Γιατί ο Τραμπ απειλεί την παγκόσμια οικονομία

Μιχάλης Ψύλος • psilosm@naftemporiki.gr

Ένας νέος γύρος αμερικανικών δασμών σε 60 χώρες τίθεται από σήμερα σε ισχύ, απειλώντας να αναζωπυρώσει τον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο, την ίδια ώρα που το Στενό του Ορμούζ παραμένει κλειστό και ο πρόεδρος Τραμπ κλιμακώνει τη σύγκρουση με το Ιράν.

Αμερικανικοί δασμοί από 10% έως και 12,5% αντικαθιστούν από σήμερα τον καθολικό δασμό 10%.Οι αγορές καταγράφουν από χθες σημαντικές μειώσεις, όχι μόνο λόγω της αύξησης της τιμής του πετρελαίου που ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι. Αλλά και της αύξησης των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, λόγω μιας μαζικής εκποίησης δημοσίου χρέους, εν μέσω φόβων για αύξηση των τιμών της ενέργειας.

Οι επενδυτές που στοιχηματίζουν σε έναν κόσμο με χαμηλότερα επιτόκια έχουν βρεθεί σε μια αγορά που έχει διαμορφωθεί από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν. «Οι αγορές στοιχημάτιζαν στον τερματισμό της σύγκρουσης, αλλά ο πόλεμος εξαπλώνεται τώρα σε όλη τη Μέση Ανατολή και επηρεάζει επίσης τη ναυτιλία στην Ερυθρά Θάλασσα», λένε στη Ναυτεμπορική, παράγοντες της αγοράς.

Το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ είναι μια ολοκληρωτική σύγκρουση με το Ιράν, το οποίο απειλεί με νέα ανάφλεξη την πιο σημαντική αγορά ενέργειας στον κόσμο.

Στο στόχαστρο και η Ευρώπη

Την ίδια ώρα, η σύγκρουση μεταξύ της Ουκρανίας, μαζί με τους Ευρωπαίους συμμάχους της, και της Ρωσίας, κλιμακώνεται και επιδεινώνεται.

Το νέο εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ για τους δασμούς, αφορά άλλωστε και όλες τις χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης- και την Ελλάδα, φυσικά.

Κατ’ αρχήν βέβαια, η ΕΕ θα δει αυξημένους δασμούς μόνο σε προϊόντα που επί του παρόντος έχουν δασμό κάτω του 10%. Αν και ο Τραμπ έχει ήδη απειλήσει να τους αυξήσει στο 100% για τις χώρες που επιβάλλουν φόρο ψηφιακών υπηρεσιών στους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς στην Ευρώπη.

«Για την ΕΕ, το πρόβλημα είναι τριπλό, επειδή δεν διαθέτει τους ίδιους ενεργειακούς πόρους με την Αμερική και επειδή, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, θα πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει εσωτερικές διαιρέσεις σε μια περίοδο οικονομικής και ενεργειακής αστάθειας», λένε αναλυτές στις Βρυξέλλες.
Στα ύψη οι αποδόσεις των ομολόγων

Τα άσχημα νέα είναι η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, οι οποίες, σε αντίθεση με το πετρέλαιο, έχουν ήδη φτάσει στα υψηλότερα επίπεδά τους από την αρχή του έτους. Αυτό επηρεάζει τόσο τα ευρωπαϊκά όσο και τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα.

Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου του αμερικανικού δημοσίου είναι πάνω από 4,7%, ενώ το 10ετές γερμανικό διαπραγματεύεται περίπου στο 3,2%. Σε αυτά τα επίπεδα, το γερμανικό ομόλογο βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του εδώ και 15 χρόνια.

Η μαζική πώληση ομολόγων είναι τόσο έντονη, ώστε ο δείκτης που παρακολουθεί το χαρτοφυλάκιο κρατικών ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας, κατέγραψε χθες τέτοιες πιέσεις πώλησης, που δεν έχουν παρατηρηθεί από την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, σύμφωνα με το Bloomberg.

«Η μαζική πώληση ήταν εξίσου σοβαρή σε ομόλογα μικρότερης διάρκειας και σε ομόλογα με διάρκεια άνω των 10 ετών. Εάν η αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων συνεχιστεί, το ανεξόφλητο χρέος θα μπορούσε να καταστεί μη βιώσιμο για πολλές κεντρικές τράπεζες», εξηγούν στη Ναυτεμπορική, παράγοντες της αγοράς.

Η Αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει λύση για το έλλειμμά της, το οποίο παραμένει στο υψηλότερο επίπεδό του εδώ και δεκαετίες, παρά την ιστορικά χαμηλή ανεργία και το αυξανόμενο ΑΕΠ. Πολλές άλλες δυτικές κυβερνήσεις βρίσκονται σε παρόμοιες καταστάσεις.

«Αν οι συνεχιζόμενοι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία προκαλέσουν μια δυνητικά «άνευ προηγουμένου» ενεργειακή κρίση, και μαζί, αύξηση των τιμών και του πληθωρισμού, τότε οι αγορές θα απαιτήσουν υψηλότερες αποδόσεις.
Χωρίς καθησυχαστικές απαντήσεις

«Το τι μπορούν να κάνουν οι κυβερνήσεις, οι οποίες ήδη επιβαρύνονται με υψηλό χρέος, για να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες πληρωμές τόκων επί του χρέους τους είναι ένα ερώτημα χωρίς καθησυχαστικές απαντήσεις», λένε στη «Ν» οι ίδιες πηγές.

Οι αγορές ανέχτηκαν όσα συνέβησαν τον Μάρτιο και τον Απρίλιο στον τομέα της ενέργειας επειδή ήταν πεπεισμένες ότι επρόκειτο για ένα προσωρινό φαινόμενο.

«Η αναζωπύρωση του πολέμου καθιστά αυτή την πεποίθηση ολοένα και πιο αμφίβολη. Έτσι, οι αυξανόμενες τιμές και τα επιτόκια παραμένουν, μαζί με άβολα ερωτήματα σχετικά με τον αντίκτυπό τους στις χρηματοπιστωτικές αγορές, ιδίως στο δημόσιο χρέος».

naftemporiki.gr