Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr
Η κούρσα για την «κατάκτηση» της Αρκτικής κλιμακώνεται μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, με την Κίνα να λανσάρει ένα πυρηνοκίνητο παγοθραυστικό, ικανό να σπάει παγόβουνα πάχους έως και 2,5 μέτρων.
Το πρωτότυπο αυτό σκάφος με αμβλεία πλώρη και πυρηνική πρόωση, προορίζεται να χρησιμεύσει ως ναυαρχίδα του αναδυόμενου Πολικού στόλου του Πεκίνου. Το κρατικό «Ινστιτούτο Έρευνας 708», το οποίο σχεδίασε το σκάφος, αναφέρει σε έκθεσή του ότι θα είναι ένα «πολυλειτουργικό» πλοίο που προορίζεται για μεταφορά εμπορευμάτων, αλλά και τουρισμό στον Βόρειο Πόλο.
«Το νέο παγοθραυστικό της Κίνας στην Αρκτική αποτελεί ένα ισχυρό σύμβολο των φιλοδοξιών της Κίνας στον μακρινό Βορρά, όπου οι εντάσεις έχουν αυξηθεί από τότε που ο πρόεδρος Τραμπ τοποθέτησε έναν χάρτη της Γροιλανδίας στο κομοδίνο του», λένε Ευρωπαίοι διπλωμάτες. «Το λιώσιμο των πάγων της Αρκτικής και η στενή συνεργασία με τη Ρωσία, επιτρέπουν στο Πεκίνο να πραγματοποιήσει το όνειρό του για τον «Πολικό Δρόμο του Μεταξιού», προσθέτουν.
Το ναυπηγείο που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή του πρώτου εγχώριου παγοθραυστικού της Κίνας παρέδωσε επίσης το Fujian, το τρίτο αεροπλανοφόρο της Κίνας, το οποίο τέθηκε σε υπηρεσία στα τέλη του περασμένου έτους.
Αρκτικές φιλοδοξίες
Το Πεκίνο έτρεφε αρκτικές φιλοδοξίες εδώ και δεκαετίες, καθώς αγόρασε το πρώτο του παγοθραυστικό, το Xue Long (Δράκος του Χιονιού), από την Ουκρανία το 1993, προτού αρχίσει να αναπτύσσει τον δικό του εγχώριο στόλο. Το 2004, άνοιξε τον πρώτο μόνιμο ερευνητικό σταθμό της Αρκτικής στο νορβηγικό αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ και στη συνέχεια δημιούργησε έναν δεύτερο, στην Ισλανδία το 2018.
Η Κίνα δεν έχει ακτογραμμή ή άμεση θαλάσσια πρόσβαση στον Αρκτικό Ωκεανό, όπως οι χώρες που συνορεύουν με τον Αρκτικό Κύκλο (Ρωσία, Καναδάς, Νορβηγία κ.λπ.).
Το βορειότερο ηπειρωτικό έδαφος της Κίνας απέχει περισσότερο από 1.500 χλμ. από τον Αρκτικό Κύκλο, αλλά παρά το αναμφισβήτητο αυτό γεωγραφικό γεγονός, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τις φιλοδοξίες του.
Το περασμένο φθινόπωρο, ένα κινεζικό πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με το όνομα Istanbul Bridge αναχώρησε από το λιμάνι Νίνγκμπο, στην ανατολική επαρχία Τζετζιάνγκ, και έπλευσε κατά μήκος της αρκτικής ναυτιλιακής διαδρομής προς το βρετανικό λιμάνι Φέλιξστοου, σε 20 ημέρες.
Οι Αρκτικές διαδρομές
Σύμφωνα με τις κινεζικές αρχές, αυτό το ταξίδι σηματοδότησε «τα επίσημα εγκαίνια της πρώτης γρήγορης αρκτικής ναυτιλιακής διαδρομής μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων μεταξύ Κίνας και Ευρώπης», μιας διαδρομής που ονομάστηκε China-Europe Arctic Express. Οι αρκτικές διαδρομές «μπορούν να μειώσουν τις αποστάσεις προς την Ευρώπη κατά 30% έως 40% σε σύγκριση με την παραδοσιακή διαδρομή της διώρυγας του Σουέζ», δήλωσε στην China Daily ο Γιου Γιουν, ερευνητής στο «Ινστιτούτο Έρευνας 708».
Οι ειδικοί εκτιμούν πάντως ότι τα σχέδια της Κίνας εκτείνονται πολύ πέρα από την απλή συντόμευση της αποστολής εμπορευματοκιβωτίων στην Ευρώπη.
«Στην πραγματικότητα, ενώ η Κίνα περιγράφει τα συμφέροντά της στην περιοχή με όρους εμπορίου και έρευνας, λίγοι αμφισβητούν τη διττή πολιτική και στρατιωτική φύση του Αρκτικού προγράμματος του Πεκίνου- από τη δημιουργία ερευνητικών βάσεων έως τη συνεργασία στον τομέα του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και τις κοινές στρατιωτικές περιπολίες με τη Ρωσία κοντά στην Αλάσκα», προσθέτουν.
Οι κύριες ναυτιλιακές οδοί από την Ευρώπη προς την Κίνα περνούν από εδάφη που ελέγχονται από το ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά και της Γροιλανδίας, και σε αυτό το πλαίσιο εισέρχεται η Μόσχα στο προσκήνιο.
Γεωπολιτικό ντόμινο
Το παραδοσιακό γεωπολιτικό ντόμινο είναι εμφανές, καθώς το πρόγραμμα ναυπήγησης παγοθραυστικών της Κίνας έχει αυξήσει τη δυτική ανησυχία σχετικά με τις κινεζικές και ρωσικές προόδους στην Αρκτική, τις οποίες ο Τραμπ χρησιμοποίησε για να δικαιολογήσει την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ.
«Η Κίνα βλέπει την Αρκτική ως ένα βασικό νέο σύνορο για τον γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ και, ευρύτερα, με τη Δύση», δήλωσε στους Financial Times η Έλενα Λεγκάρντα, διευθύντρια προγράμματος στην ομάδα εξωτερικών σχέσεων της Merics . «Το Πεκίνο θέλει να επεκτείνει την επιρροή του, την παρουσία του και την πρόσβασή του στην Αρκτική».
Αυτές οι φιλοδοξίες έχουν αυξήσει τις ανησυχίες μεταξύ των ειδικών και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής στις ΗΠΑ και σε άλλες δυτικές πρωτεύουσες, οι οποίοι προβλέπουν μια μάχη για την εξασφάλιση ταχύτερων, φθηνότερων ναυτιλιακών οδών και πλούσιων φυσικών πόρων καθώς λιώνουν οι πάγοι.
Η Αρκτική προσφέρει αμέτρητες δυνατότητες για στρατιωτικές επιχειρήσεις, που κυμαίνονται από τον διαστημικό και δορυφορικό πόλεμο έως τη στρατηγική τοποθέτηση πυρηνικών υποβρυχίων, αυξάνοντας τον κίνδυνο κλιμάκωσης των εντάσεων σε μια αντιπαράθεση στον αγώνα για τον έλεγχο της περιοχής.
Σε περίπτωση πολέμου, η Κίνα είναι ευάλωτη όσον αφορά την πρόσβαση στο Στενό της Μάλακα και στη Νότια Σινική Θάλασσα. Η πρόσβαση στην Αρκτική θα παρείχε στην Κίνα εναλλακτικές λύσεις σε περίπτωση που άλλες ναυτιλιακές οδοί αποκλειστούν από τις Ηνωμένες Πολιτείες .
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου