Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία: Οι εργαζόμενοι θέλουν μέτρα πρόληψης, όχι «δωράκια»

 Ο Οργανισμός για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία(Ιnstitution for Occupational Safety and Health – IOSH), καλεί τους εργοδότες να λάβουν ουσιαστικά μέτρα πρόληψης για την ψυχική υγεία και ευημερία των εργαζομένων αντί να κουκουλώνουν τα προβλήματα με επικοινωνιακά «δωράκια», προνόμια και κουπόνια.

Ο IOSH λειτουργεί από το 1945 ως επαγγελματικός φορέας για την ασφάλεια και την υγεία, με έδρα τη Βρετανία και 50.000 μέλη σε 130 χώρες. Συνεργάζεται με επιχειρήσεις και θεσμικούς φορείς, πραγματοποιώντας έρευνες και χαράσσοντας σχέδια στρατηγικής για την εργασιακή υγεία και ασφάλεια.

Πρόσφατα ο ΙΟSH δημοσίευσε τη «Λευκή Βίβλο» (White Paper), για την ψυχική υγεία και ευημερία του εργατικού δυναμικού. Είναι ένα κείμενο με στοιχεία, θέσεις και προτάσεις, που απευθύνεται σε διεθνείς ηγέτες, κυβερνήσεις και επιμελητήρια.

Τα ευρήματα της «Λευκής Βίβλου» βασίζονται  σε δομημένες συνεντεύξεις με 1059 υπεύθυνους λήψης αποφάσεων – ανώτερα επιχειρηματικά στελέχη, από 22 χώρες, σε διαφορετικές γεωγραφικές ζώνες και αγορές.

Επιδείνωση στην ψυχική υγεία των εργαζομένων

Συνοπτικά τα ευρήματα της έρευνας είναι τα εξής:

• Οι δύο στους τρεις (67%) υπεύθυνους λήψης αποφάσεων ανέφεραν αύξηση των αναφορών για προβλήματα υγείας και ευημερίας τους τελευταίους 12 μήνες, με την ψυχική υγεία να αναφέρεται ως ο κύριος παράγοντας.
• Οι αναπτυσσόμενες οικονομίες  είναι πιο πιθανό να καταγράψουν αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας των εργαζομένων, σε σχέση με τις ανεπτυγμένες οικονομίες (75% έναντι 63%). Η μεγαλύτερη επιδείνωση καταγράφεται σε εργασιακά περιβάλλοντα στη Μέση Ανατολή και την Ασία, με 83% και 78% των στελεχών επιχειρήσεων να αναφέρουν αύξηση των  προβλημάτων ψυχικής υγείας.
• Οι ψυχικές διαταραχές, όπως το άγχος, η ανησυχία και η κατάθλιψη, αναγνωρίστηκαν από το 55% των ερωτηθέντων ως η πιο διαδεδομένη πρόκληση που αντιμετωπίζει το σύγχρονο εργατικό δυναμικό.
•  Οι μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις είναι πιο πιθανό να αναφέρουν αύξηση των προβλημάτων υγείας και ψυχικής υγείας των εργαζομένων από τις μικρότερες (72% έναντι 49%). Αξίζει να διευκρινιστεί ότι ο IOSH περιλαμβάνει στις μικρές επιχειρήσεις όσες έχουν από 10 ως 100 άτομα, στις μεσαίες όσες έχουν 101 ως 499 και στις μεγάλες όσες έχουν από 500 εργαζόμενους και πάνω.
•  Σε διεθνές επίπεδο η μία στις δύο επιχειρήσεις (49%) συγκεντρώνουν στατιστικά στοιχεία για την υγεία και την ασφάλεια (τραυματισμοί, ασθένειες, ατυχήματα κ.λπ).
•   Οι τέσσερις στους δέκα (40%) τηρούν αρχεία συμμόρφωσης με τα πρότυπα υγείας και ασφάλειας
•   Άλλοι τόσοι πραγματοποιούν σε ετήσια ή περιοδική βάση έρευνες για την υγεία και την ευημερία του προσωπικού.
•   Το 85% των επιχειρήσεων έχουν συγκεκριμένη και δομημένη στρατηγική υγείας και ευημερίας για τους εργαζόμενους.

Στην Ελλάδα, η συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων βρίσκονται «κάτω από τα ραντάρ» των αντίσοιχων ερευνών, αφού το 87% έχουν λιγότερους από 10 εργαζόμενους

Τι συμβαίνει στην Ευρώπη

Σύμφωνα με έρευνα του ΕU-OSHA, του επίσημου φορέα της ΕΕ για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία (ΥΑΕ), το άγχος, η ανησυχία και η κατάθλιψη αποτελούν το δεύτερο πιο κοινό πρόβλημα υγείας που σχετίζεται με την εργασία και επηρεάζει τους Ευρωπαίους εργαζομένους.

Στην Ευρώπη, η αναφορά σε θέματα ψυχικής υγείας και προκλήσεις στον χώρο εργασίας εξακολουθεί να συνδέεται με το φόβο του στιγματισμού. Ωστόσο, το ποσοστό των εργαζομένων που αναφέρουν ότι αντιμετωπίζουν παράγοντες κινδύνου που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχική τους υγεία αγγίζει το 45%. Σύμφωνα με τον EU-OSHA, oι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ατομικό πρόβλημα, αλλά ως οργανωτικό ζήτημα, με δομημένο και συλλογικό τρόπο – όπως όλα τα θέματα ΥΑΕ. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με έρευνα του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, συνθήκες άγχους βιώνει το 87% των εργαζόμενων.

Παροχές αντί μέτρων πρόληψης

Παρά το γεγονός ότι πολλές επιχειρήσεις διαθέτουν στρατηγικές για την υγεία και την ευημερία, η IOSH διαπίστωσε ότι αυτές οι στρατηγικές συχνά δεν αντιμετωπίζουν τους παράγοντες που βλάπτουν τους εργαζομένους.

Οι επιχειρήσεις συνέχισαν να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε διάφορα «προνόμια» life style (π.χ. oνλάιν σεμινάρια, προσκλήσεις σε εκδηλώσεις, εκπτωτικά κουπόνια) και σε εφάπαξ κίνητρα, αφήνοντας σε μεγάλο βαθμό ανεπίλυτα θεμελιώδη ζητήματα όπως ο σχεδιασμός της εργασίας, ο φόρτος εργασίας και οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι.

Η Λευκή Βίβλος απευθύνει επείγουσα έκκληση για δράση προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ώστε να ενσωματώσουν ρητά τη διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων στους εθνικούς κανονισμούς για την ΥΑΕ.

Για τις επιχειρήσεις, το μήνυμα επικεντρώθηκε σε μια προσέγγιση «προτεραιότητας στην πρόληψη», η οποία εμπλέκει τους εργαζομένους στο σχεδιασμό προγραμμάτων ασφάλειας και αντιμετωπίζει την ευημερία ως στρατηγική προτεραιότητα.

Δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα στη ρίζα του

Η επικεφαλής πολιτικής και δημοσίων υποθέσεων του IOSH, Ρουθ Γουίλικινσον, δήλωσε: «Τα ευρήματα μας δείχνουν ότι οι εργοδότες έχουν δεσμευτεί να επενδύσουν στην υγεία και την ευημερία των εργαζομένων, αλλά τα προβλήματα εξακολουθούν να υπάρχουν. Οι δράσεις και οι επενδύσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα δεν έχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα – δεν αντιμετωπίζουν την αιτία του προβλήματος και δεν προλαμβάνουν τη βλάβη».

Για τον λόγο αυτό οι εμπειρογνώμονες του IOSH προτείνουν μια «προληπτική» προσέγγιση, αντί να βασίζονται οι επιχειρήσεις σε μέτρα-χανζαπλάστ.

«Τα ευρήματά μας μεταδίδουν ένα σαφές μήνυμα: το μέλλον της υγείας και της ευημερίας στον χώρο εργασίας δεν μπορεί να βασιστεί σε «προνόμια»,  αφίσες ή συμβολικές πρωτοβουλίες. Η ουσιαστική πρόοδος απαιτεί ολοκληρωμένα συστήματα, πρόληψη των βασικών αιτίων, πολιτιστική αλλαγή και ηγεσία έτοιμη να προχωρήσει από τις φιλοδοξίες σε μετρήσιμες δράσεις», καταλήγει η Γουϊλκινσον.

in.gr