Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2026

Guardian: Οι πλωτές «ωρολογιακές βόμβες» – Ζήτημα χρόνου να «σκάσουν»


 Πρόκειται για κινούμενες «ωρολογιακές βόμβες». Και το ερώτημα είναι όχι το «αν» αλλά το «πότε» θα σκάσουν. Ειδικοί επί ναυτιλιακών θεμάτων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου στον Guardian, για τα σαθρά πετρελαιοφόρα του σκιώδη ιρανικού στόλου, που ήρθαν να προστεθούν στα ρωσικά σκιώδη δεξαμενόπλοια, αυξάνοντας την απειλή για ανυπολόγιστη περιβαλλοντική καταστροφή.


Μια πετρελαιοκηλίδα θα μπορούσε να είναι πολύ μεγαλύτερη από την χειρότερη διαρροή πετρελαίου παγκοσμίως που προκλήθηκε όταν το δεξαμενόπλοιο Exxon Valdez προσάραξε στον ύφαλο Bligh Reef στην Αλάσκα, το 1989, απελευθερώνοντας 37.000 τόνους αργού πετρελαίου στη θάλασσα, ρυπαίνοντας πάνω από 2.000 χλμ ακτογραμμής.

«Ακραίου κινδύνου»

Η Pole Star Global αξιολόγησε 29 ιρανικά πλοία που πλέουν στο «σκοτάδι» απενεργοποιώντας τα δορυφορικά συστήματα αναγνώρισής τους μετά την πρώτη κατάσχεση δεξαμενόπλοιου της Βενεζουέλας από τις ΗΠΑ τον Δεκέμβριο.

Τα μισά ήταν παλαιότερα των 20 ετών, της συνιστώμενης ασφαλούς διάρκειας ζωής ενός πλοίου, ενώ πιστεύεται ότι είναι κακώς συντηρημένα και κατά πάσα πιθανότητα δεν πληρούν τα διεθνή πρότυπα ασφαλείας.

Σύμφωνα με την ανάλυση, επτά από τα 29 σκάφη κατετάγησαν στην κατηγορία «ακραίου κινδύνου», καθώς ήταν άνω των 25 ετών, ενώ τρία ήταν άνω των 30 ετών.ω
Πάνω από 50 περιστατικά συγκρούσεων ή διαρροής πετρελαίου

Τα τελευταία χρόνια έχουν αναφερθεί περισσότερα από 50 περιστατικά συγκρούσεων ή διαρροής πετρελαίου, με πρωταγωνιστές σκιώδη δεξαμενόπλοια από όλο τον κόσμο.

Δύο γερασμένα ρωσικά δεξαμενόπλοια, που ανήκαν στον σκιώδη στόλο της Ρωσίας – ο μεγαλύτερος στον κόσμο- προκάλεσαν μία τεράστια πετρελαιοκηλίδα στη Μαύρη Θάλασσα τον Δεκέμβριο του 2024, όταν το ένα βυθίστηκε και το άλλο προσάραξε.



Εννέα πετρελαιοκηλίδες, από την Ταϊλάνδη έως την Ιταλία και το Μεξικό, αποδόθηκαν σε σκάφη του ρωσικού σκοτεινού στόλου μεταξύ του 2021 και του 2024. Αλλά ο ιρανικός σκιώδης στόλος έχει ελεγχθεί ελάχιστα.
Δυσβάστακτο κόστος για την χώρα που θα της «σκάσει» η ζημιά

Επίσης, καθώς τα δεξαμενόπλοια του σκιώδους στόλου είναι συνήθως ανασφάλιστα, το κόστος καθαρισμού της θάλασσας μετά από διαρροή -μεταξύ 860 εκατ. και 1,6 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με πρόσφατη εκτίμηση- θα επιβαρύνει τη χώρα στην οποία συντελέστηκε η ζημιά.

Ο σκοτεινός στόλος των πετρελαιοφόρων εκτιμάται ότι συνολικά αριθμεί πολλές εκατοντάδες πλοία, ενώ κατά ορισμένες εκτιμήσεις αποτελούν το 17% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων.
Υπό πίεση

«Είναι ωρολογιακή βόμβα», δήλωσε στον Guardian ο Σαλίμ Χαν, επικεφαλής δεδομένων και αναλύσεων της Pole Star Global, προσθέτοντας ότι είναι «θέμα χρόνου» να προσαράξει κάποια από αυτά ή να συμβεί κάποια έκρηξη.

«Μεταφέρουν πετρέλαιο, συχνά υπό πίεση, την ίδια στιγμή που πολλά μηχανήματα στο πλοίο απαιτείται να λειτουργούν άψογα ώστε να μην υπάρξει κάποιο πρόβλημα, όπως πυρκαγιά ή έκρηξη», τόνισε ο Χαν.

«Αλλά είναι ένα πολύ, πολύ επικερδές εμπόριο για όλους αυτούς τους εμπλεκόμενους. Οπότε έχουν συμφέρον να το συνεχίσουν» πρόσθεσε.
Ποιοι θα πληρώσουν;

Ο Μαρκ Σπάλντινγκ, πρόεδρος του Ocean Foundation, ανέφερε από την πλευρά του: «Ο σκιώδης στόλος του Ιράν αντιπροσωπεύει μια σημαντική και αυξανόμενη περιβαλλοντική απειλή. Το ερώτημα δεν είναι αν θα συμβεί ένα μεγάλο περιστατικό, αλλά πότε και ποιες παράκτιες κοινότητες και θαλάσσια οικοσυστήματα θα πληρώσουν το τίμημα για ένα ναυτιλιακό σύστημα που έχει σχεδιαστεί για να αποφεύγει τη λογοδοσία.

«Ανησυχούμε βαθύτατα για το γεγονός ότι η περιβαλλοντική διάσταση των επιχειρήσεων του σκιώδους στόλου δεν έχει λάβει επαρκή προσοχή».

Η ιρανική κυβέρνηση δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.
Πολλά δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως

Τα πλοία του σκιώδους στόλου χρησιμοποιούν παραπλανητικές πρακτικές, όπως ψευδείς σημαίες, ή ιδιοκτησιακό καθεστώς και μπλοκαρισμένο ή αλλοιωμένο δορυφορικό εντοπισμό AIS, προκειμένου να μεταφέρουν αγαθά που υπόκεινται σε κυρώσεις.

Το εμπόριο πετρελαίου που υπόκειται σε κυρώσεις εκτιμάται ότι ανέρχεται σε πολλά δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε τον Οκτώβριο ότι το εμπόριο του σκιώδους στόλου της Ρωσίας αξίζει 30 δισ. ευρώ ετησίως και χρηματοδοτεί το 30-40% του πολέμου στην Ουκρανία.

naftemporiki.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου