Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Οι αγορές μπαίνουν σε ζώνη υψηλής έντασης, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή περνά από τα πεδία μάχης στην καρδιά της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.
Με το πετρέλαιο να εκτινάσσεται προσωρινά έως και τα 119 δολάρια το βαρέλι και το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο να καταγράφει άλμα έως 35%, οι επενδυτές προεξοφλούν πλέον το χειρότερο σενάριο: μια παρατεταμένη διαταραχή στην προσφορά ενέργειας που απειλεί να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και να πιέσει την παγκόσμια οικονομία.
Η κλιμάκωση έρχεται με χτυπήματα που δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών. Το Ισραήλ πλήττει το κοίτασμα South Pars, το μεγαλύτερο στον κόσμο, που μοιράζονται Ιράν και Κατάρ — έναν πυλώνα της παγκόσμιας αγοράς φυσικού αερίου. Το Ιράν απαντά στοχεύοντας τον βιομηχανικό κόμβο Ras Laffan στο Κατάρ, όπου βρίσκεται η «καρδιά» της παραγωγής LNG της χώρας, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές, όπως επιβεβαιώνει η QatarEnergy. Παράλληλα, εκτοξεύει πυραύλους προς το Ριάντ, με θραύσματα να πέφτουν κοντά σε διυλιστήριο.
Το μήνυμα είναι σαφές: ο πόλεμος μεταφέρεται απευθείας στην ενεργειακή υποδομή της περιοχής.
Ράλι στο πετρέλαιο, «έκρηξη» στο φυσικό αέριο
Η αντίδραση των αγορών είναι άμεση. Το Brent παρουσίασε άνοδο έως και τα 119 δολάρια, με τα κέρδη του να περιορίζονται στη συνέχεια και να διαπραγματεύεται στα 115 με 116 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό ελαφρύ αργό (WTI) κινείται προς τα 98 δολάρια. Η διαφορά τιμής μεταξύ Brent και WTI διευρύνεται στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας, αντανακλώντας τα προβλήματα στη μεταφορά και τη διαφοροποίηση της προσφορά.
Την ίδια ώρα, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο σημειώνει άλμα έως 35% στο άνοιγμα — μια από τις μεγαλύτερες ημερήσιες κινήσεις των τελευταίων ετών.
Οι επενδυτές τιμολογούν πλέον όχι μόνο την τρέχουσα ζημιά, αλλά και τον κίνδυνο ευρύτερης αποσταθεροποίησης στην περιοχή που παράγει και διακινεί το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας ενέργειας.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η κατάσταση δύσκολα θα αποκλιμακωθεί άμεσα. Η στοχευμένη επίθεση σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, σε συνδυασμό με την κλιμάκωση της σύγκρουσης, ενισχύει τα σενάρια για παρατεταμένη διακοπή στην προσφορά.
Το γεγονός ότι το Στενό του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά μη λειτουργικό επιτείνει την ανησυχία. Χωρίς ασφαλή διέλευση για τα δεξαμενόπλοια, ακόμη και μικρές διαταραχές μπορούν να μετατραπούν σε σοκ για την αγορά.
Το σοκ στην ενέργεια περνά άμεσα στις χρηματιστηριακές αγορές, με τους επενδυτές να επαναξιολογούν τα σενάρια για την παγκόσμια οικονομία. Οι μετοχές υποχωρούν σε Ασία και Ευρώπη, καθώς η κλιμάκωση του πολέμου και τα χτυπήματα σε ενεργειακές υποδομές εντείνουν την ανησυχία για έναν συνδυασμό χαμηλής ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού — το σενάριο του στασιμοπληθωρισμού που οι αγορές φοβούνται περισσότερο.
Ματώνουν μετοχές, ομόλογα, ανεβαίνει το δολάριο
Στην Ασία, ο ιαπωνικός Nikkei καταγράφει απώλειες άνω του 3%, ενώ οι μετοχές στη Νότια Κορέα υποχωρούν σχεδόν 3%. Ο ευρύτερος δείκτης MSCI Ασίας – Ειρηνικού εκτός Ιαπωνίας χάνει πάνω από 2,5%, ενώ τα ευρωπαϊκά futures δείχνουν πτώση άνω του 1,5%, προμηνύοντας αρνητικό άνοιγμα.
Η ένταση στη Μέση Ανατολή δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια ακόμα γεωπολιτική εστία κινδύνου. Οι αγορές αρχίζουν να τη βλέπουν ως παράγοντα που επηρεάζει άμεσα τα θεμελιώδη της οικονομίας. Όπως σημειώνουν αναλυτές, το σημείο καμπής είναι ότι η σύγκρουση «χτυπά» πλέον την ίδια τη λειτουργία του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος — και όχι απλώς τη ροή ειδήσεων.
Την ίδια ώρα, οι νομισματικές συνθήκες γίνονται πιο αυστηρές. Το δολάριο ενισχύεται, καταγράφοντας άνοδο περίπου 2,5% από την έναρξη της σύγκρουσης, καθώς οι επενδυτές το επιλέγουν ως ασφαλές καταφύγιο. Οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων κινούνται ανοδικά, με το διετές να φτάνει στα υψηλότερα επίπεδα από το καλοκαίρι του 2025.
Η Federal Reserve διατηρώντας τα επιτόκια αμετάβλητα αλλά με σαφώς πιο «σκληρό» τόνο, περιορίζει τις προσδοκίες για μειώσεις. Οι αγορές αρχίζουν να εγκαταλείπουν το σενάριο χαλάρωσης το 2026, καθώς η άνοδος των τιμών ενέργειας απειλεί να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Τράπεζα της Ιαπωνίας αφήνει επίσης αμετάβλητα τα επιτόκια, προειδοποιώντας για τις πιέσεις από το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος, ενώ το γεν κινείται κοντά στο ψυχολογικό όριο των 160 ανά δολάριο, εντείνοντας την ανησυχία για πιθανή παρέμβαση.
Οι επενδυτές στρέφουν πλέον το βλέμμα στις επόμενες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Τράπεζας της Αγγλίας, αναζητώντας ενδείξεις για το πώς θα ισορροπήσουν ανάμεσα στην επιβράδυνση της ανάπτυξης και τον νέο κύκλο πληθωριστικών πιέσεων.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου