Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Οι αναταράξεις των τελευταίων ημερών στις αγορές, που ματώνουν πρωτίστως τις εταιρείες λογισμικού, δεν είναι απλώς μια αντίδραση σε ένα νέο προϊόν τεχνητής νοημοσύνης. Είναι το σύμπτωμα ενός βαθύτερου άγχους που επιστρέφει δυναμικά στις αγορές: η AI αρχίζει να θυμίζει ξανά φούσκα.
Η σπίθα άναψε από τα νέα εργαλεία της Anthropic, τα οποία έδειξαν ότι οι AI agents μπορούν να εκτελούν επαγγελματικά ολοκληρωμένες εργασίες — από νομική έρευνα έως ανάλυση δεδομένων. Η αγορά διάβασε το μήνυμα ωμά: Κομμάτια ολόκληρα του κλάδου υπηρεσιών τεχνολογίας κινδυνεύουν να γίνουν αναλώσιμα.
Ο δείκτης S&P 500 Software & Services βυθίστηκε πάνω από 4% σε μία συνεδρίαση και έχει χάσει περίπου 20% από τις αρχές του έτους. Μετοχές όπως η Salesforce, η Thomson Reuters και η LegalZoom βρέθηκαν στο επίκεντρο, ενώ οι ρευστοποιήσεις επεκτάθηκαν και σε ασιατικούς IT ομίλους.
Οι αποτιμήσεις και οι κεφαλαιουχικές δαπάνες
Το άγχος των επενδυτών δεν αφορά μόνο το αν η AI «τρώει» το software. Αφορά το αν οι αποτιμήσεις έχουν προεξοφλήσει ένα μέλλον που αργεί – ή δεν θα έρθει ποτέ.
Για πρώτη φορά μετά το 2023, οι αγορές αρχίζουν να ενώνουν δύο μέχρι πρότινος ξεχωριστές ανησυχίες σε ένα κοινό αφήγημα.
Από τη μία πλευρά, υπάρχει ο φόβος ότι τα νέα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να «τρώνε» έσοδα από υπάρχοντα προϊόντα λογισμικού: εργασίες που μέχρι χθες χρεώνονταν ακριβά μέσω συνδρομών, πλέον εκτελούνται ταχύτερα και φθηνότερα από AI συστήματα.
Από την άλλη, έρχεται το εκρηκτικό κύμα επενδύσεων της Big Tech, το οποίο αρχίζει να ανησυχεί τη Wall Street. Amazon, Google, Microsoft και Meta έχουν ανακοινώσει δαπάνες ύψους 660 δισ. δολαρίων για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης μέσα στο 2026 — ποσό μεγαλύτερο από το ΑΕΠ αρκετών ανεπτυγμένων οικονομιών.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι τα έσοδα λείπουν. Είναι ότι οι αγορές βλέπουν τις δαπάνες να τρέχουν πολύ πιο γρήγορα από τις αποδόσεις. Και αυτό επαναφέρει έναν γνώριμο φόβο: μήπως η AI, αντί να ενισχύει άμεσα την κερδοφορία, πιέζει τα περιθώρια και μεταθέτει τα μεγάλα κέρδη όλο και πιο μακριά στον χρόνο.
Από τον ενθουσιασμό στον φόβο
Η αλλαγή κλίματος είναι εμφανής. Μέχρι πρόσφατα, κάθε αύξηση δαπανών για AI αντιμετωπιζόταν ως λόγος ευφορίας. Τώρα, λειτουργεί αντίστροφα: ως προειδοποιητικό σήμα.
Οι επενδυτές θέτουν μία σειρά από ερωτήματαΠότε μεταφράζονται αυτές οι επενδύσεις σε καθαρά κέρδη;
Πόσο χρόνο αντέχουν οι ισολογισμοί τέτοιας κλίμακας κεφαλαιουχικές δαπάνες;
Και τι γίνεται αν η AI μειώνει τα περιθώρια κέρδους τεχνολογικών κολοσσών αντί να τα αυξάνει;
Δεν είναι τυχαίο ότι hedge funds έχουν ήδη σορτάρει software μετοχές άνω των 24 δισ. δολαρίων μέσα στο 2026.
«Παράλογος πανικός» ή πρόωρη αφύπνιση;
Οι ηγέτες της τεχνολογίας προσπαθούν να κατεβάσουν τους τόνους. Ο CEO της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, χαρακτήρισε «το πιο παράλογο πράγμα στον κόσμο» την ιδέα ότι η AI θα αντικαταστήσει το software, υποστηρίζοντας ότι θα το ενισχύσει.
Στο ίδιο πνεύμα, ο Ρένε Χάας της Arm Holdings μίλησε για «μικρο-υστερία». Όμως η αγορά δεν αμφισβητεί το αν θα υπάρξει AI. Αμφισβητεί ποιος θα πληρωθεί γι’ αυτήν.
Η νέα φάση δεν κάνει οριζόντιες διαγραφές. Ξεχωρίζει νικητές και χαμένους. Εταιρείες με ρόλο στον πυρήνα κρίσιμων εταιρικών λειτουργιών — όπως η Oracle και η ServiceNow — θεωρούνται πιο ανθεκτικές, καθώς η αντικατάστασή τους δεν είναι απλή υπόθεση.
Αντίθετα, μοντέλα που βασίζονται κυρίως σε πληροφορία, interfaces και επαναλαμβανόμενες διαδικασίες βλέπουν τις αποτιμήσεις τους να απειλείται άμεσα.
Το πραγματικό ερώτημα της αγοράς δεν είναι αν η AI είναι επανάσταση αυτό θεωρείται δεδομένο.
Το ερώτημα είναι αν οι αποτιμήσεις έτρεξαν πιο γρήγορα από την πραγματικότητα και αν το αφήγημα γύρω από τις εταιρείες λογισμικού ανήκει πια στο παρελθόν. Η αγορά δεν φοβάται τόσο τη «φούσκα». Αλλά έχει αρχίσει ξεκάθαρα να μυρίζει υπερβολή. Και όταν ο φόβος επιστρέφει με αυτόν τον τρόπο, το μήνυμα είναι σαφές: η εποχή της άκρατης και άκριτης αισιοδοξίας για την AI τελείωσε. Τώρα αρχίζει η δύσκολη φάση της απόδειξης αξίας.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου