Ιωάννα Βαρδαλαχάκη • ivardalachaki@naftemporiki.gr
Ο πόλεμος μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν έχει επηρεάσει πολλαπλά τη Σαουδική Αραβία.
Ενδεικτικά, πριν την έναρξη της σύγκρουσης, δημοσιεύματα ήθελαν τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν να παροτρύνει τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να δώσει αποφασιστικό πλήγμα στο καθεστώς.
Η ίδια η σύγκρουση έθεσε στο στόχαστρο της Τεχεράνης το βασίλειο ενώ το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ επηρέασε σαφώς τις εξαγωγές πετρελαίου της χώρας, η οποία αναζήτησε εναλλακτικές για να κρατήσει «ζωντανό» το εμπόριο.
Αργότερα, διέρρευσε ότι το Ριάντ ήταν αυτό μπλόκαρε την «Επιχείρηση Ελευθερία» στα Στενά του Ορμούζ, περιορίζοντας την αμερικανική στρατιωτική πρόσβαση, και ότι εξαπέλυσε πολυάριθμους, μυστικούς, βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου, στα τέλη Μαρτίου.
Πλέον όμως η Σαουδική Αραβία φαίνεται να έχει εγκλωβιστεί ακόμα περισσότερο μέσα στον πόλεμο καθώς, μετά τον ναυτικό αποκλεισμό σε πλοία του Ριάντ, τις τελευταίες εβδομάδες οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης έχουν εξαπολύσει επανειλημμένως επιθέσεις κατά του βασιλείου.
Παράλληλα, η οργάνωση κατάφερε τις τελευταίες ημέρες βαριές ήττες στις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης και του συμμάχου τους, Σαουδικής Αραβίας, παίρνοντας με αστραπιαία προέλαση τον έλεγχο του στενού Μπαμπ ελ Μάντεμπ, περάσματος στρατηγικής σημασίας που συνδέει την Ευρώπη με την Ασία μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, στο οποίο είχε στραφεί το Ριάντ μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Οι ενέργειες αυτές απειλούν σαφώς να παραλύσουν τη δυνατότητα της Σαουδικής Αραβίας- που είναι η μεγαλύτερη εξαγωγέας πετρελαίου παγκοσμίως- να εξάγει αργό ενώ παράλληλα ασκούν πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία. Το πιο ενδεικτικό περιστατικό είναι η διακοπή λειτουργίας του αγωγού East-West.
Ο αγωγός, με δυναμικότητα περίπου 7 εκατ. βαρελιών ημερησίως προς το λιμάνι Γιανμπού, αποτελεί κρίσιμη εναλλακτική διαδρομή απέναντι στο Ορμούζ. Εάν η διακοπή διαρκέσει εβδομάδες, η αγορά θα αντιμετωπίσει πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα από μια προσωρινή τεχνική βλάβη.
Θα «δαγκώσει» το Ριάντ;
Με βάση όλα αυτά, μεγάλη μερίδα αναλυτών εκτιμάει ότι το Ριάντ δεν έχει άλλη επιλογή από το να «δαγκώσει», αν και όποια στρατιωτική απάντηση της Σαουδικής Αραβίας δεν θεωρείται απλή υπόθεση.
Όπως επισημαίνει ο δημοσιογράφος και πολιτικός αναλυτής για τη Μέση Ανατολή, Μοχάμεντ Φάχμι, η Σάαντα, το παραδοσιακό προπύργιο των Χούθι και τη γεωγραφική καρδιά της ισχύος τους, έχει αποτελέσει επανειλημμένα στόχο των σαουδαραβικών δυνάμεων από την έναρξη της επέμβασης στην Υεμένη το 2015.
Παρά τους επί χρόνια βομβαρδισμούς και τη στρατιωτική πίεση υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας, οι Χούθι επιβίωσαν και διατήρησαν σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες.
Αυτό αφήνει τη Σαουδική Αραβία αντιμέτωπη με μια δύσκολη επιλογή, αν θα συνεχίσει να επιδεικνύει αυτοσυγκράτηση ή αν θα προχωρήσει σε νέα στρατιωτική εκστρατεία.
Οι φίλοι φαίνονται στα δύσκολα
Σαουδάραβες αξιωματούχοι και αναλυτές έχουν καταστήσει σαφές όμως ότι το βασίλειο δεν επιθυμεί να πολεμήσει μόνο του τους Χούθι – κάτι που πιθανώς οφείλεται στην προϊστορία τους με τους αντάρτες και τη σύγκρουση που διήρκεσε μία δεκαετία στην Υεμένη.
Αυτό πιθανώς εξηγεί γιατί ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επικοινώνησε τηλεφωνικά με την Ουάσιγκτον και ζήτησε από τον Αμερικανό πρόεδρο να εξαπολύσει αντίποινα εναντίον στόχων των Χούθι. Κατά το Axios, όμως εισέπραξε το «όχι» του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος φαίνεται να διστάζει να εμπλακεί σε αυτό το μέτωπο.
Το Σάββατο δήλωσε μάλιστα από την Ιρλανδία ότι οι Χούθι «μας τηλεφώνησαν και δεν θέλουν να πολεμήσουν εναντίον μας». «Υπάρχει μόνο μία χώρα με την οποία δεν είναι ιδιαίτερα ευχαριστημένοι και θα το διευθετήσουμε αυτό», πρόσθεσε, αναφερόμενος στη Σαουδική Αραβία.
Μένει να δούμε πώς θα επιλέξει να προχωρήσει η Σαουδική Αραβία. Αν θα σκληρύνει τη στάση της και σε ποιους συμμάχους θα στραφεί σε μια τέτοια περίπτωση.
Δεκάδες επιδρομές
Για την ώρα βλέπουμε να εξαπολύει δεκάδες αεροπορικές επιδρομές κατά των Χούθι στην Υεμένη, στέλνοντας το μήνυμα ότι θα απαντήσει «σθεναρά» στις επιθέσεις των ανταρτών.
Οι επιθέσεις αυτές φαίνεται να έχουν ανακόψει την προέλαση των Χούθι προς τον νότο, κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας, σύμφωνα με το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW)- κάτι πάντως που δεν αναιρεί το γεγονός ότι οι αντάρτες ελέγχουν τις περιοχές Ντουμπάμπ και Μούχα και τα νησιά Χανίς, κάτι που τους δίνει τη δυνατότητα να μπορούν να απειλήσουν τη διεθνή ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Θα καεί το «χαρτί» των Χούθι;
Όσο όμως πιο δυναμικά αντιδρά όμως το Ριάντ, που μέχρι στιγμής δείχνει αυτοσυγκράτηση, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να δούμε μια στρατιωτική αντίδραση που τελικά θα αποδυναμώσει τους Χούθι, ειδικά εάν η Σαουδική Αραβία αποφασίσει να αξιοποιήσει τη συντριπτική υπεροχή της στην αεροπορική ισχύ, εκτιμούν αναλυτές που μίλησαν στο Iran International.
Όπως αναφέρουν, η κατάσταση στο πεδίο των μαχών στην Υεμένη παραμένει ρευστή. Οι Χούθι έχουν επεκτείνει τον έλεγχό τους κατά μήκος των ακτών της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά οι κυβερνητικές δυνάμεις —που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία— έχουν ανασυνταχθεί και δεσμεύονται να ανακτήσουν τα χαμένα εδάφη. Έτσι, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα για το πόσο διαρκή θα αποδειχθούν τα κέρδη των Χούθι.
Αυτή τη φορά οι Χούθι ίσως το παράκαναν, σύμφωνα με τον Αλμπέρτο Φερνάντες, πρώην υψηλόβαθμο Αμερικανό διπλωμάτη. «Πιστεύω ότι θα μπορούσαμε να δούμε να χάνουν μέρος των εδαφών που έχουν κερδίσει», εκτίμησε.
«Είναι αλαζόνες. Ναι, δρουν με βάση την ιδεολογία. Και όταν καθοδηγείσαι από την ιδεολογία και είσαι αλαζόνας, τείνεις μερικές φορές να υπερεκτιμάς τις δυνάμεις σου», πρόσθεσε.
Οι ενέργειες των Χούθι πάντως βασίζονται σε κάτι που δεν είναι καθόλου αφελές: την απροθυμία τόσο της Σαουδικής Αραβίας όσο και των Ηνωμένων Πολιτειών να εμπλακούν βαθύτερα στη σύγκρουση.
Αυτή όμως η προσπάθεια της Σαουδικής Αραβίας να μείνει εκτός της ευρύτερης σύγκρουσης με το Ιράν έχει ήδη «γυρίσει μπούμερανγκ εναντίον της», υποστήριξε ο Φερνάντες.
Πώς επηρεάζει η σχέση ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας
Και η αβεβαιότητα σχετικά με την λήψη βοήθειας από τους συμμάχους του βασιλείου περιπλέκει απλώς τις επιλογές του.
Ο Φερνάντες χαρακτήρισε τη σχέση μεταξύ Ουάσιγκτον και Ριάντ ολοένα και πιο περίπλοκη. Οι Σαουδάραβες, όπως ανέφερε, ένιωσαν να αιφνιδιάζονται δυσάρεστα από την έναρξη του πολέμου κατά του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η Ουάσιγκτον, με τη σειρά της, ένιωσε ότι δεν είχε τη στήριξη του Ριάντ.
Πίσω από τις εξελίξεις η… Τεχεράνη;
Αντίστοιχα ιδιαίτερη είναι η σχέση των Χούθι με το Ιράν καθώς υποστηρίζονται από την Τεχεράνη αλλά απολαμβάνουν περισσότερους βαθμούς αυτονομίας συγκριτικά με άλλες ομάδες του «Άξονα της Αντίστασης», όπως η Χεζμπολάχ.
Τι σημαίνει αυτό; Ότι η Τεχεράνη δεν τους ελέγχει πλήρως. Τους βλέπει όμως ως μια πρόσθετη πηγή πίεσης προς τους αντιπάλους της, χωρίς να απαιτείται άμεση ιρανική στρατιωτική εμπλοκή. Αυτό είναι πάνω από εμφανές στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Φάχμι, αυτό ακριβώς είναι ο ευρύτερος στρατηγικός κίνδυνος, ότι το Ιράν δεν χρειάζεται να ελέγχει πλήρως τους Χούθι για να επωφεληθεί από τις ενέργειές τους.
«Απαιτείται μόνο από το κίνημα να διατηρήσει επαρκή στρατιωτική ικανότητα, αυτονομία και κίνητρο ώστε να ασκεί πίεση σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς, την ώρα που η Τεχεράνη τηρεί αποστάσεις από την αντιπαράθεση», εξήγησε, τονίζοντας ότι οι Χούθι είναι «ένα έντονα εθνικιστικό κίνημα, με τη δική του εσωτερική ατζέντα και βαθιά ριζωμένα εγχώρια συμφέροντα».
Τελικά, το Ιράν έχει αποκτήσει πλεονέκτημα καθώς ο πόλεμος «αγγίζει» τη Σαουδική Αραβία. Ωστόσο, όσο περισσότερο αυξάνουν το κόστος για το Ριάντ οι επιθέσεις των Χούθι, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος αυτό το πλεονέκτημα της Τεχεράνης να προκαλέσει μια αντίδραση που, τελικά, θα το υπονομεύσει.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου