Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Δεν πρόκειται για πανικό. Δεν πρόκειται για κατάρρευση. Πρόκειται για μια σταδιακή, αλλά μετρήσιμη μετατόπιση.
Καθώς το δολάριο αποδυναμώνεται και οι αμερικανικές μετοχές χάνουν την απόλυτη πρωτοκαθεδρία τους, οι επενδυτές στρέφονται προς την Ευρώπη, τις αναδυόμενες αγορές και τον χρυσό.
Το παγκόσμιο επενδυτικό τοπίο αναδιατάσσεται – και η μονοκρατορία των ΗΠΑ δείχνει για πρώτη φορά μετά από χρόνια λιγότερο αυτονόητη.
Ρεκόρ εισροών στην Ευρώπη
Οι ευρωπαϊκές μετοχές καταγράφουν τις υψηλότερες μηνιαίες εισροές κεφαλαίων στην ιστορία τους.
Δύο διαδοχικές εβδομάδες έφεραν περίπου 10 δισ. δολάρια η καθεμία σε ευρωπαϊκά funds, ενώ ο δείκτης Stoxx Europe 600 κινείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην ηπειρωτική Ευρώπη. Οι δείκτες σε Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Ισπανία σημειώνουν επίσης ρεκόρ, καθώς οι επενδυτές αναζητούν έκθεση σε κλάδους που είχαν μείνει πίσω τα προηγούμενα χρόνια: τράπεζες, πρώτες ύλες, βιομηχανία και άμυνα.
Η στροφή αυτή αντανακλά δύο βασικούς παράγοντες:Αποτίμηση: Ο Stoxx Europe 600 διαπραγματεύεται με δείκτη τιμής προς κέρδη (P/E) περίπου 18,3, έναντι 27,7 για τον S&P 500.
Κλαδική διαφοροποίηση: Η Ευρώπη έχει μικρότερη εξάρτηση από τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες που κυριάρχησαν στο ράλι της τεχνητής νοημοσύνης.
Καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες για πιθανή «φούσκα» στην AI, η μετατόπιση προς την «παλιά οικονομία» μετοχές ευνοεί τις ευρωπαϊκές αγορές.
Το γερμανικό στοίχημα
Καταλυτικό ρόλο διαδραματίζει η Γερμανία. Το πρόγραμμα δαπανών ύψους 1 τρισ. ευρώ για άμυνα και υποδομές έως το 2035 αλλάζει τη βιομηχανική δυναμική της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης.
Η αύξηση των παραγγελιών στα εργοστάσια και η αναβάθμιση των γερμανικών μετοχών από διεθνείς οίκους υπογραμμίζουν ότι η δημοσιονομική ώθηση αρχίζει να περνά στην πραγματική οικονομία.
Οι αμυντικές μετοχές, που είχαν ήδη ισχυρή πορεία το 2025, συνεχίζουν ανοδικά και το 2026, ενισχύοντας το αφήγημα μιας Ευρώπης που αναβαθμίζει στρατηγικά τη βιομηχανική και γεωπολιτική της θέση.
Η ήπια αποδολαριοποίηση
Την ίδια στιγμή, το δολάριο χάνει μέρος της ισχύος του. Ο δείκτης δολαρίου έχει υποχωρήσει περίπου 8% σε ετήσια βάση. Το μερίδιο του αμερικανικού νομίσματος στα παγκόσμια συναλλαγματικά αποθέματα έχει μειωθεί στο 57%, από 64% το 2017.
Η τάση αυτή δεν συνιστά κατάρρευση. Το δολάριο παραμένει το κυρίαρχο αποθεματικό νόμισμα και καλύπτει πάνω από το 90% των παγκόσμιων συναλλαγματικών συναλλαγών.
Ωστόσο, οι κεντρικές τράπεζες διαφοροποιούν τα αποθέματά τους, αυξάνοντας σημαντικά τις τοποθετήσεις σε χρυσό – που πλέον αντιστοιχεί σε περίπου 25% των αποθεμάτων τους.
Η μετατροπή του δολαρίου σε όπλο κυρώσεων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι ανησυχίες για τη δημοσιονομική πορεία των ΗΠΑ και η πολιτική αβεβαιότητα επιτάχυναν αυτή τη σιωπηλή διαφοροποίηση.
Αναδυόμενες αγορές στο προσκήνιο
Τα κεφάλαια δεν κατευθύνονται μόνο στην Ευρώπη. Στα τέλη του 2025, τα funds αναδυόμενων αγορών προσέλκυσαν σχεδόν 71 δισ. δολάρια σε δύο μήνες, υπερβαίνοντας τις εισροές προς αμερικανικές μετοχές.
Οι προβλέψεις για αύξηση κερδών στις αναδυόμενες αγορές ξεπερνούν το 29% φέτος, υπερδιπλάσια σε σχέση με τις ΗΠΑ.
Η μείωση του πληθωρισμού σε πολλές χώρες και η πιθανότητα μειώσεων επιτοκίων ενισχύουν περαιτέρω το επενδυτικό αφήγημα.
Ο ρόλος του χρυσού
Ο χρυσός αναδεικνύεται ως ο μεγαλύτερος ωφελημένος της τάσης διαφοροποίησης. Η αύξηση της συμμετοχής του στα χαρτοφυλάκια – ακόμη και κατά μισή ποσοστιαία μονάδα – θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών τα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις μεγάλων επενδυτικών οίκων.
Η άνοδος του πολύτιμου μετάλλου αντανακλά όχι πανικό, αλλά επανεκτίμηση του ρόλου του δολαρίου ως απόλυτου «ασφαλούς καταφυγίου».
Τι αλλάζει πραγματικά
Δεν πρόκειται για «τέλος της αμερικανικής κυριαρχίας». Η οικονομία των ΗΠΑ παραμένει η πιο ρευστή και βαθιά στον κόσμο, και δεν υπάρχει άμεσος ανταγωνιστής του δολαρίου.
Αυτό που αλλάζει είναι η ένταση της εξάρτησης. Το «υπερβολικό προνόμιο» των ΗΠΑ – η δυνατότητα να χρηματοδοτούν ελλείμματα με χαμηλό κόστος χάρη στην παγκόσμια ζήτηση δολαρίων – ενδέχεται να περιοριστεί.
Ήδη, η απόδοση που ζητούν οι επενδυτές για μακροπρόθεσμα αμερικανικά ομόλογα έχει αυξηθεί αισθητά σε σχέση με τα επίπεδα του 2023.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι μια θεαματική ρήξη, αλλά μια σταδιακή επαναστάθμιση. Οι επενδυτές δεν εγκαταλείπουν τις ΗΠΑ. Απλώς παύουν να τις θεωρούν τη μοναδική επιλογή.
Η νέα ισορροπία
Μετά από δεκαπέντε χρόνια αμερικανικής υπεραπόδοσης, το 2026 ίσως σηματοδοτεί την αρχή μιας πιο πολυπολικής περιόδου στις αγορές.
Η Ευρώπη επωφελείται από ελκυστικές αποτιμήσεις και δημοσιονομική ώθηση. Οι αναδυόμενες αγορές κεφαλαιοποιούν την υποχώρηση του πληθωρισμού. Ο χρυσός επανακτά στρατηγικό ρόλο.
Το δολάριο δεν καταρρέει. Αλλά η εποχή της αδιαμφισβήτητης υπεροχής του φαίνεται να δίνει τη θέση της σε έναν κόσμο όπου η διαφοροποίηση δεν είναι απλώς στρατηγική επιλογή – είναι αναγκαιότητα.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου