Ο κόσμος βιώνει το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ στα χρονικά – Γιατί το πετρέλαιο δεν έχει εκτοξευθεί (ακόμη)

Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr

Το μεγαλύτερο σοκ προσφοράς πετρελαίου που έχει καταγραφεί ποτέ βιώνει σήμερα η παγκόσμια αγορά, όπως επισημαίνουν ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) και ειδικοί της αγοράς. Οι τιμές αναπόφευκτα ανεβαίνουν. Εξακολουθούν ωστόσο να κινούνται αισθητά χαμηλότερα από τα ιστορικά υψηλά.

Πώς είναι δυνατόν μία τόσο σφοδρή ενεργειακή κρίση να μην έχει οδηγήσει τις τιμές σε επίπεδα 2022 ή και 2008; Τι είναι αυτό που καθιστά – προς το παρόν, αλλά ίσως όχι για πολύ ακόμη – ελεγχόμενη την κούρσα του πετρελαίου; Ας δούμε τα πράγματα αναλυτικά.

Το Brent ξεπέρασε την Πέμπτη τα 100 δολάρια το βαρέλι, ανακτώντας όλα τα κέρδη που είχαν χαθεί μετά την εκεχειρία ΗΠΑ-Ιράν και το μνημόνιο κατανόησης του Ιουνίου, το οποίο, όπως δήλωσε πρόσφατα ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δεν υφίσταται πλέον.

Την Παρασκευή διόρθωσε στα 96 δολάρια,έχοντας καταγράψει εβδομαδιαία άνοδο περίπου 10%. Παρά τα σενάρια τρόμου που έχουν επιστρέψει δυναμικά στο προσκήνιο το τελευταίο διάστημα, εξακολουθεί να απέχει πολύ από τα 120 ή και το ιστορικό ζενίθ των 148 δολαρίων το βαρέλι.

Η αγορά δεν αποτιμά πλήρως τον γεωπολιτικό κίνδυνο

Στρατηγικοί αναλυτές της JPMorgan, με επικεφαλής τη Νατάσα Κάνεβα, εκτιμούν ότι η αγορά ενσωματώνει μόνο ένα «μέτριο γεωπολιτικό premium» στις τιμές του πετρελαίου.

Με βάση τους υπολογισμούς της τράπεζας, η «δίκαιη αξία» του Brent για τον Ιούλιο διαμορφώνεται στα 87 δολάρια το βαρέλι. Αυτό σημαίνει ότι η αγορά προσθέτει μόλις περίπου 13 δολάρια ως ασφάλιστρο κινδύνου, παρά το γεγονός ότι η ενεργειακή κρίση συνεχίζεται και τα αποθέματα μειώνονται.

Μάλιστα βλέπουμε να «κλείνουν» δύο μεγάλες ενεργειακές αρτηρίες, τα Στενά του Ορμούζ και η Ερυθρά Θάλασσα, ενώ σοβαρά επεισόδια καταγράφονται και στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς πέραν του πολέμου στη Μέση Ανατολή μαίνεται και εκείνος στην Ουκρανία. Παράλληλα εξαιρετικά σημαντικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στις χώρες του Κόλπου, αλλά και σε Ρωσία – Ουκρανία δέχονται σφοδρά πλήγματα.Πλήγμα από ουκρανικά drones σε ρωσική πετρελαϊκή εγκατάσταση της Αγίας Πετρούπολης/REUTERS/Stringer/File Photo

Κι όμως οι επενδυτές παραμένουν ψύχραιμοι. Ίσως γιατί έως τώρα υπήρχαν δύο πολύ ισχυρά μαξιλάρια. Τα στρατηγικά αποθέματα – που αποδεσμεύονταν για να καλύψουν τα κενά – και η στάση της Κίνας. Ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ενέργειας στον κόσμο, επέλεξε και πέτυχε να μειώσει αισθητά τις εισαγωγές πετρελαίου.
Τα παγκόσμια αποθέματα εξαντλούνται

Τα πράγματα όμως αρχίζουν να αλλάζουν. Ένας από τους βασικούς λόγους ανησυχίας είναι η συνεχής υποχώρηση των παγκόσμιων αποθεμάτων αργού πετρελαίου.

Σύμφωνα με την Kpler, τα παγκόσμια αποθέματα μειώθηκαν από περισσότερα από 3,7 δισεκατομμύρια βαρέλια τον Μάρτιο σε περίπου 3,45 δισεκατομμύρια τον Ιούνιο, περιορίζοντας σημαντικά το «μαξιλάρι ασφαλείας» της αγοράς.
Γιατί δεν βλέπουμε ακόμη πετρέλαιο στα 120 δολάρια

Η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι εάν συνεχιστούν οι διαταραχές στον Περσικό Κόλπο, το Brent θα μπορούσε να επιστρέψει ακόμη και στα 120 δολάρια το βαρέλι.

Σε αυτά τα επίπεδα, σύμφωνα με τους αναλυτές, η αύξηση των τιμών θα περιόριζε τόσο έντονα τη ζήτηση ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και την κατανάλωση.

Από την άλλη πλευρά, αρκετοί traders εξακολουθούν να πιστεύουν ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον, καθώς οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία θα ήταν τεράστιες.

Αυτή η εκτίμηση εξηγεί γιατί τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης εξακολουθούν να δείχνουν επιστροφή του Brent προς τα 85 δολάρια αργότερα μέσα στο έτος.
Δεν είναι μόνο το Ιράν

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σημερινή ενεργειακή κρίση δεν οφείλεται αποκλειστικά στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν, ο οποίος εισέρχεται πλέον στον έκτο μήνα.

Οι πιέσεις στην αγορά είχαν ξεκινήσει ήδη από το 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ενώ σήμερα έχουν προστεθεί νέοι κίνδυνοι.

Στο επίκεντρο βρίσκονται πλέον οι απειλές για τις εξαγωγές πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, αλλά και η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα στενά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, μετά τις πρόσφατες επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα.Εκρήξεις στο τάνκερ Sounion (2024) στην Ερυθρά Θάλασσα. Δύο χρόνια μετά οι Χούθι βάζουν και πάλι στο στόχαστρο τη ναυσιπλοΐα/ Houthi Military Media/Handout via REUTERS

Όπως σημειώνει ο Τζέφρι Μπερντ της Merritt Point Partners στο MarketWatch όλα αυτά συνθέτουν «το μεγαλύτερο σοκ στην πλευρά της προσφοράς που έχει γνωρίσει ποτέ η αγορά πετρελαίου».
Οι αμερικανικές εκλογές ίσως καθορίσουν την πορεία του πετρελαίου

Σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις αναμένεται να διαδραματίσει και η πολιτική. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι όσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, τόσο μεγαλύτερη θα γίνεται η πίεση προς τον Λευκό Οίκο και τον Ντόναλντ Τραμπ προσωπικά να αποτρέψει νέα άνοδο των τιμών της βενζίνης.

Ο αναλυτής της Raymond James, Πάβελ Μολτσάνοφ, εκτιμά ότι η στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στο Ιράν θα επηρεάζεται ολοένα περισσότερο από το πολιτικό κόστος που συνεπάγονται οι υψηλές τιμές των καυσίμων.

Με τα παγκόσμια αποθέματα να μειώνονται, τις απειλές να επεκτείνονται από τα Στενά του Ορμούζ έως το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και τον πόλεμο να συνεχίζεται χωρίς ορατή διέξοδο, η μεταβλητότητα στην αγορά πετρελαίου αναμένεται να παραμείνει ιδιαίτερα υψηλή τους επόμενους μήνες.

naftemporiki.gr