Αν ο Σι Τζινπίνγκ και ο Ντόναλντ Τραμπ συναντηθούν τελικά στο Πεκίνο στα μέσα Μαΐου, όπως σχεδιάζεται, οι παρατηρητές της κινεζικής πολιτικής θα έχουν στραμμένο το βλέμμα τους όχι μόνο στους δύο ηγέτες. Θα κοιτούν και τον ψηλό, ασπρομάλλη άνδρα που πιθανότατα θα κάθεται ακριβώς στα δεξιά του Κινέζου προέδρου.
Πρόκειται για τον Κάι Τσι. Επισήμως είναι μόλις πέμπτος στην ιεραρχία της επταμελούς Μόνιμης Επιτροπής του Πολιτικού Γραφείου, δηλαδή του στενού πυρήνα εξουσίας του Κομμουνιστικού Κόμματος. Στην πράξη, όμως, όπως επισημαίνει ο Economist, είναι ο δεύτερος ισχυρότερος άνθρωπος στην Κίνα.
Ο λόγος είναι απλός: ο Κάι δεν βρίσκεται απλώς κοντά στον Σι. Βρίσκεται σχεδόν παντού γύρω του.
Ο άνθρωπος που ελέγχει την πρόσβαση στον Σι
Ο Κάι Τσι είναι ο επικεφαλής του Γενικού Γραφείου του Κόμματος, θέση που αντιστοιχεί στον ρόλο του προσωπάρχη του Κινέζου προέδρου.
Αυτό σημαίνει ότι ελέγχει την ατζέντα του Σι, ποιοι τον βλέπουν, ποιες πληροφορίες φτάνουν σε εκείνον και με ποιον τρόπο οργανώνεται η καθημερινή λειτουργία του κέντρου εξουσίας.
Είναι ο πρώτος εδώ και πάνω από τέσσερις δεκαετίες που συνδυάζει αυτήν τη θέση με συμμετοχή στη Μόνιμη Επιτροπή του Πολιτικού Γραφείου. Η σύμπτωση των δύο ρόλων είναι εξαιρετικά ασυνήθιστη και του δίνει πρόσβαση σε ευαίσθητα έγγραφα, εσωτερικές διεργασίες και κομματικά μυστικά που ελάχιστοι γνωρίζουν.
Παράλληλα, ο Κάι συνοδεύει συχνά τον Σι στα ταξίδια του, εντός και εκτός Κίνας, ενώ θεωρείται ότι έχει ρόλο ακόμη και στην εποπτεία της προσωπικής του φροντίδας και ασφάλειας.
Ασφάλεια, μυστικές υπηρεσίες και κομματικός έλεγχος
Η ισχύς του Κάι δεν περιορίζεται στο γραφείο του προέδρου. Ως επικεφαλής του Κεντρικού Γραφείου Φρουράς, έχει ευθύνη για την προστασία της σημερινής και της παλαιότερης κινεζικής ηγεσίας. Πρόκειται για μια δύναμη με πολιτικά εξαιρετικά ευαίσθητο ρόλο, καθώς δεν προστατεύει μόνο τους ηγέτες, αλλά και τους παρακολουθεί στενά.
Η θέση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία ο Σι έχει εξαπολύσει εκκαθαρίσεις στο στράτευμα. Από το 2022 έχουν απομακρυνθεί ή τεθεί υπό έρευνα δεκάδες στρατηγοί. Ανάμεσά τους και ο στρατηγός Ζανγκ Γιουσιά, ένας από τους υψηλότερους αξιωματικούς της χώρας και παλαιός γνώριμος της οικογένειας του Σι.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο άνθρωπος που ελέγχει την προσωπική ασφάλεια του προέδρου αποκτά βάρος πολύ μεγαλύτερο από εκείνο που υποδηλώνει ο τυπικός του τίτλος.
Ο Κάι είναι επίσης επικεφαλής της Κεντρικής Γραμματείας, του οργάνου που εφαρμόζει τις αποφάσεις της ηγεσίας και διαχειρίζεται την καθημερινή λειτουργία του κομματικού μηχανισμού. Θεωρείται ακόμη ότι έχει ρόλο σε επιτροπές για τον κυβερνοχώρο και την εθνική ασφάλεια.
Με άλλα λόγια έχει πρόσβαση στο κόμμα, στην ασφάλεια, στις πληροφορίες και, εμμέσως, σε κρίσιμα σημεία του στρατιωτικού μηχανισμού.
Πιο ισχυρός και από τον πρωθυπουργό;
Η έκταση των αρμοδιοτήτων του δημιουργεί το ερώτημα αν ο Κάι Τσι έχει πλέον μεγαλύτερη πραγματική επιρροή από τον Λι Τσιανγκ, τον πρωθυπουργό της Κίνας και τυπικά δεύτερο στην κομματική ιεραρχία, σχολιάζει ο Economist.
Ο Λι, όπως και ο Κάι, έχει μακρά σχέση με τον Σι από την εποχή που εργάζονταν στην ανατολική Κίνα. Όμως η δομή εξουσίας που έχει οικοδομήσει ο Κινέζος πρόεδρος φαίνεται να περιορίζει το βάρος του Κρατικού Συμβουλίου, δηλαδή της κυβέρνησης, υπέρ του Κομμουνιστικού Κόμματος.
Ο Κάι είναι ακριβώς το πρόσωπο αυτής της μετατόπισης: όχι ένας τεχνοκράτης πρωθυπουργός, αλλά ένας κομματικός φύλακας, διαχειριστής και εκτελεστής της βούλησης του Σι.
Η διπλωματική του αναβάθμιση
Τα τελευταία χρόνια ο Κάι εμφανίζεται και σε ρόλο που υπερβαίνει εκείνον του εσωτερικού διαχειριστή. Κάθεται δίπλα στον Σι σε συναντήσεις με ξένους ηγέτες, αλλά πλέον συναντά και μόνος του υψηλόβαθμους ξένους αξιωματούχους.
Έχει δεχθεί, μεταξύ άλλων, επισκέπτες από την Ινδία, την Αίγυπτο και την Τουρκία, ενώ το 2024 είχε επαφές με Αμερικανούς χρηματοοικονομικούς παράγοντες που θεωρούνται συχνά ανεπίσημοι δίαυλοι επικοινωνίας με το Πεκίνο.
Η Ουάσιγκτον φέρεται επίσης να έχει επιδιώξει ξεχωριστή συνάντηση μαζί του, χωρίς επιτυχία. Για τις ξένες κυβερνήσεις, ο Κάι είναι πλέον ένα από τα πρόσωπα-κλειδιά για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο Σι και του ποιοι έχουν πραγματική πρόσβαση σε αυτόν.
Κάι Τσι με Ναρέντρα Μόντι/Prime Minister’s Office (GODL-India)/Wikimedia CommonsΗ πολυετής σχέση με τον Σι
Η σχέση των δύο ανδρών δεν είναι καινούργια. Γεννημένος στην επαρχία Φουτζιάν, ο Κάι Τσι στάλθηκε ως έφηβος στην ύπαιθρο την περίοδο της Πολιτιστικής Επανάστασης, όπως είχε συμβεί και με τον Σι.
Όταν ο Σι τοποθετήθηκε στη Φουτζιάν το 1985, ο Κάι ήταν ήδη νεαρός τοπικός αξιωματούχος. Ακολούθησαν περίπου 15 χρόνια κατά τα οποία οι δύο άνδρες εργάστηκαν κοντά, στη Φουτζιάν και αργότερα στη γειτονική Ζετζιάνγκ.
Η μεγάλη του άνοδος ήρθε το 2014, όταν ο Σι τον έφερε στο Πεκίνο για να ενταχθεί στην Επιτροπή Εθνικής Ασφάλειας. Μέσα σε λίγα χρόνια ο Κάι πέρασε στο Πολιτικό Γραφείο, παρότι προηγουμένως δεν ήταν καν μέλος της ευρύτερης Κεντρικής Επιτροπής – μια άνοδος που έδειχνε καθαρά την προσωπική εμπιστοσύνη του Σι.
Ως δήμαρχος και στη συνέχεια κομματικός γραμματέας του Πεκίνου, διακρίθηκε για τη σκληρή διοικητική του γραμμή: απομάκρυνση μεταναστών εργατών, μέτρα κατά της ρύπανσης, διαχείριση της πρωτεύουσας στην πανδημία και αδιάκοπη προβολή της απόλυτης πίστης στον Σι.
Ισχυρός επειδή δεν έχει δική του βάση
Ακριβώς αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί ο Σι τον εμπιστεύεται τόσο πολύ. Ο Κάι είναι σκληρός εκτελεστής, αποτελεσματικός διαχειριστής και απολύτως εξαρτημένος από τον πρόεδρο.
Η ταχύτατη άνοδός του από τη σχετική αφάνεια σημαίνει ότι δεν διαθέτει δική του ανεξάρτητη πολιτική βάση. Η ισχύς του απορρέει σχεδόν αποκλειστικά από τη σχέση του με τον Σι. Αυτό τον καθιστά πολύτιμο, αλλά και ευάλωτο.
Στην Κίνα του Σι, η εγγύτητα στην εξουσία δεν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας. Αντιθέτως, μπορεί να γίνει πηγή κινδύνου. Ο Κινέζος πρόεδρος έχει απομακρύνει όχι μόνο ανθρώπους που συνδέονταν με τους προκατόχους του, αλλά και στελέχη που ο ίδιος είχε αναδείξει.
Το ερώτημα της διαδοχής
Ο Κάι είναι ήδη 70 ετών. Με βάση τους παλαιούς άγραφους κανόνες ηλικιακής αποχώρησης, θα αναμενόταν να συνταξιοδοτηθεί στο επόμενο συνέδριο του Κόμματος, το 2027. Όμως ο ίδιος ο Σι έχει ήδη σπάσει αυτά τα όρια, εξασφαλίζοντας τρίτη θητεία το 2022 και θεωρείται πιθανό να επιδιώξει και τέταρτη.
Το ερώτημα είναι αν θα κρατήσει δίπλα του τον Κάι ή αν θα επιχειρήσει να ανανεώσει την ηγεσία, ώστε κανείς να μην αποκτήσει υπερβολική ισχύ. Η απάντηση δεν είναι αυτονόητη.
Από τη μία, ο Σι έχει κάθε λόγο να μην επιτρέψει σε κανέναν να συγκεντρώσει υπερβολική επιρροή. Από την άλλη, όσο περισσότερο εκκαθαρίζει το σύστημα, τόσο δυσκολότερο γίνεται να βρίσκει ανθρώπους που εμπιστεύεται πραγματικά. Σε αυτό το πλαίσιο, παλαιοί και δοκιμασμένοι συνεργάτες όπως ο Κάι μπορεί να είναι πιο χρήσιμοι από ποτέ.
Η σκιά της ιστορίας
Η θέση του επικεφαλής του Γενικού Γραφείου έχει βαριά ιστορία στην κινεζική πολιτική. Μόνο ένας ακόμη άνθρωπος είχε συνδυάσει αυτήν τη θέση με συμμετοχή στη Μόνιμη Επιτροπή: ο Γουάνγκ Ντονγκσίνγκ, παλιός σωματοφύλακας του Μάο Τσετούνγκ, ο οποίος έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην ανατροπή της λεγόμενης «Συμμορίας των Τεσσάρων» μετά τον θάνατο του Μάο.
Η ευαισθησία του πόστου φάνηκε ξανά το 2015, όταν ο Λινγκ Τζιχουά, πρώην επικεφαλής του Γενικού Γραφείου επί Χου Τζιντάο, καταδικάστηκε για δωροδοκία, κατάχρηση εξουσίας και παράνομη κατοχή κρατικών μυστικών.
Για τον Σι, επομένως, το μέλλον του Κάι Τσι είναι λεπτή υπόθεση. Οι σύμβουλοι και οι αξιωματούχοι μπορούν να αντικατασταθούν. Η εμπιστοσύνη, όμως, όχι τόσο εύκολα.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου