Οι αγορές δείχνουν να αγνοούν τις πολιτικές αναταράξεις στην Ουάσιγκτον. Όμως, όπως προειδοποιεί ο Economist, κάτω από την επιφάνεια διαμορφώνεται ένα ανησυχητικό μοτίβο: το δολάριο χάνει τη λάμψη του ως ασφαλές καταφύγιο, η εμπιστοσύνη στους αμερικανικούς θεσμούς δοκιμάζεται και οι επενδυτές αρχίζουν –σιωπηλά– να ζητούν ασφάλιστρο κινδύνου από την υπερδύναμη.
Τον τελευταίο χρόνο, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επιβάλει δασμούς στους συμμάχους των ΗΠΑ, έχει επιτεθεί ανοιχτά στη Federal Reserve και έχει αντιμετωπίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα σαν μια ενοχλητική λεπτομέρεια. Κι όμως, οι αγορές συνεχίζουν –επιφανειακά– σαν να μη συμβαίνει τίποτα.
Όπως σημειώνει ο Economist, ο δείκτης S&P 500 έχει ενισχυθεί κατά περίπου 14% τους τελευταίους 12 μήνες, χάρη στον ενθουσιασμό γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη. Η αμερικανική ανάπτυξη παραμένει ισχυρή και η απόδοση του 10ετούς ομολόγου βρίσκεται στο 4,3% — χαμηλότερα από την ημέρα που ο Τραμπ ορκίστηκε πρόεδρος.
Το δολάριο υποχωρεί – και αυτό αλλάζει τα πάντα
Η εικόνα αλλάζει δραστικά αν κοιτάξει κανείς πιο προσεκτικά. Από την κορύφωσή του τον Ιανουάριο του 2025, το δολάριο έχει χάσει περίπου 10% της αξίας του έναντι ενός ευρέος καλαθιού νομισμάτων.
Σε όρους ξένου νομίσματος, οι αμερικανικές επενδύσεις απογοητεύουν: σε ευρώ, οι αμερικανικές μετοχές έχουν ουσιαστικά μείνει στάσιμες τον τελευταίο χρόνο. Η αμερικανική υπεροχή, δηλαδή, εξασθενεί όταν φύγει κανείς από το «στενό» πρίσμα του δολαρίου.
Η πτώση του δολαρίου δεν σχετίζεται μόνο με τη σύγκλιση επιτοκίων παγκοσμίως. Όπως σχολιάζει ο Economist, αυξάνονται και τα επεισόδια θεσμικής αβεβαιότητας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν ο Απρίλιος του 2025, όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε τους δασμούς της λεγόμενης «Ημέρας Απελευθέρωσης».
Σε τέτοιες στιγμές, οι επενδυτές εγκαταλείπουν ταυτόχρονα μετοχές, ομόλογα και δολάριο — ένα μοτίβο γνώριμο στις αναδυόμενες αγορές, αλλά σπάνιο για τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον Economist, αυτό συνέβη επτά φορές μέσα σε 52 εβδομάδες – συχνότητα σχεδόν τριπλάσια σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία.
Μήνυμα δυσπιστίας από τον χρυσό
Όταν ο Τραμπ μετριάζει τις πιο ακραίες του ιδέες, η κανονικότητα επιστρέφει. Όμως, όπως επισημαίνει ο Economist, αυτές οι «εκρήξεις» πανικού αποκαλύπτουν έναν κόσμο όπου τα assets σε δολάριο δεν θεωρούνται πλέον αυτονόητα ασφαλή.
Το μήνυμα ενισχύεται από την εκρηκτική άνοδο του χρυσού, που πλησιάζει τα 5.000 δολάρια η ουγκιά — άνοδος περίπου 75% σε έναν χρόνο. Οι επενδυτές, όπως σχολιάζει το περιοδικό, φαίνεται να αναζητούν προστασία απέναντι στην υποτίμηση του δολαρίου και σε ευρύτερους γεωπολιτικούς κινδύνους.
Μια πρόσκαιρη αίσθηση σταθερότητας προέκυψε στις 30 Ιανουαρίου, όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα προτείνει τον Κέβιν Γουόρς για την ηγεσία της Fed. Πρόκειται για έμπειρο κεντρικό τραπεζίτη με καθοριστικό ρόλο στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-09.
Η ανακοίνωση οδήγησε σε άνοδο του δολαρίου και πτώση του χρυσού. Ωστόσο, όπως εξηγεί ο Economist, το ράλι αυτό δεν αλλάζει τη μεγάλη εικόνα. Μέσα σε έναν μήνα γεμάτο γεωπολιτικές εντάσεις –από τη Γροιλανδία μέχρι τους δασμούς– το δολάριο έχει υποχωρήσει κατά 1,5% και ο χρυσός έχει ενισχυθεί κατά 14%.
AI, επιτόκια και μια επικίνδυνη αυταπάτη
Ο Γουόρς υποστηρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα φέρει έκρηξη παραγωγικότητας και χαμηλότερο πληθωρισμό. Όμω η ιστορία δείχνει ότι η αυξημένη παραγωγικότητα συχνά συνοδεύεται από υψηλότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη κατανάλωση και τελικά… υψηλότερα επιτόκια.
Ανάλογη αυταπάτη υπήρξε και στη φούσκα των dotcom τη δεκαετία του ’90, όταν η Fed αναγκάστηκε τελικά να αλλάξει πορεία.
Οι επενδυτές έχουν ελάχιστες εναλλακτικές στο δολάριο. Όπως σημειώνει ο Economist, κανένα νόμισμα ή αγορά ομολόγων δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον όγκο, τη ρευστότητα και τη νομική ασφάλεια των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος έχει εξαφανιστεί. Η ασταθής χάραξη πολιτικής και η πτώση της ισοτιμίας καθιστούν το δολάριο πιο ριψοκίνδυνο απ’ ό,τι εδώ και δεκαετίες. Παρά την πρόσφατη υποχώρηση, το νόμισμα παραμένει υπερτιμημένο σε πραγματικούς όρους και, σύμφωνα με τον Big Mac Index, ακριβότερο από τα περισσότερα νομίσματα.
Όπως καταλήγει ο Economist, ένα καταφύγιο που κάποτε προσέφερε ασφάλεια σε όλο τον κόσμο, αρχίζει να φέρει κινδύνους που πλέον κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου