Όπως τα αυτοκίνητα, που περιμένεις να επιβραδύνουν στο πορτοκαλί, αλλά αναπτύσσουν μεγαλύτερη ταχύτητα, έτσι και η παγκόσμια ανάπτυξη διαψεύδει τις προβλέψεις. Το παραδέχτηκε η Παγκόσμια Τράπεζα σε πρόσφατο σημείωμά της.
Οι οικονομικές προβλέψεις που αποδεικνύονται λανθασμένες είναι συχνές. Αλλά τώρα κάτι «περίεργο» συμβαίνει. Οι συνήθεις δείκτες για το πώς οι επιχειρήσεις, οι καταναλωτές, οι επενδυτές και οι εργαζόμενοι έχουν ιστορικά ανταποκριθεί στις οικονομικές προκλήσεις αποδεικνύονται λιγότερο αξιόπιστοι, με την ερμηνεία των δεδομένων να γίνεται πιο δύσκολη από ποτέ.
Ασυντόνιστες δραστηριότητες, ασταθών ανθρώπων…
Αλλά, κατά κάποιο τρόπο, οι απρόβλεπτες εξελίξεις δεν θα έπρεπε να προκαλούν τόσο μεγάλη έκπληξη, σημειώνουν οι New York Times. Ακόμα και σε συνήθεις καιρούς, οι οικονομολόγοι έχουν την τάση να συμπεριφέρονται σαν οι οικονομίες να διέπονται από ακλόνητες δυνάμεις και όχι από τις ασυντόνιστες δραστηριότητες, ασταθών ανθρώπων με ποικίλους στόχους και κίνητρα.
Τα απροσδόκητα ευρήματα σε κατανάλωση, χρηματιστήριο, επιχειρηματικές επενδύσεις
Ας πάρουμε τις καταναλωτικές συνήθειες. Κανονικά, όταν οι καταναλωτές είναι απαισιόδοξοι για την οικονομία, τείνουν να ξοδεύουν λιγότερα χρήματα.
Και στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι προσδοκίες των καταναλωτών είναι μειωμένες. Σε κάθε κατηγορία, από την άνοδο των τιμών έως την αγορά εργασίας, έρευνα έδειξε ότι το καταναλωτικό κλίμα έχει πέσει σε χαμηλό 12 ετών. Ωστόσο, οι Αμερικανοί δεν έχουν σταματήσει να ψωνίζουν. Οι καταναλωτικές δαπάνες αυξάνονται σταθερά.
Η χρηματιστηριακή αγορά, επίσης, βρίσκεται γενικά σε ανοδική πορεία παρά τις καταιγιστικές διαταραχές, όπως ο παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος, οι αλλαγές πολιτικών που επιφέρουν αλυσιδωτές επιπτώσεις, οι απειλές για την ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών, οι στρατιωτικές συγκρούσεις και οι αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις, το τιτάνιο χρέος και μια πιθανή χρηματοπιστωτική φούσκα που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη.
«Είναι εντυπωσιακά αξιοσημείωτο το γεγονός ότι δεν βλέπουμε ευρύτερες έντονες διακυμάνσεις», δήλωσε ο Kenneth Rogoff, συγγραφέας του βιβλίου «Our Dollar, Your Problem», σχετικά με την ηρεμία της αγοράς.
Πολλές επιχειρήσεις έχουν επίσης προσπεράσει την ανασφάλεια.
«Τα εγχειρίδια λένε ότι η αβεβαιότητα είναι κακή για την οικονομική ανάπτυξη, αλλά δεν υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι έχει σημαντικό αντίκτυπο στην αμερικανική οικονομία μέχρι στιγμής», δήλωσε ο Neil Shearing, επικεφαλής οικονομολόγος του ομίλου Capital Economics. «Οι επιχειρηματικές επενδύσεις είναι το πρώτο πράγμα που θα περίμενε κανείς να μειωθούν αλλά παραμένουν ισχυρές».
Τα παραδοσιακά μοτίβα ραγίζουν
Η πανδημία της Covid-19 προκάλεσε μεγάλο σοκ στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Και τώρα η αστάθεια έχει επιβαρυνθεί περαιτέρω με τον μετασχηματισμό της παγκόσμιας οικονομίας και της γεωπολιτικής τάξης που προωθεί ο Αμερικανός πρόεδρος.
Το συνεργατικό σύστημα εμπορίου που βασίζεται σε κανόνες δίνει τη θέση του στην επιθετικότητα των μεγάλων δυνάμεων και στον μερκαντιλισμό. Με τόσες πολλές αλλαγές να συμβαίνουν τόσο γρήγορα, τα παραδοσιακά μοτίβα ραγίζουν.
Συνήθως αξιόπιστοι δείκτες που σηματοδοτούν την έναρξη μιας ύφεσης «διαλύονται».
Η αύξηση της ανεργίας δεν έφερε ύφεση…
Μια ξαφνική και έντονη αύξηση της ανεργίας, για παράδειγμα, ιστορικά αποδεικνύεται σημαντική για την πρόβλεψη υφέσεων. Ωστόσο, αυτή η σύνδεση έχει σπάσει. Μια μέτρηση που αναφέρεται σαν κανόνας Sahm, από το όνομα της Claudia Sahm,,πρώην οικονομολόγου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, προέβλεψε ύφεση το 2024 που δεν υλοποιήθηκε ποτέ.
…ούτε η αντιστροφή των αποδόσεων των ομολόγων
Ένα άλλο «μήνυμα» ύφεσης – η διαφορά μεταξύ των αποδόσεων των μακροπρόθεσμων και των βραχυπρόθεσμων ομολόγων, γνωστή ως καμπύλη αποδόσεων – έχει πέσει στο κενό.
Κατά κανόνα, τα μακροπρόθεσμα κρατικά ομόλογα προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια από τα βραχυπρόθεσμα, επειδή οι επενδυτές δεν θέλουν να δεσμεύουν τα χρήματά τους για μεγάλο χρονικό διάστημα όταν η οικονομία είναι καλή.
Όταν η καμπύλη αποδόσεων αντιστρέφεται, και τα επιτόκια στα βραχυπρόθεσμα ομόλογα είναι υψηλότερα από τα μακροπρόθεσμα, είναι παραδοσιακά ένα σημάδι ότι η οικονομία είναι έτοιμη να βυθιστεί σε ύφεση.
Αλλά και αυτός ο δείκτης έπεσε έξω, κυρίως το 2022 και το 2023.
«Κόντρα» και το δολάριο
Η παραδοσιακή σχέση μεταξύ των επιδόσεων της αμερικανικής οικονομίας και της αξίας του δολαρίου έχει επίσης διαρραγεί. Η αβεβαιότητα τείνει να αυξάνει την αξία του δολαρίου σε σύγκριση με άλλα νομίσματα, καθώς οι επενδυτές αναζητούν ένα ασφαλές καταφύγιο σε επικίνδυνες εποχές. Αλλά το δολάριο έχει βυθιστεί στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών.
Άλλά, όλα εξηγούνται
Παρόλα αυτά, αν εξαιρέσουμε περιπτώσεις «παράλογου ενθουσιασμού», όπως ενδεχόμενη υπερέκθεση επενδύσεων γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, υπάρχουν λογικές εξηγήσεις για τα περισσότερα εσφαλμένα σημάδια.
Οι επιχειρήσεις αποθηκεύουν
Οι αναλυτές υπαναχώρησαν από τις προβλέψεις τους ότι ο δασμολογικός αιφνιδιασμός του Ντόναλντ Τραμπ την περασμένη άνοιξη θα προκαλούσε υψηλότερες τιμές, αύξηση της ανεργίας και πιθανή ύφεση. Τα επίπεδα των δασμών συνέχισαν να αυξομειώνονται απρόβλεπτα με αποτέλεσμα πολλές επιχειρήσεις να αποθηκεύουν εκ των προτέρων αγαθά, ενώ άλλες να απορροφούν προσωρινά το υψηλότερο κόστος.
Την κατανάλωση στηρίζουν οι εύποροι
Όσο για τις έντονες καταναλωτικές δαπάνες, στην πραγματικότητα τροφοδοτούνται από μια ισχνή μερίδα νοικοκυριών υψηλού εισοδήματος. Η Moody’s Analytics εκτίμησε ότι το ανώτερο 10% των νοικοκυριών αντιπροσώπευε σχεδόν το ήμισυ του συνόλου των καταναλωτικών δαπανών.
Οι άνθρωποι που ανησυχούν για τις οικονομικές τους προοπτικές ψωνίζουν, αλλά σε εκπτωτικά καταστήματα.
Επιπλέον, έχει αλλάξει και το, σε τι ξοδεύουν τα χρήματά τους. Πρόσφατα στοιχεία πιστωτικών καρτών από την Bank of America έδειξαν ότι οι αγοράζουν το μεσημεριανό γεύμα τους από τα παντοπωλεία όλο και περισσότερο και επισκέπτονται λιγότερο τα εστιατόρια και τα φαγάδικα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η άνοδος των τιμών αποτελεί ανησυχία.
Για το δολάριο φταίνε οι δασμοί
Το ασυνήθιστα αδύναμο δολάριο μπορεί να εξηγηθεί από τους βαρείς δασμούς του κ. Τραμπ σε συνδυασμό με τους φόβους ότι μπορεί να αναμειχθεί στην ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και να τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό.
Ο Barry Eichengreen, καθηγητής οικονομικών και πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, δήλωσε ότι οι οικονομολόγοι είχαν πάντα την τάση να βασίζονται υπερβολικά σε συμβατικές καταστάσεις.
«Η οικονομία είναι ένα απίστευτα περίπλοκο θηρίο και βρισκόμαστε σε μια περίοδο διαρθρωτικών αλλαγών», δήλωσε ο κ. Eichengreen, «οπότε δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι κανόνες αποτυγχάνουν συνεχώς».
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου