Γλυπτά του Παρθενώνα: Υπέρ της επιστροφής τους στην Ελλάδα ο νέος πρωθυπουργός της Βρετανίας

 Νέα δεδομένα στην πολύχρονη διεκδίκηση για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα δημιουργεί η ανάληψη της πρωθυπουργίας της Βρετανίας από τον Άντι Μπέρναμ, έναν πολιτικό που έχει ταχθεί δημόσια και επανειλημμένα υπέρ της επιστροφής τους στην Ελλάδα.

Ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός διαθέτει μια καταγεγραμμένη θέση υπέρ του ελληνικού αιτήματος, γεγονός που προκαλεί συγκρατημένη

αισιοδοξία στην Αθήνα και στους φορείς που αγωνίζονται εδώ και δεκαετίες για την επανένωση των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Η ξεκάθαρη ανάρτηση του Άντι Μπέρναμ

Η πιο κατηγορηματική τοποθέτησή του είχε γίνει τον Φεβρουάριο του 2023, όταν, σχολιάζοντας τις συζητήσεις για το μέλλον των Γλυπτών, έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:

«Send them back, no strings attached».

Με τη φράση αυτή, δηλαδή «στείλτε τα πίσω, χωρίς όρους», ο Άντι Μπέρναμ είχε απορρίψει τη λογική μιας προσωρινής παραχώρησης ή ενός δανεισμού που θα προϋπέθετε την αναγνώριση της κυριότητας του Βρετανικού Μουσείου. Είχε προσθέσει, μάλιστα, ότι η Βρετανία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον πολιτισμό για να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο την αντιμετωπίζει ο υπόλοιπος κόσμος.

Η συγκεκριμένη θέση δεν αποτέλεσε μια μεμονωμένη παρέμβαση. Ο Μπέρναμ έχει υποστηρίξει την επιστροφή των Γλυπτών επί σειρά ετών, πριν ακόμη αναλάβει την ηγεσία των Εργατικών και περάσει το κατώφλι της Ντάουνινγκ Στριτ.

Νέα ελπίδα, αλλά όχι ακόμη κυβερνητική απόφαση

Παρά τον συμβολισμό που έχει η εκλογή του, δεν είναι ακόμη σαφές αν η προσωπική θέση του Άντι Μπέρναμ θα μετατραπεί σε επίσημη κυβερνητική πολιτική.

Οι διαδοχικές βρετανικές κυβερνήσεις υποστήριζαν ότι η διαχείριση των Γλυπτών αποτελεί αρμοδιότητα των επιτρόπων του Βρετανικού Μουσείου και όχι της εκάστοτε κυβέρνησης. Τον Φεβρουάριο του 2026, η βρετανική κυβέρνηση επανέλαβε στο Κοινοβούλιο ότι τα Γλυπτά ανήκουν νομικά στους επιτρόπους του Μουσείου και ότι οι συζητήσεις με την Ελλάδα αφορούσαν μια πιθανή συνεργασία και αμοιβαίους δανεισμούς.

Επομένως, η μέχρι σήμερα στάση του νέου πρωθυπουργού ενισχύει τις πολιτικές προσδοκίες, δεν αποτελεί όμως από μόνη της εγγύηση ότι τα Γλυπτά θα επιστρέψουν άμεσα ή μόνιμα στην Αθήνα.

Το μεγάλο εμπόδιο του βρετανικού νόμου

Ένα από τα βασικότερα εμπόδια είναι ο νόμος του 1963 για το Βρετανικό Μουσείο, ο οποίος περιορίζει αυστηρά τη δυνατότητα των επιτρόπων να απομακρύνουν μόνιμα αντικείμενα από τις συλλογές του.

Για να καταστεί δυνατή μια οριστική επιστροφή των Γλυπτών, ενδέχεται να απαιτηθεί τροποποίηση του ισχύοντος νομικού πλαισίου ή η εξεύρεση μιας διαφορετικής φόρμουλας που θα μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς να παραβιάζεται ο νόμος.

Το ζήτημα περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν αποδέχεται τη λύση ενός συμβατικού δανεισμού, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση αναγνώριση της κυριότητας του Βρετανικού Μουσείου.

Οι συζητήσεις Αθήνας και Βρετανικού Μουσείου

Το Βρετανικό Μουσείο επιβεβαιώνει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «εποικοδομητικές συζητήσεις» με την ελληνική πλευρά για μια νέα συνεργασία σχετικά με τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Το Μουσείο δηλώνει ανοικτό σε δανεισμό αντικειμένων υπό τους συνήθεις όρους του, ενώ επισημαίνει ότι δεν έχει λάβει επίσημο ελληνικό αίτημα δανεισμού. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, επιμένει στην επανένωση των Γλυπτών και όχι σε μια προσωρινή μετακίνησή τους.

Περίπου τα μισά από τα σωζόμενα Γλυπτά βρίσκονται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο και τα υπόλοιπα στην Αθήνα, με την ελληνική πλευρά να υποστηρίζει ότι αποτελούν ενιαίο καλλιτεχνικό και αρχιτεκτονικό σύνολο και πρέπει να εκτίθενται μαζί, στον φυσικό και ιστορικό τους χώρο.

Το παράδειγμα του Μπόρις Τζόνσον

Η ιστορία του Μπόρις Τζόνσον λειτουργεί, πάντως, ως υπενθύμιση ότι οι θέσεις των πολιτικών μπορούν να αλλάξουν όταν αναλαμβάνουν την εξουσία.

Ο πρώην Βρετανός πρωθυπουργός είχε ταχθεί υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών κατά τα νεανικά του χρόνια, όμως αργότερα άλλαξε στάση και ως πρωθυπουργός υποστήριξε την παραμονή τους στο Λονδίνο.

Για τον λόγο αυτό, το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο τι είχε δηλώσει ο Άντι Μπέρναμ πριν γίνει πρωθυπουργός, αλλά αν θα αξιοποιήσει τη νέα του θέση για να διευκολύνει μια ιστορική συμφωνία μεταξύ Αθήνας και Λονδίνου.

Η παρουσία ενός δηλωμένου υποστηρικτή της επιστροφής στην Ντάουνινγκ Στριτ αποτελεί αναμφίβολα μια σημαντική εξέλιξη. Η πραγματική δοκιμασία, όμως, αρχίζει τώρα.

newsbeast.gr