Φθηνό χρήμα τέλος: Σε υψηλά 19 ετών το κόστος δανεισμού ακόμη και της υπερδύναμης

Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr

Επί σχεδόν μία δεκαπενταετία, οι κυβερνήσεις του ανεπτυγμένου κόσμου είχαν συνηθίσει να δανείζονται με ιστορικά χαμηλό κόστος. Η εποχή αυτή έχει πλέον κλείσει.

Οι αγορές ομολόγων στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα: το χρήμα γίνεται ακριβότερο και το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους αυξάνεται ξανά.

Η αρχή έγινε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η απόδοση του 30ετούς κρατικού ομολόγου εκτινάχθηκε στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007, όμως η τάση δεν περιορίζεται στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Από την Ευρωζώνη μέχρι τη Βρετανία και την Ιαπωνία, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων κινούνται ανοδικά, αντανακλώντας την αυξανόμενη ανησυχία των επενδυτών για τον πληθωρισμό, τα ελλείμματα και τις γεωπολιτικές αναταράξεις.
Οι ΗΠΑ δείχνουν τον δρόμο

Το πρώτο ισχυρό σήμα ήρθε από την αμερικανική αγορά ομολόγων.

Μετά την απόφαση της Federal Reserve να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια για πέμπτη συνεχόμενη συνεδρίαση, η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου εκτινάχθηκε έως το 5,23%, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 19 ετών.

Η αγορά ουσιαστικά αμφισβητεί ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού έχει κερδηθεί. Οι επενδυτές φοβούνται ότι η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και η άνοδος των τιμών του πετρελαίου θα οδηγήσουν σε ένα ακόμη κύμα ανατιμήσεων, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν τα επιτόκια υψηλά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Δεν είναι αμερικανικό πρόβλημα – Είναι παγκόσμια τάση

Η εικόνα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στην Ευρωζώνη, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν κινηθεί αισθητά υψηλότερα τους τελευταίους μήνες, καθώς οι επενδυτές ζητούν μεγαλύτερο ασφάλιστρο κινδύνου για να χρηματοδοτήσουν κυβερνήσεις που εξακολουθούν να έχουν υψηλές δανειακές ανάγκες.

Στη Βρετανία, τα βρετανικά gilts παραμένουν κοντά στα υψηλότερα επίπεδα πολλών ετών, καθώς η αγορά εξακολουθεί να ανησυχεί για τον συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού, ασθενικής ανάπτυξης και δημοσιονομικών πιέσεων.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στην Ιαπωνία, όπου μετά από δεκαετίες σχεδόν μηδενικών επιτοκίων, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί αισθητά, σηματοδοτώντας το τέλος μιας ολόκληρης εποχής υπερβολικά χαλαρής νομισματικής πολιτικής.

Το κοινό στοιχείο είναι ένα: οι επενδυτές απαιτούν πλέον υψηλότερη απόδοση για να δανείσουν ακόμη και τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου.
Ο λογαριασμός για τις κυβερνήσεις μεγαλώνει

Η άνοδος των αποδόσεων δεν είναι μια τεχνική εξέλιξη που αφορά μόνο τους traders.

Κάθε δεκαδική μονάδα αύξησης στο κόστος δανεισμού μεταφράζεται σε δισεκατομμύρια επιπλέον τόκους για τους κρατικούς προϋπολογισμούς.

Όσο περισσότερο ανεβαίνουν οι αποδόσεις, τόσο ακριβότερο γίνεται για τις κυβερνήσεις να αναχρηματοδοτήσουν το χρέος τους ή να εκδώσουν νέα ομόλογα.

Το αποτέλεσμα είναι λιγότερος δημοσιονομικός χώρος για επενδύσεις, κοινωνικές δαπάνες ή φορολογικές ελαφρύνσεις.

Παράλληλα, αυξάνεται και το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, καθώς τα κρατικά ομόλογα αποτελούν το σημείο αναφοράς για το σύνολο του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η Fed εμφανίζεται αποφασισμένη, αλλά οι αγορές δεν πείθονται

Ο πρόεδρος της Federal Reserve, Κέβιν Γουόρς, διαβεβαίωσε ότι η κεντρική τράπεζα δεν πρόκειται να υποχωρήσει στον αγώνα κατά του πληθωρισμού, επιμένοντας πως η αξιοπιστία της εξαρτάται από την επιστροφή του δείκτη τιμών στον στόχο του 2%.

Ωστόσο, η ίδια η συνεδρίαση αποκάλυψε τις έντονες διαφωνίες στο εσωτερικό της Fed, καθώς τρία μέλη της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής τάχθηκαν υπέρ άμεσης αύξησης των επιτοκίων, εκτιμώντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν ισχυρές.
Το νέο οικονομικό καθεστώς

Οι αγορές φαίνεται να προεξοφλούν ότι η περίοδος των μηδενικών επιτοκίων και του άφθονου φθηνού χρήματος, που χαρακτήρισε μεγάλο μέρος της περιόδου μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και την πανδημία, έχει περάσει ανεπιστρεπτί.

Πόλεμοι, ενεργειακές κρίσεις, υψηλά δημόσια χρέη, δημοσιονομικά ελλείμματα και η ανάγκη των κυβερνήσεων να χρηματοδοτούν ολοένα μεγαλύτερες δαπάνες δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον, στο οποίο το κεφάλαιο έχει ξανά κόστος.

Και όσο οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων παραμένουν σε αυτά τα επίπεδα, το μήνυμα των αγορών είναι σαφές: η εποχή του φθηνού χρήματος τελείωσε και ο λογαριασμός για τις κυβερνήσεις μόλις άρχισε να έρχεται.

naftemporiki.gr