Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπερέβη τις εξουσίες του όταν επέβαλε σαρωτικούς παγκόσμιους δασμούς το περασμένο έτος.
Στην απόφασή του με ψήφους 6-3, το δικαστήριο έκρινε ότι ο Τραμπ δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει έναν νόμο του 1977 - τον Διεθνή Νόμο περί Έκτακτης Ανάγκης Οικονομικών Δυνάμεων (IEEPA) - για να επιβάλει φόρους στις εισαγωγές από σχεδόν κάθε χώρα του κόσμου.
Η απόφαση άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να δοθούν επιστροφές χρημάτων σε καταναλωτές και επιχειρήσεις για τα εκτιμώμενα 130 δισεκατομμύρια δολάρια που προέκυψαν από τους δασμούς - μια προοπτική στην οποία το ανώτατο δικαστήριο δεν έλαβε θέση, αλλά είναι πιθανό να υπάρξει τέτοια απόφαση του δικαστηρίου σύντομα.
Λίγες ώρες μετά την έκδοση της απόφασης, ο Τραμπ υπέγραψε ένα διάταγμα χρησιμοποιώντας έναν άλλο νόμο, το Άρθρο 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974, που εκτιμά ότι θα μπορέσει να του επιτρέψει να επιβάλει έναν νέο προσωρινό δασμό 10% σε αγαθά από όλες τις χώρες. Μόλις η μέρα άλλαξε, το Σάββατο, 21/02, δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι θα αύξανε αυτούς τους νέους δασμούς στο 15%.
Ποιοι δασμοί κρίθηκαν παράνομοι και γιατί
Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που εκδόθηκε στις 20 Φεβρουαρίου αφορά μόνο τους δασμούς που είχε θεσπίσει ο Τραμπ βάσει του νόμου IEEPA, ο οποίος δίνει στον πρόεδρο την εξουσία να ρυθμίζει το εμπόριο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Ο Τραμπ την επικαλέστηκε για πρώτη φορά αυτή τη νομοθεσία του 1977 τον Φεβρουάριο του 2025 για να φορολογήσει αγαθά από την Κίνα, το Μεξικό και τον Καναδά, λέγοντας ότι η διακίνηση φαιντανύλης από αυτές τις χώρες συνιστούσε έκτακτη ανάγκη.
Λίγους μήνες αργότερα, σε αυτό που ο Τραμπ ονόμασε "Ημέρα Απελευθέρωσης", έκανε ένα πολύ μεγαλύτερο βήμα, επιβάλλοντας δασμούς μεταξύ 10% και 50% σε αγαθά από σχεδόν κάθε χώρα του κόσμου. Σε αυτήν την περίπτωση, το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ - με τις ΗΠΑ να εισάγουν περισσότερα από ό,τι εξάγουν - αποτελούσε μια "έκτακτη και ασυνήθιστη απειλή", σύμφωνα με τον Τραμπ.
Το δικαστήριο δήλωσε ότι το Κογκρέσο των ΗΠΑ, και όχι ο πρόεδρος, έχει την εξουσία να δημιουργεί νόμους για νέους φόρους, και ότι η ρύθμιση βάσει του IEEPA δεν περιελάμβανε αύξηση εσόδων.
Ωστόσο, ορισμένοι δασμοί που έχει επιβάλει ο Τραμπ τον τελευταίο χρόνο δεν ήταν μέρος των έκτακτων αναγκών που κήρυξε βάσει του IEEPA και μπορούν να παραμείνουν σε ισχύ ανεξάρτητα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Αυτό περιλαμβάνει δασμούς ειδικούς για κάθε κλάδο σε χάλυβα, αλουμίνιο, ξυλεία και αυτοκίνητα, τους οποίους ο Τραμπ επέβαλε βάσει ενός διαφορετικού νόμου των ΗΠΑ, του άρθρου 232 του Νόμου για την Επέκταση του Εμπορίου του 1962, επικαλούμενος ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια.
Μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο Τραμπ επιβάλλει νέους προσωρινούς δασμούς βάσει διαφορετικού νόμου
Μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου την Παρασκευή, 20/02, ο Τραμπ εξέδωσε διάταγμα για την επιβολή παγκόσμιου δασμού 10% σε σχεδόν όλες τις εισαγωγές στις ΗΠΑ βάσει ενός νόμου που δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ, γνωστού ως Άρθρο 122.
Το Σάββατο, 21/02 σε μια ανάρτηση στο Truth Social, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα αυξήσει τους παγκόσμιους δασμούς από 10% σε 15%.
Το Άρθρο 122 του δίνει την εξουσία να επιβάλει δασμούς έως και 15% για 150 ημέρες, οπότε το Κογκρέσο πρέπει να παρέμβει.
Ωστόσο, υπάρχει πιθανότητα ο Τραμπ να παρακάμψει τους νομοθέτες. Το Άρθρο 122 δεν απαγορεύει ρητά στον πρόεδρο να επιτρέψει τη λήξη των δασμών μετά από 150 ημέρες και στη συνέχεια να κηρύξει νέα κατάσταση έκτακτης ανάγκης για να τους επαναφέρει, σύμφωνα με το Cato Institute, ένα συντηρητικό think tank.
Ο Τραμπ χρησιμοποιεί το Άρθρο 122 "για να αντιμετωπίσει θεμελιώδη προβλήματα διεθνών πληρωμών" και να αναδιαρθρώσει το αμερικανικό εμπόριο, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, ενώ παράλληλα διερευνά εάν μπορεί να επιβάλει δασμούς βάσει του Άρθρου 301 του Εμπορικού Νόμου του 1974.
Αυτός ο νόμος επιτρέπει στον Εμπορικό Εκπρόσωπο των ΗΠΑ - μια θέση που κατέχει επί του παρόντος ο Jamieson Greer - να διερευνά τις εμπορικές πρακτικές των χωρών και εφόσον κρίνει ότι οι πρακτικές άλλων χωρών είναι "μεροληπτικές" ή "άδικες" να επιβάλει δασμούς.
Ωστόσο, η δικαστική απόφαση για τους δασμούς εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πλήγμα για την ατζέντα του Τραμπ στη δεύτερη θητεία του, ενώ ο Καναδάς εξετάζει το ενδεχόμενο νέων εμπορικών συνομιλιών μετά την απόρριψη των δασμών του Τραμπ από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Οικονομικοί αναλυτές σημειώνουν ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ μπορεί να συνεχίσει να επιβάλλει δασμούς βάσει του Άρθρου 232 του Εμπορικού Νόμου του 1962, τον οποίο ο Τραμπ χρησιμοποίησε σε μεγάλο βαθμό και κατά την πρώτη του θητεία. Αυτό επιτρέπει στην κυβέρνηση να επιβάλλει φόρους στις εισαγωγές που απειλούν την εθνική ασφάλεια, αλλά μόνο μετά από έρευνα, πράγμα που σημαίνει ότι χρειάζονται χρόνο για να επιβληθούν.
Ο Υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι ο συνδυασμός των δασμών του Άρθρου 122 με τους ενισχυμένους δασμούς των Άρθρου 232 και Άρθρου 301 "θα οδηγήσει σε ουσιαστικά αμετάβλητα έσοδα από δασμούς το 2026", ουσιαστικά αντισταθμίζοντας την απώλεια των δασμών έπειτα από την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Θα επιστραφούν χρήματα σε καταναλωτές και επιχειρήσεις από τους παράνομους δασμούς;
Ένας από τους λόγους που επικαλέστηκε ο Τραμπ για την επιβολή δασμών είναι ότι τα χρήματα που εισπράττουν πηγαίνουν στο Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, συμβάλλοντας στην τόνωση της οικονομίας της χώρας.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει εισπράξει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια από εταιρείες που εισάγουν ξένα προϊόντα, σύμφωνα με πολλές αναφορές. Οι εκτιμήσεις λένε ότι ο αριθμός είναι περίπου 130 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ενώ η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκρινε ότι οι δασμοί IEEPA του Τραμπ δεν ήταν νόμιμοι, δεν παρείχε καθοδήγηση για την επιστροφή των χρημάτων σε όσους είχαν πληρώσει τους φόρους.
Ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι αναμένει ότι τυχόν πιθανές επιστροφές χρημάτων θα παραμείνουν σε δικαστική διαμάχη για χρόνια.
Μετά την έκδοση της απόφασης, ο Υπουργός Οικονομικών Μπέσεντ δήλωσε επίσης ότι το ζήτημα των επιστροφών χρημάτων θα μπορούσε να συνεχιστεί για χρόνια.
Μιλώντας σε εκδήλωση στο Ντάλας, ο Μπέσεντ δήλωσε ότι τα έσοδα που έχουν ήδη εισπραχθεί μέσω των δασμών IEEPA ήταν "υπό αμφισβήτηση", καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο δεν παρείχε καμία οδηγία σχετικά με τις επιστροφές χρημάτων.
Πιθανότατα, τυχόν επιστροφές χρημάτων θα κατευθυνθούν σε μεγαλύτερες εταιρείες, λένε οι ειδικοί, καθώς οι μικρότερες επιχειρήσεις δεν θα έχουν τους πόρους για να ακολουθήσουν τα πολλά βήματα υποβολής αίτησης για τα χρήματα.
Ο Άλεξ Τζάκες, επικεφαλής πολιτικής και υπεράσπισης στο φιλελεύθερο think tank Groundwork Collective, δήλωσε πάντως στο CBS ότι περισσότερες από 1.000 επιχειρήσεις έχουν ήδη ζητήσει επιστροφές δασμών πριν από την απόφαση. Αυτός ο αριθμός, είπε, είναι πιθανό να αυξηθεί.
Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του Ιλινόις, Τζ. Μπ. Πρίτζκερ, απαίτησε επίσης από τον Λευκό Οίκο να εκδώσει επιταγή επιστροφής 1.700 δολαρίων σε κάθε αμερικανικό νοικοκυριό για τους παράνομους δασμούς.
Σε πολλές περιπτώσεις, ο Τραμπ είχε διατυπώσει δημόσια την ιδέα της έκδοσης επιταγής επιστροφής δασμών στους Αμερικανούς.
Ποιοι δασμοί ισχύουν τώρα
Οι νέοι δασμοί πρόκειται να επιβληθούν σε όλες τις εισαγωγές στις ΗΠΑ, ανεξάρτητα από την προέλευση των αγαθών, ξεκινώντας από τις 24 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.
Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο BBC ότι οι χώρες που σύναψαν εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ινδίας και της ΕΕ, θα αντιμετωπίσουν επίσης τον παγκόσμιο δασμό βάσει του Άρθρου 122 και όχι τον δασμολογικό συντελεστή που είχαν διαπραγματευτεί.
Η κυβέρνηση Τραμπ αναμένει από αυτές τις χώρες να συνεχίσουν να τηρούν τις παραχωρήσεις που είχαν συμφωνήσει στο πλαίσιο των εμπορικών συμφωνιών, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Ορισμένα αγαθά θα εξαιρεθούν από τον φόρο "λόγω των αναγκών της οικονομίας των ΗΠΑ" ή για την καλύτερη στόχευση του δασμού.
Αυτά εμπίπτουν σε κύριες κατηγορίες, έτσι ώστε ορισμένα κρίσιμα ορυκτά, μέταλλα, ενεργειακά προϊόντα, φυσικοί πόροι, καλλιέργειες τροφίμων, φαρμακευτικά προϊόντα, ηλεκτρονικά είδη, αυτοκίνητα και φορτηγά και αεροδιαστημικά προϊόντα να εξαιρούνται.
Επίσης, "ενημερωτικό υλικό (π.χ. βιβλία), δωρεές και συνοδευόμενες αποσκευές" δεν θα φορολογούνται, σύμφωνα με ενημερωτικό δελτίο του Λευκού Οίκου.
Μια άλλη σημαντική εξαίρεση είναι τα αγαθά που αποτελούν μέρος της USMCA - της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ, Μεξικού και Καναδά. Αυτά τα αγαθά εξαιρούνταν επίσης από τους δασμούς IEEPA και ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ έχει συχνά δηλώσει ότι ο Καναδάς είναι μεταξύ των χωρών στον κόσμο με τον χαμηλότερο δασμολογικό συντελεστή λόγω της εξαίρεσης της USMCA.
Ομοίως, τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα είδη ένδυσης από την Κόστα Ρίκα, τη Δομινικανή Δημοκρατία, το Ελ Σαλβαδόρ, τη Γουατεμάλα, την Ονδούρα και τη Νικαράγουα θα παραμείνουν αδασμολόγητα βάσει της Συμφωνίας Ελεύθερων Συναλλαγών Δομινικανής Δημοκρατίας-Κεντρικής Αμερικής.
thetoc.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου