Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026

Τέλος εποχής για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό – «Ιδιωτικοποίηση» του Διαστήματος


Μιχάλης Ψύλος • mpsilos@naftemporiki.gr

Τέσσερις αστροναύτες ετοιμάζονται να πετάξουν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) την επόμενη εβδομάδα, που παραμένει άδειος μετά την εσπευσμένη επιστροφή στη Γη του πληρώματος, κατόπιν προβλήματος υγείας ενός αστροναύτη στα μέσα Ιανουαρίου.

Έκτοτε, ο ISS που βρίσκεται σε τροχιά 400 χιλιομέτρων πάνω από τη Γη εδώ και 25 χρόνια, παραμένει άδειος. Ο σταθμός, περίπου στο μέγεθος ενός γηπέδου ποδοσφαίρου, είναι ένας από τους λίγους τομείς όπου η συνεργασία μεταξύ των δυτικών χωρών και της Ρωσίας έχει διατηρηθεί μετά την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022.

Η αποστολή Crew-12, ωστόσο, δεν ήταν χωρίς εντάσεις. Τον Νοέμβριο, ο Ρώσος κοσμοναύτης, που είχε προγραμματιστεί εδώ και καιρό για την αποστολή, απομακρύνθηκε από την ομάδα, πιθανώς λόγω υποψιών για κατασκοπεία, σύμφωνα με αναλυτές, αν και η NASA δεν έχει επιβεβαιώσει την είδηση. Η ρωσική διαστημική υπηρεσία Roscosmos απλώς υπαινίχθηκε μετάθεση σε άλλη αποστολή.
Στις 11 Φεβρουαρίου η εκτόξευση

Η αποστολή Crew-12 έχει προγραμματιστεί για εκτόξευση στις 11 Φεβρουαρίου από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ της Φλόριντα, με πύραυλο της Spoace-X του Ελον Μασκ. Εάν ακυρωθεί, θα μπορούσαν να γίνουν νέες προσπάθειες τις επόμενες δύο ημέρες.

Στη νέα αποστολή, που ονομάζεται Crew-12, συμμετέχουν οι Αμερικανοί αστροναύτες Τζέσικα Μέιρ και Τζακ Χάθαγουεϊ, η Γαλλίδα Σοφί Αντενό και ο Ρώσος κοσμοναύτης Αντρέι Φεντιάεφ.
Τα τελευταία πληρώματα

Το νέο πλήρωμα θα είναι ένα από τα τελευταία που θα ζήσουν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, καθώς πλησιάζει τώρα στο τέλος της ζωής του και έχει προγραμματιστεί να παροπλιστεί το 2030.

Οι τέσσερις αστροναύτες σε αυτή τη νέα αποστολή θα διεξάγουν πολλά πειράματα, συμπεριλαμβανομένης της μελέτης των επιπτώσεων της μικροβαρύτητας στο σώμα τους, κατά τη διάρκεια των οκτώ μηνών που θα περάσουν στον διαστημικό σταθμό.

Η Αμερικανίδα Τζέσικα Μέιρ, η οποία στο παρελθόν εργάστηκε ως θαλάσσια βιολόγος σε ακραία περιβάλλοντα, θα ηγηθεί του πληρώματος. Η Σοφίλ Αντενό θα γίνει η δεύτερη Γαλλίδα που θα ταξιδέψει στο διάστημα, ακολουθώντας τα βήματα της Κλοντί Ενιερέ, η οποία υπηρέτησε στον διαστημικό σταθμό Μιρ.

Για την ιστορία, η Αντενό ήταν 14 ετών όταν πραγματοποιήθηκε η αποστολή της Ενιερέ. « Ήταν μια αποκάλυψη », δήλωσε πρόσφατα η Γαλλίδα αστροναύτης, που είναι πιλότος του ελικοπτέρου. «Εκείνη τη στιγμή, είπα στον εαυτό μου: μια μέρα, θα είμαι εγώ αυτή που θα πετάξει στο διάστημα».
Τέλος στη διαστημική συνεργασία

Το προγραμματισμένο τέλος του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού σε τέσσερα χρόνια, σηματοδοτεί το τέλος 25 ετών παγκόσμιας συνεργασίας σε έναν τομέα, το διάστημα, ο οποίος έχει καταστεί απαραίτητος για την καθημερινή ζωή στη Γη.

«Αυτή είναι πράγματι μια πολύ ενδιαφέρουσα στιγμή στην εξέλιξη της εξερεύνησης του διαστήματος», δήλωσε ο Λιονέλ Συσέ, αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Γαλλικού Κέντρου Διαστημικών Μελετών (CNES).

«Η ιστορία των επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων είναι πρωτίστως ο διαστημικός αγώνας δρόμου. Οι Ρώσοι ακολούθησαν την πορεία των «πτήσεων μεγάλης διάρκειας», με σταθμούς. Οι Αμερικανοί ακολούθησαν την πορεία των «πτήσεων μικρής διάρκειας», με τη Σελήνη. Αυτές ήταν δύο ξεχωριστές οδοί και μια λογική ανταγωνισμού. Ένα από τα θετικά σημεία του ISS είναι ότι δημιουργήσαμε ένα πρόγραμμα συνεργασίας, το μόνο που εξακολουθεί να υπάρχει σήμερα», τονίζει ο Γάλλος ειδικός.
«Διαστημικός Καθεδρικός Ναός»

Ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός είναι ένας «Καθεδρικός Ναός», αφιερωμένος στην ανθρώπινη συνεργασία πέρα ​​από σύνορα, γλώσσες και πολιτισμούς», δήλωσε ο Τζον Χόρακ, πρώην διευθυντής του τμήματος επιστήμης και αποστολών της NASA.

«Για περισσότερα από 25 χρόνια, έχουμε ανθρώπους στο διάστημα, 24 ώρες την ημέρα, 7 ημέρες την εβδομάδα, 365 ημέρες το χρόνο. Αυτό αποδεικνύει ότι μπορούμε να βρούμε λύσεις αντί να μαλώνουμε όταν θέλουμε να αλληλεπιδρούμε μεταξύ μας», τονίζει ο Χόρακ, ο οποίος κατέχει την Έδρα «Νιλ Αρμστρονγκ» στην Αεροδιαστημική Πολιτική, στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο.
Ο Μασκ θα αναλάβει την καταστροφή του ISS

Το καλοκαίρι του 2024, η NASA ανακοίνωσε ότι επέλεξε την SpaceX του Έλον Μασκ για να κατασκευάσει την διαστημική μονάδα, που θα «σπρώξει» τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό πίσω, στην ατμόσφαιρα της Γης, ώστε να καταστραφεί με ασφάλεια, μετά την απόσυρσή του το 2030.«Αυτή η διαστημική μονάδα θα επιβραδύνει τον ISS ώστε να πραγματοποιηθεί μιας ακριβής επαν-είσοδος, στον Ειρηνικό Ωκεανό, μακριά από την ξηρά και οποιονδήποτε άλλο πιθανό κίνδυνο.

«Αρκετά μεγάλα διαστημόπλοια, συμπεριλαμβανομένου του ρωσικού σταθμού Mir, έχουν τεθεί εκτός τροχιάς με αυτόν τον τρόπο, αν και ο ISS είναι πολύ μεγαλύτερος», εξηγεί ο Τζον Χόρακ.
Εμπορική χρήση του διαστήματος

Μετά το 2030, η Κίνα, με τον διαστημικό σταθμό Tiangong, θα παραμείνει η μόνη χώρα που θα διαθέτει τέτοια κρατική υποδομή σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώνονται σε ιδιωτικούς διαστημικούς σταθμούς, οι οποίοι θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν αστροναύτες της NASA καθώς και άλλους πελάτες. «Εισερχόμαστε σε μια εποχή όπου οι διαστημικοί σταθμοί – όπως τα οχήματα εκτόξευσης και οι δορυφόροι – θα έχουν πολύ πιο εμπορική διάσταση», λέει ο Χόρακ. «Θα κατασκευάζονται και θα λειτουργούν από ιδιωτικές εταιρείες, των οποίων οι πελάτες θα είναι εθνικοί διαστημικοί οργανισμοί, διαστημικά προγράμματα κ.λπ.»

Αρκετές αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες εργάζονται ήδη σε αυτά τα προγράμματα, όπως η Axiom Space και η Blue Origin..

«Μια εποχή τελειώνει. Πρέπει να εξελίξουμε την ικανότητά μας να ταξιδεύουμε στο διάστημα για να βελτιώσουμε την κοινωνική, οικονομική, εκπαιδευτική και την ποιότητα ζωής όλων, παντού στον κόσμο», προσθέτει ο Αμερικανός επιστήμονας. Αν και όπως έχει πει ο πρώην διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, Ζαν Ζακ Ντορντέν, «αν θέλεις να πας γρήγορα, πήγαινε μόνος. Αν θέλεις να πας μακριά, πήγαινε μαζί με άλλους».

naftemporiki.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου