Γιατί οι Χούθι της Υεμένης μένουν εκτός της σύγκρουσης Ισραήλ - ΗΠΑ με το Ιράν... προς το παρόν

Οι επιθέσεις Ισραήλ-ΗΠΑ στο Ιράν έχουν βυθίσει την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής σε αναταραχή. Από την Τεχεράνη, οι εντάσεις έχουν εξαπλωθεί , επηρεάζοντας πολλές αραβικές πόλεις, όπως το Άμπου Ντάμπι, η Ντόχα, η Πόλη του Κουβέιτ, η Μανάμα και η Βηρυτός.

Εν μέσω αυτού του κύματος κλιμάκωσης που πλήττει αρκετές χώρες, η Υεμένη παρέμεινε – ίσως παραδόξως – ήσυχη. Το κίνημα των Χούθι, η ντε φάκτο εξουσία που συνδέεται με το Ιράν στη βορειοδυτική Υεμένη, έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις σε αμερικανικούς και ισραηλινούς στόχους από την έναρξη του γενοκτονικού πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023.


Αλλά την εβδομάδα που μεσολάβησε από την έναρξη των αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεων στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι Χούθι περιορίστηκαν σε δηλώσεις και μαζικές διαδηλώσεις κατά των επιθέσεων. Το αν θα συνεχίσουν να παραμένουν αποστασιοποιημένοι από τη σύγκρουση παραμένει αβέβαιο.


Αναλυτές υποστηρίζουν ότι η εμπλοκή της αντάρτικης οργάνωσης παραμένει πιθανή και ότι η τρέχουσα στάση της φαίνεται να αποτελεί μέρος μιας στρατηγικής υπομονής.

"Η παρέμβαση των Χούθι παραμένει μια πιθανότητα και θα μπορούσε να λάβει τη μορφή σταδιακής κλιμάκωσης", δήλωσε στο Al Jazeera ο Λούκα Νεβόλα, ανώτερος αναλυτής για την Υεμένη και τον Κόλπο στον οργανισμό ACLED- έναν ανεξάρτητο παρατηρητή συγκρούσεων.

"Στο παρόν στάδιο, η κύρια προτεραιότητα των Χούθι παραμένει η αποφυγή άμεσων αμερικανικών και ισραηλινών αντιποίνων", πρόσθεσε.

Τον περασμένο Αύγουστο, ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις στη Σαναά σκότωσαν τουλάχιστον 12 υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη των Χούθι, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός Άχμεντ αλ-Ραχάουι και ο αρχηγός του γενικού επιτελείου Μοχάμεντ αλ-Γκαμάρι. Οι απώλειες αυτές ήταν από τις βαρύτερες που έχει υποστεί η οργάνωση κατά την αντιπαράθεσή της με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Το περιστατικό αυτό, σε συνδυασμό με άλλες επιθέσεις πέρυσι, έχει καταστήσει την ηγεσία των Χούθι πιο προσεκτική και επιφυλακτική απέναντι στον κίνδυνο μιας εκτεταμένης αεροπορικής εκστρατείας στις περιοχές που ελέγχει.

"Η οργάνωση φαίνεται να φοβάται τις ισραηλινές μυστικες χψδυπηρεσίες πληροφοριών και το ενδεχόμενο αποκεφαλισμού της ηγεσίας", είπε ο Νεβόλα.

Παρά τις απώλειες που υπέστησαν οι Χούθι πέρυσι, η οργάνωση δεν έχει παραλύσει πλήρως και εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον των αντιπάλων της.

"Οι Χούθι πιθανότατα θα ξεκινούσαν και πάλι τις επιθέσεις εάν εμπλέκονταν άμεσα στη σύγκρουση, είτε μετά από αμερικανικά ή ισραηλινά πλήγματα είτε λόγω μιας νέας προέλασης των αντι-Χούθι δυνάμεων στο εσωτερικό της Υεμένης", εξήγησε ο Νεβόλα.

Ο ηγέτης των Χούθι, Αμπντέλ-Μαλίκ αλ-Χούθι, δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι "η Υεμένη στέκεται ξεκάθαρα στο πλευρό της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν και του ιρανικού μουσουλμανικού λαού". Τόνισε ότι "τα δάχτυλα βρίσκονται στη σκανδάλη" όσον αφορά τη στρατιωτική κλιμάκωση, προσθέτοντας ότι η εμπλοκή της οργάνωσης στον πόλεμο θα μπορούσε να συμβεί ανά πάσα στιγμή, ανάλογα με τις εξελίξεις.
Τους κρατά για εφεδρεία

Ο Σαντάμ αλ-Χουράιμπι, πολιτικός σχολιαστής από την Υεμένη, δήλωσε ότι οι Χούθι θα εισέλθουν στον πόλεμο εάν τους το ζητήσει το Ιράν. "Η Τεχεράνη δεν θέλει να χρησιμοποιήσει όλα τα χαρτιά της ταυτόχρονα και επιδιώκει να κρατήσει την ομάδα των Χούθι για την επόμενη φάση", είπε ο αναλυτής στο Al Jazeera.

"Πιστεύω ότι η είσοδος των Χούθι στον πόλεμο είναι θέμα χρόνου. Αν οι ισραηλινοαμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν δεν σταματήσουν, η οργάνωση δεν θα παραμείνει αδρανής. Οι Χούθι προετοιμάζονται για πόλεμο στη Σαναά και στις επαρχίες που ελέγχουν", πρόσθεσε.

Οι Χούθι εξακολουθούν να είναι σε θέση να προκαλέσουν χάος στην Ερυθρά Θάλασσα– όπου έχουν εξαπολύσει επανειλημμένες επιθέσεις σε πλοία στο πλαίσιο μιας εκστρατείας που, όπως υποστηρίζουν, πραγματοποιείται υπέρ της Γάζας– και μπορούν να εκτοξεύσουν drones και πυραύλους προς το Ισραήλ, δήλωσε ο σχολιαστής.

"Η κίνηση αυτή πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί και εξαρτάται από τον χρόνο που θα επιλέξουν οι Χούθι και το Ιράν" είπε.

Ο Νεβόλα συμφώνησε με τον Χουράιμπι, λέγοντας: "Τώρα που όλοι οι παράγοντες του λεγόμενου άξονα της αντίστασης δέχονται άμεση επίθεση, η διασφάλιση της μακροπρόθεσμης επιχειρησιακής συνέχειας από την Υεμένη – και η διατήρηση του καθεστώτος των Χούθι ως ασφαλούς καταφυγίου- ενδέχεται να έχει γίνει στρατηγική προτεραιότητα".

Ο Αντέλ Ντασέλα, ερευνητής από την Υεμένη και μη μόνιμος συνεργάτης του Mesa Global Academy, δήλωσε ότι οι Χούθι δεν θέλουν να κηρύξουν επίσημα πόλεμο αυτή τη στιγμή, προκειμένου να παρουσιάζονται ως ανεξάρτητη δύναμη και όχι ως οργάνωση που υπακούει στις εντολές της Τεχεράνης.

Όπως είπε στο Al Jazeera: "Στην πράξη, η οργάνωση αποτελεί μέρος του άξονα της αντίστασης και ο πόλεμος μπορεί να φτάσει και σε αυτήν. Η ηγεσία των Χούθι περιμένει ακόμη να δει πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση. Δεν θέλει να λάβει βιαστικές αποφάσεις σχετικά με την εμπλοκή της στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν".
Πιθανοί στόχοι

Οι Χούθι είναι σε θέση να πλήξουν πολλούς στόχους με πυραύλους και drones.

"Αν η σύγκρουση συνεχιστεί και οι Χούθι αισθανθούν ότι απειλούνται από άμεσες επιθέσεις, θα μπορούσαν να επεκτείνουν τους στόχους τους ώστε να περιλαμβάνουν ισραηλινό έδαφος, αμερικανικά πολεμικά πλοία και στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην περιοχή, καθώς και εταίρους του Ισραήλ στην περιοχή, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σομαλιλάνδη", δήλωσε ο Νεβόλα.

Η συνεχής εκτόξευση ιρανικών πυραύλων προς το Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου πιθανόν να έχει πιέσει τα συστήματα αεράμυνας την τελευταία εβδομάδα. Οι επιθέσεις των Χούθι θα μπορούσαν συνεπώς να αποδειχθούν πιο καταστροφικές.

Ο Νεβόλα σημείωσε ότι επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας με drones και πυραύλους από τους Χούθι εναντίον χωρών του Κόλπου και του Ισραήλ θα μπορούσαν να αποδειχθούν πιο αποτελεσματικές σε μεταγενέστερη φάση της σύγκρουσης, όταν τα συστήματα αεράμυνας ενδέχεται να αντιμετωπίζουν περιορισμούς στον ανεφοδιασμό τους. Παράλληλα, το άνοιγμα ενός επιπλέον νότιου μετώπου θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω την πίεση στην ισραηλινή αεράμυνα. Από τα τέλη του 2023 έως το 2025, οι Χούθι πραγματοποίησαν επιθέσεις σε πλοία στον θαλάσσιο διάδρομο της Ερυθράς Θάλασσας. Η εκστρατεία αυτή προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον εννέα ναυτικών και τη βύθιση τεσσάρων πλοίων, διαταράσσοντας τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, μέσω της οποίας περνούσαν ετησίως εμπορεύματα αξίας περίπου 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων πριν από τον πόλεμο.

Οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ έχουν εξοντώσει μέσα σε λίγες ημέρες πολλούς πολιτικούς και στρατιωτικούς ηγέτες του Ιράν. Η εξόντωση ανώτερων στελεχών θα μπορούσε να αποδυναμώσει το ιρανικό καθεστώς, η πτώση του οποίου παραμένει προτεραιότητα για την ηγεσία των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Είτε αποδυναμωθεί είτε ανατραπεί, οι συνέπειες θα ήταν "επιζήμιες" για την οργάνωση των Χούθι στην Υεμένη, δήλωσε ο Χουράιμπι.

"Η οργάνωση θα επηρεαστεί στρατιωτικά, καθώς η λαθραία διακίνηση ιρανικών όπλων προς την Υεμένη θα μειωθεί ή θα σταματήσει εντελώς. Αυτό αποτελεί μια σοβαρή πρόκληση για την ομάδα", πρόσθεσε.

Το 2022, τα Ηνωμένα Έθνη διαπίστωσαν ότι χιλιάδες όπλα που κατασχέθηκαν στην Αραβική Θάλασσα πιθανότατα προέρχονταν από ένα μόνο λιμάνι στο Ιράν. Έκθεση μιας ομάδας εμπειρογνωμόνων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την Υεμένη έδειξε ότι χρησιμοποιήθηκαν σκάφη και χερσαία μέσα μεταφοράς για την παράνομη διακίνηση όπλων κατασκευασμένων στη Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν στην Υεμένη. Το Ιράν έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι έκανε παράνομη διακίνηση όπλων στην Υεμένη.

Επιπλέον, σύμφωνα με τον Χουράιμπι, οι πρόσφατες επιθέσεις κατά της ηγεσίας του Ιράν προκάλεσαν σημαντικό πλήγμα στο ηθικό των Χούθι.

"Το Ιράν αποτελεί θρησκευτικό σύμβολο για τους Χούθι. Όταν πλήττεται το σύμβολο, το ηθικό αναπόφευκτα επηρεάζεται. Η πτώση του ιρανικού καθεστώτος θα μπορούσε να αποτελέσει προοίμιο για την κατάρρευση των συμμάχων του στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Υεμένης" δήλωσε.
Σοκ και ανησυχία

Στην Υεμένη, οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν προκάλεσαν τεράστιο σοκ και έντονη ανησυχία. Ο Μοχάμεντ Γιαχία, 28 ετών, κάτοικος της Σαναά, είπε στην οικογένειά του την πρώτη ημέρα των επιθέσεων να αποθηκεύσουν υγραέριο και τρόφιμα όπως αλεύρι, ρύζι και μαγειρικό λάδι. Οι τιμές αυξάνονται κάθε φορά που κλιμακώνονται οι εντάσεις, δήλωσε στο Al Jazeera.

Ο Γιαχία ανέμενε ότι οι Χούθι θα εκτοξεύσουν σύντομα πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη προς υποστήριξη της Τεχεράνης, κάτι που θα προκαλούσε πόλεμο στη Σαναά.

"Νόμιζα ότι οι αεροπορικές επιδρομές στη Σαναά θα ξεκινούσαν σε λίγες ώρες. Φρόντισα να αγοράσω τα βασικά και να μείνω σπίτι τουλάχιστον τις πρώτες μέρες του πολέμου."

Σε αντίθεση με τις προσδοκίες του, οι Χούθι δεν έχουν ακόμη παρέμβει.

"Δεν φανταζόμουν ότι θα ερχόταν μια τέτοια ημέρα: η περιοχή βρίσκεται σε πόλεμο και οι Υεμενίτες απλώς παρακολουθούν. Τελικά, είναι οι Χούθι που θα αποφασίσουν αν η Υεμένη θα εισέλθει σε αυτή τη σύγκρουση" είπε ο Γιαχία.

Πηγή: Al Jazeera