Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Μία παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί εφιάλτη για τις αγορές ενέργειας, με τους αναλυτές να προειδοποιούν για ενεργειακή κρίση ανάλογη με εκείνη του 2022. Ο οίκος Fitch Ratings εμφανίζεται ωστοσο καθησυχαστικός, εκτιμώντας ότι η διαταραχή στην κρίσιμη αυτή ενεργειακή αρτηρία θα είναι περιορισμένη και ο αντίκτυπος στις διεθνείς τιμές πετρελαίου εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένος.
Ο Fitch εξηγεί ότι τα Στενά του Ορμούζ δεν έχουν κλείσει επίσημα, ωστόσο η ναυσιπλοΐα έχει περιοριστεί δραστικά καθώς πολλά πλοία αποφεύγουν τη διέλευση λόγω του κινδύνου επιθέσεων από το Ιράν ή συμμάχους του. Παράλληλα, μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες έχουν διακόψει αποστολές για λόγους ασφαλείας, ενώ ασφαλιστικές εταιρείες ακυρώνουν καλύψεις πολεμικού κινδύνου για πλοία που διέρχονται από την περιοχή.
Οι αναλυτές του οίκου αξιολόγησης εκτιμούν ότι αυτή η «de facto» διακοπή της διέλευσης λόγω του πολέμου θα είναι προσωρινή, δεδομένου ότι τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμη αρτηρία για τη μεταφορά πετρελαίου δια θαλάσσης και υπάρχουν περιορισμένες εναλλακτικές διαδρομές.
Το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου περνά από το Ορμούζ
Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ.
Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε:περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου
περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Περίπου το μισό από το πετρέλαιο που περνά από τα Στενά προέρχεται από τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ το υπόλοιπο από το Ιράκ, το Κουβέιτ και το Ιράν. Μεγάλο μέρος αυτών των εξαγωγών κατευθύνεται προς την Κίνα και την Ινδία.
Οι αναλυτές του οίκου σημειώνουν ότι μια παρατεταμένη διακοπή θα επηρέαζε τόσο τους εξαγωγείς όσο και τους εισαγωγείς πετρελαίου, όμως δεν αποτελεί το βασικό της σενάριο.
Η υπερπροσφορά περιορίζει την άνοδο των τιμών
Ένας βασικός λόγος για τον οποίο ο Fitch θεωρεί περιορισμένη την επίδραση στις τιμές είναι η υπερπροσφορά πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά.
Το 2025 η παγκόσμια προσφορά αυξήθηκε περίπου κατά 3 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ενώ η ζήτηση αυξήθηκε λιγότερο από 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Για το 2026 ο οίκος προβλέπει:αύξηση προσφοράς περίπου 2,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα
αύξηση ζήτησης περίπου 0,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα.
Περίπου το 50% της αύξησης της προσφοράς αναμένεται να προέλθει από παραγωγούς εκτός της συμμαχίας OPEC+, ενώ η διαθέσιμη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα του OPEC+ υπολογίζεται σε περίπου 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Τα αποθέματα μπορούν να καλύψουν μεγάλο σοκ
Σημαντικό «μαξιλάρι» για την αγορά αποτελούν και τα μεγάλα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου. Τα παγκόσμια αποθέματα έφτασαν περίπου τα 8,2 δισεκατομμύρια βαρέλια στο τέλος του 2025, το υψηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2021.
Σύμφωνα με τον Fitch, αυτά τα αποθέματα θα μπορούσαν να καλύψουν μια πλήρη διακοπή μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ για περισσότερες από 400 ημέρες.
Εναλλακτικές διαδρομές για μέρος των εξαγωγών
Επισημαίνεται επίσης ότι η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν ορισμένες υποδομές που επιτρέπουν την παράκαμψη των Στενών.
Η Saudi Aramco λειτουργεί τον αγωγό East–West προς λιμάνι της Ερυθράς Θάλασσας, με δυναμικότητα περίπου 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Τα ΗΑΕ διαθέτουν αγωγό περίπου 1,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως προς τον τερματικό σταθμό της Φουτζάιρα στον Κόλπο του Ομάν, με μέγιστη ροή που έχει φτάσει τα 1,8 εκατ. βαρέλια.
Αν και αυτές οι υποδομές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως τη διέλευση από το Ορμούζ, μπορούν να μειώσουν μέρος των επιπτώσεων.
Ο παράγοντας Ιράν
Το Ιράν παραμένει σημαντικός παραγωγός πετρελαίου, με παραγωγή περίπου 3,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως και εξαγωγές περίπου 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, αντιστοιχεί μόλις στο 3,5% της παγκόσμιας παραγωγής αργού πετρελαίου.
Αυτό σημαίνει ότι πιθανή διαταραχή της παραγωγής του θα μπορούσε σε μεγάλο βαθμό να αντισταθμιστεί από την υπερπροσφορά στην παγκόσμια αγορά.
Και ο μεγάλος άγνωστος Χ
Ο Fitch προειδοποιεί ωστόσο ότι η διάρκεια και η ένταση της σύγκρουσης παραμένουν αβέβαιες. Μια παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ ή σοβαρές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικότερη άνοδο των τιμών πετρελαίου από ό,τι προβλέπει το βασικό σενάριο για το 2026.
Σε αυτή την περίπτωση, η μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας θα αυξανόταν αισθητά, ιδιαίτερα αν επηρεαζόταν άμεσα η ιρανική παραγωγή πετρελαίου.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου