Η Ουάσινγκτον προειδοποίησε ότι η ενδεχόμενη οριστική συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να συναφθεί με «οποιοδήποτε τίμημα». Οι ΗΠΑ εξέφρασαν ανησυχία για το ενδεχόμενο η Τεχεράνη να επιβάλει τέλη διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ, μετά και την επίθεση που δέχθηκε φορτηγό πλοίο στον Κόλπο του Ομάν.
Σύμφωνα με πληροφορίες της βρετανικής υπηρεσίας ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO, το πλοίο χτυπήθηκε από βλήμα άγνωστου τύπου, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί από πού προήλθε. Η επίθεση οδήγησε στην αναστολή του σχεδίου εσπευσμένης απομάκρυνσης χιλιάδων ναυτικών, το οποίο είχε ξεκινήσει δύο ημέρες νωρίτερα, ώστε να αποχωρήσουν περίπου 600 πλοία που παρέμεναν αποκλεισμένα στον Κόλπο από την έναρξη του πολέμου, στις 28 Φεβρουαρίου, όπως ανακοίνωσε ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΔΝΟ).
Το φορτηγό πλοίο δεν είχε ενταχθεί στο συγκεκριμένο σχέδιο. Χτυπήθηκε στον Κόλπο του Ομάν, αφού είχε διασχίσει το στρατηγικής σημασίας στενό.
Οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν και η στάση του Ρούμπιο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, κατά την περιοδεία του σε μοναρχίες του Κόλπου, επιχείρησε να καθησυχάσει τους συνομιλητές του. Η Ουάσινγκτον και η Τεχεράνη άρχισαν την περασμένη εβδομάδα συνομιλίες στην Ελβετία, με στόχο μια διαρκή επίλυση της σύγκρουσης, μετά την υπογραφή «μνημονίου κατανόησης» στις 17 Ιουνίου.
«Μολονότι θέλουμε συμφωνία, δεν θέλουμε συμφωνία με οποιοδήποτε τίμημα», τόνισε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στο Μπαχρέιν, απευθυνόμενος στους ομολόγους του των κρατών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ).
Ο κ. Ρούμπιο αναφέρθηκε ειδικά στην κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία αποτελούν βασικό σημείο τριβής στις συνομιλίες των δύο πλευρών. Το Ιράν φέρεται να επιδιώκει την είσπραξη τελών για «υπηρεσίες» που σχετίζονται με τη διέλευση από τη θαλάσσια οδό, κάτι στο οποίο αντιτίθεται η Ουάσινγκτον.
Η θαλάσσια οδός, πλάτους περίπου 30 χιλιομέτρων, βρίσκεται ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν και χαρακτηρίζεται στρατηγικής σημασίας. Πριν από τον πόλεμο, από τα Στενά του Ορμούζ διερχόταν περίπου το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως.
«Αν αποδεχόμασταν ότι κάποιος μπορεί να επιβάλλει πληρωμή για τη χρήση διεθνούς θαλάσσιας οδού επειδή βρίσκεται πλησίον του εδάφους του, αυτό θα εξαπλωνόταν σε όλο τον κόσμο σαν επιδημία», ανέφερε ο κ. Ρούμπιο.
Η αντίδραση του Ομάν και οι ανησυχίες στον Κόλπο
Το Ομάν, στην άλλη πλευρά των Στενών, φαίνεται επίσης να διαφωνεί με την προσέγγιση της Τεχεράνης. Το σουλτανάτο ανακοίνωσε ότι δεν προβλέπεται κανένα «τέλος διέλευσης» στις μελλοντικές διευθετήσεις για το στενό. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη διάνοιξη «προσωρινού θαλάσσιου διαδρόμου», τον οποίο παρουσίασε ως πρωτοβουλία σε συντονισμό με τον ΟΗΕ.
Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, απείλησαν ότι θα λάβουν τα «προσήκοντα μέτρα» αν διαπιστώσουν οποιαδήποτε απόπειρα διέλευσης χωρίς την προηγούμενη δική τους έγκριση.
Πέρα από το ζήτημα του Ορμούζ, οι χώρες του Κόλπου εκφράζουν ανησυχία για το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και για την υποστήριξη της Τεχεράνης σε ένοπλες οργανώσεις στην περιοχή. Οι ίδιες χώρες θα ήθελαν τα ζητήματα αυτά να τεθούν στις αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις.
«Για να υπάρξει διαρκής ειρήνη και ασφάλεια στην περιφέρεια, απαιτείται να αντιμετωπιστεί το σύνολο των ιρανικών απειλών», αναφέρει ανακοίνωση των επικεφαλής της διπλωματίας των κρατών-μελών του ΣΣΚ. Ωστόσο, τα ζητήματα αυτά δεν περιλαμβάνονται στο «μνημόνιο κατανόησης».
«Θέλουμε να διαβεβαιώσουμε ότι κανένα μέρος σε αυτή τη συμφωνία δεν μπορεί να βλάψει (…) την ασφάλεια, τη σταθερότητα ή την ευημερία οποιουδήποτε από τους εταίρους μας στην περιοχή του Κόλπου», επέμεινε ο κ. Ρούμπιο.
Πετρέλαιο, διαπραγματεύσεις και πυρηνικό πρόγραμμα
Η αναστολή των εχθροπραξιών επέτρεψε την επανέναρξη της κίνησης στα Στενά του Ορμούζ. Η πλατφόρμα Kpler κατέγραψε 70 διελεύσεις πλοίων, αριθμός που παραμένει κάτω από τον μισό σε σύγκριση με τις κανονικές συνθήκες.
Μετά την επίθεση στο φορτηγό πλοίο, οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν, ενώ νωρίτερα είχαν υποχωρήσει σε προπολεμικά επίπεδα.
Η καταρχήν συμφωνία άνοιξε τον δρόμο για διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών, με στόχο την οριστική συμφωνία. Σύμφωνα με τον Μάρκο Ρούμπιο, η επόμενη συνάντηση των αντιπροσωπειών των δύο πλευρών για τεχνικές συνομιλίες προγραμματίζεται για τη Δευτέρα 29 ή την Τρίτη 30 Ιουνίου στην Ελβετία.
Στις ΗΠΑ, οι επικρίσεις αυξάνονται για τις παραχωρήσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος δεχόταν πιέσεις για να βάλει τέλος σε έναν ιδιαίτερα αντιδημοφιλή πόλεμο, λίγους μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές στο μέσο της δεύτερης θητείας του.
Ο Λευκός Οίκος ζήτησε από το Κογκρέσο να εγκρίνει συμπληρωματικό προϋπολογισμό ύψους περίπου 88 δισ. δολαρίων, δηλαδή 77 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος του ποσού προορίζεται για την κάλυψη «επείγουσων αναγκών» που συνδέονται με τον πόλεμο εναντίον του Ιράν, κυρίως για την «αποκατάσταση των αποθεμάτων πυρομαχικών».
Οι διαφωνίες για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας του Ιράν παραμένουν άλυτες. Η Τεχεράνη επιμένει ότι έχει αναφαίρετο δικαίωμα να διαθέτει τέτοιο πρόγραμμα και διαψεύδει ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου, όπως υποστηρίζουν η Δύση και το Ισραήλ.
Το μέτωπο του Λιβάνου
Στο «μνημόνιο κατανόησης» περιλαμβάνεται και ο Λίβανος, όπου το Ισραήλ ενεπλάκη σε νέο πόλεμο με το σιιτικό κίνημα Χεζμπολάχ, το οποίο πρόσκειται στο Ιράν, και κατέλαβε τμήμα του νότιου Λιβάνου.
Η Χεζμπολάχ κατηγόρησε το Ισραήλ για νέα «κατάφωρη παραβίαση» της κατάπαυσης του πυρός, μετά από πλήγμα drone που προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον τριών ανθρώπων. Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε ότι στοχοποίησε μαχητές του σιιτικού κινήματος.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επανέλαβε ότι ο στρατός του θα παραμείνει ανεπτυγμένος στο λιβανικό έδαφος «για όσο χρειαστεί».
Ο Μάρκο Ρούμπιο έκανε λόγο για πρόοδο στις συνομιλίες που αφορούν τον Λίβανο. Η Χεζμπολάχ απορρίπτει τις συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις.
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου