Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Την ώρα που η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ταυτόχρονα ως καύσιμο και ως ρήγμα για τις αγορές, ο πιο εμβληματκός δείκτης της Wall Street και ίσως του κόσμου, ο Dow Jones, γράφει ιστορία.
Το βράδυ της Παρασκευής έσπασε για πρώτη φορά το φράγμα των 50.000 μονάδων, κλείνοντας στις 50.115,67, μετά από άλμα άνω των 1.200 μονάδων σε μία συνεδρίαση. Πρόκειται για ένα ιστορικό ορόσημο που συμπυκνώνει περισσότερα από 120 χρόνια χρηματιστηριακής ιστορίας – αλλά και τα σημερινά διλήμματα μιας αγοράς που κινείται με την ταχύτητα της τεχνητής νοημοσύνης.
Από τον σιδηρόδρομο στην τεχνητή νοημοσύνη
Όταν ο Charles Dow και ο Edward Jones δημιουργούν, στα τέλη του 19ου αιώνα, τους πρώτους χρηματιστηριακούς δείκτες και τη The Wall Street Journal, ο Dow κινείται γύρω στις 60 μονάδες. Τότε, οι σιδηρόδρομοι και η βαριά βιομηχανία αλλάζουν τον οικονομικό χάρτη των ΗΠΑ. Σήμερα, τον ρόλο αυτό έχει αναλάβει η AI, με υποσχέσεις παραγωγικότητας αλλά και με φόβους για υπερβολές.
Ο Dow χρειάστηκε σχεδόν 50 χρόνια για να περάσει τις 1.000 μονάδες (1976), έφτασε τις 40.000 το 2024 και μέσα σε μόλις δύο χρόνια «έγραψε» τις 50.000. Η ταχύτητα λέει πολλά για το μέγεθος –αλλά και την ένταση– του τρέχοντος κύκλου.
Το αμερικανικό στοίχημα
Το ταξίδι του δεν ήταν ανέφελο. Πέρασε ουκ ολίγες καταιγίδες. Μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση του 2007-09, όταν ο Dow κατρακύλησε κάτω από τις 6.600 μονάδες, η αμερικανική οικονομία άφησε πίσω της την Ευρώπη σε μέγεθος και δυναμική. Η Silicon Valley λειτούργησε σαν «μαγνήτης κεφαλαίων», ενισχύοντας τον ρόλο της Wall Street ως παγκόσμιου βαρόμετρου ανάπτυξης.
Δεν είναι τυχαίο ότι, παρά το ιστορικό ρεκόρ, ο Dow υστερεί σε απόδοση έναντι άλλων δεικτών: το 2025 κέρδισε περίπου 13%, όταν ο S&P 500 ενισχύθηκε κατά 16% και ο Nasdaq Composite κατά 20%.
Η μεθοδολογία του Dow –σταθμισμένη με βάση την τιμή της μετοχής και όχι την κεφαλαιοποίηση– τον καθιστά λιγότερο «καθαρό» δείκτη της τεχνολογικής έκρηξης.
Οι πρωταγωνιστές του ράλι
Μεγάλες βιομηχανικές και χρηματοοικονομικές εταιρείες σπρώχνουν τον δείκτη ψηλότερα. Η Goldman Sachs επωφελείται από τη χρηματοδότηση νέων τεχνολογικών υποδομών, η Caterpillar από τη ζήτηση ενέργειας των data centers, ενώ η IBM επανατοποθετείται γύρω από την AI. Στο τεχνολογικό σκέλος, η Microsoft και η Nvidia τροφοδοτούν συγκρίσεις με τη φούσκα των dot-com.
Την ίδια στιγμή, όμως, εταιρείες πιο εκτεθειμένες στον καταναλωτή και στο εμπόριο δείχνουν κόπωση, στέλνοντας σήματα ότι η ευφορία δεν είναι ομοιόμορφη.
«Τα δέντρα δεν φτάνουν στον ουρανό»
Η ανησυχία για υπερβολικές αποτιμήσεις στην AI και για το αν τα τεράστια κεφάλαια που επενδύονται σήμερα θα αποδώσουν αύριο, επιστρέφει περιοδικά. «Τα δέντρα όσο και εάν μεγαλώσουν δεν φτάνουν μέχρι τον ουρανό», προειδοποιούν χαρακτηριστικά βετεράνοι της αγοράς, υπενθυμίζοντας ότι οι διορθώσεις δεν ανακοινώνονται εκ των προτέρων.
Η πρόσφατη νευρικότητα φάνηκε καθαρά: ρευστοποιήσεις στην τεχνολογία, μετακίνηση κεφαλαίων προς «πραγματική οικονομία» και κυκλικούς κλάδους, έντονες ημερήσιες διακυμάνσεις. Ακόμη και η αγορά κρυπτονομισμάτων, με το Bitcoin να ανακάμπτει από απότομη βουτιά, λειτούργησε ως θερμόμετρο του risk-off κλίματος.
Το επόμενο στοίχημα
Ο δρόμος προς τις 100.000 μονάδες περνά μέσα από μια Αμερική που θυμίζει τα «boomtowns» του Charles Dow: τεχνολογική επανάσταση, κολοσσιαία έργα υποδομών, αλλά και τον μόνιμο κίνδυνο υπεραισιοδοξίας.
Όπως έγραφε η Wall Street Journal το 1900, κάθε άνθηση κουβαλά μέσα της τη δυνατότητα μιας σοβαρής υποτροπής.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει αναταραχή, αλλά πότε. Και αυτή ακριβώς η αβεβαιότητα κάνει το ιστορικό ορόσημο των 50.000 μονάδων τόσο εντυπωσιακό – και ταυτόχρονα τόσο εύθραυστο.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου