Τα τρία επικρατέστερα σενάρια
Να σημειωθεί ότι οι σχέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Ευρώπης είναι ταραγμένες εδώ και μήνες, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει αμφιταλαντευτεί ως προς την υποστήριξή του προς την Ουκρανία, έχει πιέσει τις χώρες της ΕΕ να αποδεχτούν μια μονομερή εμπορική συμφωνία και έχει αναγκάσει τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να αυξήσουν μαζικά τις αμυντικές τους δαπάνες.
Κάτι τρέχει με την… Γροιλανδία
Η κλιμάκωση της ρητορικής της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με τη Γροιλανδία είναι το «κερασάκι στην τούρτα». Οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις μπορεί να εξέδωσαν κοινή δήλωση στην οποία υπογραμμίζουν ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί το «κοινό σπίτι» για τη συζήτηση θεμάτων ασφάλειας στην Αρκτική και επιμένουν ότι μόνο η Δανία και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίσουν για το μέλλον του νησιού, παραμένει άγνωστο μέχρι πού μπορούν να φτάσουν πραγματικά το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία και άλλες χώρες για να εγγυηθούν αυτή την κυριαρχία;
Ο Τραμπ δεν αποκλείει αποχώρηση από το ΝΑΤΟ λόγω της διαμάχης για τη Γροιλανδία
Σενάριο 1
Λαμβάνοντας υπόψη την αυξανόμενη γεωπολιτική αστάθεια και την εντεινόμενη πίεση του προέδρου Τραμπ να «πατήσει πόδι» στη Γροιλανδία η Allianz εξετάζει την πιθανή έκβαση της κρίσης μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, και δίνει πιθανότητες 50% στο σενάριο η αμερικανική κυβέρνηση να εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες της υπό το βάρος της έλλειψης στήριξης από το Κογκρέσο και σταθμίζοντας τον παράγοντα κοινή γνώμη (το 73% των Αμερικανών αντιτίθεται στη χρήση στρατιωτικής βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας).
Επιπλέον, όπως εκτιμούν οι αναλυτές της Allianz, η κυβέρνηση Τραμπ θα μετατοπίσει την προσοχή της σε εσωτερικές προτεραιότητες, αναπροσαρμόζοντας ταυτόχρονα την προσέγγισή της ώστε να αποφύγει ρήξη με τους συμμάχους.
Σενάριο 2
Το δεύτερο πιθανότερο σενάριο, που σύμφωνα με την Allianz συγκεντρώνει 40%, προβλέπει ότι οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν τελικά τον άτυπο έλεγχο της Γροιλανδίας με αποφυγή στρατιωτικής σύγκρουσης. Σε αυτό το σενάριο, η Ουάσιγκτον θα επιδιώξει να επηρεάσει τον πληθυσμό της Γροιλανδίας μέσω γενναιόδωρων οικονομικών κινήτρων.
Η Δανία, επιδιώκοντας να αποφύγει μια σύγκρουση με τις ΗΠΑ θα κατέληγε τελικά να στηρίξει απρόθυμα μια συμφωνία μεταξύ Γροιλανδίας και ΗΠΑ.
Σενάριο 3
Το τρίτο σενάριο, σύμφωνα πάντα με την Allianz, συγκεντρώνει τις μικρότερες πιθανότητες (10%). Οι αναλυτές εξετάζουν την περίπτωση οι ΗΠΑ να επιδιώξουν πλήρη προσάρτηση της Γροιλανδίας με στρατιωτική βία. Σε αυτό το σενάριο θα μιλούσαμε για το τέλος του ΝΑΤΟ, το τέλος της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής και το τέλος του αμερικανοκεντρικού συστήματος συλλογικής άμυνας στην Ευρώπη.
Ο Ευρώπη χωρίς το ΝΑΤΟ
Αν η Βορειοατλαντική Συμμαχία (ΝΑΤΟ) -αριθμεί 32 χώρες μέλη- διαλυθεί η Ευρώπη θα χρειαστεί να επανακαθορίσει την άμυνά της. Τα κράτη-μέλη της ΕΕ θα συγκαλούσαν έκτακτες συνόδους για τη δημιουργία νέου συμφώνου ασφάλειας και θα επιτάχυναν απότομα τις αμυντικές δαπάνες, αναγκασμένα να ανασυγκροτήσουν γρήγορα στρατιωτική ισχύ για να αποτρέψουν εξωτερικές απειλές.
Οι πολιτικές και οικονομικές σχέσεις με τις ΗΠΑ θα επιδεινώνονταν επίσης, οι εμπορικές συμφωνίες θα «πάγωναν», οι αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην Ευρώπη θα έκλειναν και οι διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία θα εγκαταλείπονταν.
Θα σηματοδοτούσε επίσης μια νέα εποχή πολιτικής ισχύος, στην οποία η ωμή βία θα αποκτούσε και πάλι πρωταρχική σημασία. Το αναμενόμενο σοκ εμπιστοσύνης σε παγκόσμιο επίπεδο θα μείωνε την παγκόσμια αύξηση του ΑΕΠ. Οι παγκόσμιες αγορές θα βρίσκονταν σε μια παρατεταμένη γεωπολιτική αστάθεια, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις με πτώση των μετοχών (εξαιρουμένων των αμυντικών), διεύρυνση των πιστωτικών περιθωρίων και σημαντικά ασθενέστερο ευρώ.
Όλα τα σενάρια παραμένουν στο τραπέζι
Αναδρομή στο παρελθόν
Το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την απόκτηση της Γροιλανδίας δεν είναι μια καινούργια ιδέα αλλά μια στρατηγική επιδίωξη που εκτείνεται σε τρεις αιώνες, βασισμένη στη γεωπολιτική θέση του νησιού και τον φυσικό του πλούτο.
Η πρώτη επίσημη κίνηση έγινε το 1867 από τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, William Seward (ο οποίος αγόρασε την Αλάσκα από τη Ρωσία). Μετά την Αλάσκα, ο Seward πίστευε ότι η Γροιλανδία και η Ισλανδία θα ολοκλήρωναν τον έλεγχο των ΗΠΑ στον Βόρειο Ατλαντικό και θα πίεζαν τον Καναδά να ενσωματωθεί στις ΗΠΑ.
Μετά την κατάληψη της Δανίας από τη Ναζιστική Γερμανία το 1940, οι ΗΠΑ ανησυχούσαν ότι η Γροιλανδία θα γινόταν γερμανική βάση. Ο Δανός πρεσβευτής στην Ουάσιγκτον (παρακάμπτοντας την κατεχόμενη κυβέρνησή του) υπέγραψε συμφωνία που επέτρεπε στις ΗΠΑ να υπερασπιστούν το νησί.
Στην αυγή του Ψυχρού Πολέμου, ο πρόεδρος Τρούμαν αναγνώρισε ότι η Γροιλανδία ήταν το «κλειδί» για την άμυνα κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Οι ΗΠΑ πρόσφεραν επίσημα στη Δανία 100 εκατομμύρια δολάρια σε χρυσό για την αγορά ολόκληρου του νησιού. Η Δανία απέρριψε την προσφορά, αλλά το 1951 επέτρεψε τη δημιουργία της μόνιμης βάσης Thule Air Base (σημερινή Pituffik Space Base), η οποία παραμένει η βορειότερη βάση των ΗΠΑ μέχρι σήμερα.
Το θέμα επανήλθε δυναμικά με τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλάζοντας χαρακτήρα από διπλωματική πρόταση σε «εμπορική συμφωνία» και αργότερα σε γεωπολιτική κρίση.
Γιατί η Γροιλανδία είναι τόσο σημαντική;
Διαθέτει μερικά από τα μεγαλύτερα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα ορυκτών που είναι απαραίτητα για την υψηλή τεχνολογία και τα όπλα.
Καθώς οι πάγοι λιώνουν, ανοίγουν νέες εμπορικές οδοί από την Ασία προς την Ευρώπη, τις οποίες η Γροιλανδία ελέγχει γεωγραφικά.
Τα αμερικανικά ραντάρ στη Γροιλανδία είναι η πρώτη γραμμή προειδοποίησης για οποιαδήποτε πυραυλική επίθεση από τον Βορρά.
in.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου