινωνίες που είχε προσφάτως ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί: με τον Έλληνα ομόλογό του Γιώργο Γεραπετρίτη και την Αυστριακή ομόλογό του Μπεάτε Μάινλ-Ράισινγκερ.
Πίσω από αυτές τις επαφές το Iran International διακρίνει μια προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών να διευρύνουν τον διπλωματικό τους κύκλο εκτός των συνηθισμένων χωρών, σε μια φάση που οι συνομιλίες με το Ιράν έχουν περιέλθει σε απόλυτο αδιέξοδο.
Η εκτίμηση αυτή βασίζεται πρώτα από όλα στη σειρά των πρόσφατων επαφών. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, συναντήθηκε με την Μπεάτε Μάινλ-Ράιζινγκερ στην Ουάσιγκτον στις 11 Αυγούστου και συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, την επόμενη ημέρα. Στις 13 Αυγούστου, και οι δύο Ευρωπαίοι υπουργοί είχαν ξεχωριστές συνομιλίες με τον Αμπάς Αραγτσί.
Αν και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ διέψευσε ότι τους ζήτησε να διαβιβάσουν μηνύματα στην Τεχεράνη, η χρονική συγκυρία μάλλον δεν ήταν τυχαία, σημειώνει. Στη συνέχεια, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαίωσε ότι συζητήθηκε το ζήτημα του Ιράν, ενώ η Αυστρία πρότεινε επισήμως τη Βιέννη ως τόπο διεξαγωγής πιθανών μελλοντικών συνομιλιών. Η Αθήνα, στις επαφές της με την Τεχεράνη, έδωσε έμφαση στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη ασφάλεια στις θαλάσσιες μεταφορές.
Πάντως, όπως τονίζει το Iran International, δεν μιλάμε σε καμία περίπτωση για επίσημη διαμεσολάβηση. Αντιθέτως, σημειώνει, η εμπλοκή τους θα πρέπει να εκληφθεί ως μια διερευνητική προσπάθεια εντοπισμού πρόσθετων διαύλων, σε μια συγκυρία κατά την οποία η παραδοσιακή διπλωματία δεν αποδίδει. «Η ίδια η πληθώρα των διαμεσολαβητών είναι αποκαλυπτική καθώς δεν υποδηλώνει τη δυναμική της διπλωματικής διαδικασίας, αλλά τον κατακερματισμό της», τονίζεται στην ανάλυση.
Άλλωστε, όπως σημειώνεται, κανένας μεσολαβητής δεν μπορεί να αντισταθμίσει την έλλειψη πολιτικής βούλησης για εξεύρεση διπλωματικής λύσης αντί για στρατιωτική κλιμάκωση. Κανείς δεν μπορεί να κάνει αυτή την επιλογή εκ μέρους της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, αλλά μπορούν να βοηθήσουν στη δημιουργία των συνθηκών υπό τις οποίες η διπλωματία θα καταστεί δυνατή.
«Εάν συντονιστούν προσεκτικά, αυτά τα απροσδόκητα ευρωπαϊκά κανάλια θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην προετοιμασία του εδάφους για νέες διαπραγματεύσεις. Διαφορετικά, κινδυνεύουν να γίνουν μια ακόμη αυτοσχέδια προσπάθεια περιορισμού μιας σύγκρουσης που οι κύριοι παράγοντες της μέχρι στιγμής έχουν αποδειχθεί δύσκολο να επιλυθούν. Παρ ‘όλα αυτά, η Ευρώπη έχει συμφέρον να αναλάβει έναν πιο ενεργό διπλωματικό ρόλο: τα ευρωπαϊκά κράτη ήδη υφίστανται πολλές από τις συνέπειες της σύγκρουσης, ωστόσο δεν διαθέτουν ούτε την πολιτική επιρροή για να διαμορφώσουν την διευθέτηση ούτε τη στρατιωτική ικανότητα – και, στις περισσότερες περιπτώσεις, την προθυμία – να την επιβάλουν», σχολιάζει το Iran International.
Επιχειρώντας δε να ερμηνεύσει την ανάδειξη της Ελλάδας και της Αυστρίας σε αυτή την διαδικασία, αναφέρει πως η χώρα μας είναι μία από τις κορυφαίες ναυτιλιακές δυνάμεις παγκοσμίως που έχει άμεσα συμφέροντα όσον αφορά την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα. Επομένως, μπορεί να απευθυνθεί στο Ιράν όχι μόνο με την ιδιότητα του κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συμμάχου των ΗΠΑ, αλλά και ως εκπρόσωπος ενός κλάδου που είναι άμεσα εκτεθειμένος στις συνέπειες της έντασης.
Αυτή η διάσταση ενδέχεται να καταστήσει την Αθήνα χρήσιμη στις συζητήσεις που θα εστιάζουν στις πρακτικές ρυθμίσεις και όχι σε μια άμεση, συνολική συμφωνία, ξεκαθαρίζει πάντως.
Όσον αφορά την Αυστρία, το Iran International εστιάζει στην εμπειρία που διαθέτει η χώρα στη διπλωματία για τα πυρηνικά, πέρα από το γεγονός ότι αποτελεί επίσης έδρα του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Παρακμή των παραδοσιακών δυνάμεων
Η ανάλυση εστιάζει και σε μία άλλη ενδιαφέρουσα παράμετρο, την παρακμή των παραδοσιακών ευρωπαϊκών δυνάμεων στη διπλωματική αρένα του Ιράν.
Η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα που ξεκίνησαν στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Έκτοτε, ωστόσο, η αξιοπιστία της ευρωπαϊκής τριάδας έχει υποχωρήσει στα μάτια της Τεχεράνης, ενώ οι τρεις χώρες αντιμετωπίζουν διμερείς διπλωματικές κρίσεις στις σχέσεις τους με την ιρανική πρωτεύουσα.
Οι Ιρανοί ηγέτες τις κατηγορούν ότι απέτυχαν να διασφαλίσουν τα οικονομικά οφέλη της πυρηνικής συμφωνίας μετά την αμερικανική αποχώρηση και ευθυγραμμίζονται όλο και περισσότερο με την πολιτική της Ουάσιγκτον.
Η αμοιβαία δυσπιστία που προκλήθηκε από τις κυρώσεις, τις εκατέρωθεν κατηγορίες περί «διείσδυσης» για λόγους ασφαλείας και κατασκοπείας, καθώς και από τις περιφερειακές συγκρούσεις και τις διαφωνίες σχετικά με τις πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν, έχει αφήσει ελάχιστα περιθώρια για το παλαιότερο μοντέλο ευρωπαϊκής διαμεσολάβησης.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου