Η απροσδόκητη απόφαση του νέου πρωθυπουργού της Βρετανίας, Άντι Μπέρναμ, να διορίσει τον Τζον Χίλι υπουργό Οικονομικών εντείνει τα ερωτήματα σχετικά με το πόσος επιπλέον δανεισμός ή αυξήσεις φόρων θα προκύψουν για την πιεσμένη αγορά ομολόγων και μια οικονομία που αγωνίζεται να αναπτυχθεί.
Ο Χίλι — ο οποίος παραιτήθηκε από τη θέση του υπουργού Άμυνας στην προηγούμενη κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ λόγω αυτού που επέκρινε ως υποδαπανή στις ένοπλες δυνάμεις — θεωρείται ευρέως ως μια ασφαλής επιλογή για τη θέση του υπουργού Οικονομικών.
Ωστόσο, οι αναλυτές προσπαθούν τώρα να συνυπολογίσουν την πιθανή επιπλέον επένδυση στην άμυνα, επιπλέον των υποσχέσεων που έδωσε ο Μπέρναμ – ο κεντροαριστερός πρώην δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ που απέκλεισε τον Στάρμερ – συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης των κοινωνικών κατοικιών.
Οι μετοχές των βρετανικών κατασκευαστών όπλων αυξήθηκαν την Τρίτη, εν μέσω προσδοκιών ότι οι δαπάνες για την άμυνα θα μπορούσαν να αυξηθούν στο 3% του οικονομικού προϊόντος έως το 2030, υψηλότερα από το περίπου 2,7% που συμφώνησε ο Στάρμερ, κάτι που θα μπορούσε να κοστίσει περίπου 10 δισεκατομμύρια λίρες επιπλέον ετησίως.
«Αρχίζετε να μιλάτε για αρκετά χρήματα»
Ο Μπέρναμ έχει επίσης υπονοήσει ότι θέλει να αυξήσει το όριο στο οποίο οι άνθρωποι αρχίζουν να πληρώνουν φόρο εισοδήματος, δήλωσε ότι θα διατηρήσει τον μηχανισμό τριπλής κλειδαριάς για την αύξηση της κρατικής σύνταξης – η οποία κοστίζει περίπου 13 δισεκατομμύρια λίρες περισσότερο από μια λιγότερο ακριβή εναλλακτική λύση – και θα αντιμετωπίσει μια κρίση στην κοινωνική πρόνοια, μια πρόκληση πολλών δισεκατομμυρίων λιρών που οι προκάτοχοί του έχουν αποφύγει.
«Αρχίζετε να μιλάτε για αρκετά χρήματα», δήλωσε ο Ντέιβιντ Ζαν, επικεφαλής του ευρωπαϊκού σταθερού εισοδήματος στην Franklin Templeton.
Προς το παρόν, ο διορισμός του Χίλι – αντί του πρώην υπουργού ενέργειας Εντ Μίλιμπαντ, του οποίου ο προηγούμενος ενθουσιασμός για δανεισμό για τη χρηματοδότηση πράσινων επενδύσεων ανησύχησε τους επενδυτές – έχει ηρεμήσει την ταραγμένη αγορά κρατικών ομολόγων του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το κόστος δανεισμού αυξήθηκε τη Δευτέρα, όταν ο Μπέρναμ μίλησε για τη χρήση ευελιξίας εντός των δημοσιονομικών κανόνων που κληρονόμησε από την κυβέρνηση του Στάρμερ, πριν σταθεροποιηθεί την Τρίτη μετά τον διορισμό του Χίλι.
Μετά από δύο περιόδους σε κατώτερες θέσεις στο υπουργείο Οικονομικών τη δεκαετία του 2000 υπό τον Γκόρντον Μπράουν, ο Χίλι έχει εμπειρία από πρώτο χέρι για το πώς λειτουργούν τα δημόσια οικονομικά του Ηνωμένου Βασιλείου.
Επενδυτές σε κατάσταση αναμονής
Ωστόσο, την επόμενη μέρα από την μετακόμιση του Μπέρναμ στην Ντάουνινγκ Στριτ και τον διορισμό του Χίλι ως η πρώτη από τις επιλογές του για το υπουργικό συμβούλιο, η σχέση μεταξύ των δύο πιο ισχυρών πολιτικών της χώρας παραμένει άγνωστη.
«Θα πρέπει να περιμένουμε και να δούμε αν ο Χίλι μιλάει με τον ίδιο τρόπο όπως ο Μπέρναμ και αν μπορεί να μαλακώσει την ευελιξία του Μπέρναμ και το μήνυμα υψηλών δαπανών για να ηρεμήσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές και τους φορολογούμενους», δήλωσε η Κάθλιν Μπρουκς, διευθύντρια έρευνας στην XTB, μια χρηματιστηριακή εταιρεία.
Ο Νάιτζελ Γκριν, διευθύνων σύμβουλος της deVere Group, μιας εταιρείας συμβούλων πλούτου, ήταν πιο επικριτικός.
«Ο διορισμός του Χίλι δεν αποτελεί απόδειξη ότι η πίεση για δαπάνες έχει εξαφανιστεί», δήλωσε ο Γκριν. «Είναι απόδειξη ότι ο Μπέρναμ γνωρίζει ότι η αγορά χρειάζεται καθησυχασμό ενώ αυτός υπολογίζει πόσο μακριά μπορεί να πιέσει».
Επιβαρυμένα τα δημόσια οικονομικά
Η οικονομία της Βρετανίας, όπως και μεγάλο μέρος της υπόλοιπης Ευρώπης, δυσκολεύεται να αναπτυχθεί από την οικονομική κρίση πριν από σχεδόν 20 χρόνια και οι κρατικές δαπάνες για την αντιστάθμιση σοκ όπως η COVID και ο πόλεμος στην Ουκρανία έχουν αυξήσει το χρέος.
Τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν την Τρίτη έδειξαν τους περιορισμούς της νέας κυβέρνησης όσον αφορά τις πρόσθετες δαπάνες.
Οι καθημερινές δαπάνες — τις οποίες η κυβέρνηση επιδιώκει να εξισορροπήσει με φορολογικά έσοδα μέχρι το τέλος της δεκαετίας — ήταν 42 δισεκατομμύρια λίρες στο κόκκινο τους πρώτους τρεις μήνες του φορολογικού έτους, 1,3 δισεκατομμύρια λίρες πάνω από τις προβλέψεις που υποστηρίζουν τον προϋπολογισμό.
Αυτές οι προβλέψεις δεν περιλαμβάνουν ακόμη τον αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά του πολέμου στο Ιράν, τον οποίο η δεξαμενή σκέψης Resolution Foundation εκτιμά σε περίπου 14 δισεκατομμύρια λίρες.
Αυτό θα άφηνε στον Χίλι ένα ιστορικά χαμηλό περιθώριο κινήσεων 10 δισεκατομμυρίων λιρών για να παραμείνει σε καλό δρόμο για την επίτευξη του στόχου του 2030, ακόμη και πριν από οποιεσδήποτε πρόσθετες δαπάνες για την άμυνα, τη στέγαση ή άλλους τομείς προτεραιότητας.
Μια πρώτη ανακοίνωση στήριξης του κόστους ζωής που έγινε την Τρίτη — η αφαίρεση του φόρου προστιθέμενης αξίας από τους εγχώριους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος — ώθησε ορισμένους να αμφισβητήσουν τον ισχυρισμό της νέας κυβέρνησης ότι θα χρηματοδοτηθεί πλήρως με την κατάργηση ενός συστήματος ψηφιακής ταυτότητας.
«Η κυβέρνηση θα πρέπει να καθορίσει στον προϋπολογισμό πώς θα χρηματοδοτήσει τις νέες πολιτικές της», δήλωσε ένας σύμμαχος των Στάρμερ, ο Ντάρεν Τζόουνς, πρώην γενικός γραμματέας του Υπουργείου Οικονομικών.
Ενώ ο Μπέρναμ έχει μιλήσει για εξοικονομήσεις από τις ταχέως αυξανόμενες δαπάνες κοινωνικής πρόνοιας της Βρετανίας, έχει επίσης δηλώσει ότι προτεραιότητά του θα είναι η περισσότερη εκπαίδευση για να βοηθήσει τους ανθρώπους να επιστρέψουν στην εργασία, υπονοώντας ότι δεν θα υπάρξουν βραχυπρόθεσμες μειώσεις από τις χαμηλότερες πληρωμές παροχών.
Αυξήσεις φόρων για τη χρηματοδότηση των δαπανών;
Με τα δημόσια οικονομικά τόσο περιορισμένα, η προσοχή στρέφεται σε πιθανές αυξήσεις φόρων όταν ο Χίλι παρουσιάσει το πρώτο του πλήρες σχέδιο για τη φορολογία και τις δαπάνες, πιθανώς το φθινόπωρο.
Ο Μπέρναμ έχει δηλώσει ότι η παραμονή στην πορεία για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων μπορεί να σημαίνει ότι «θα πρέπει να ζητήσουμε λίγο περισσότερο» από τη φορολογία.
Έχοντας δεσμευτεί να τηρήσει την προεκλογική υπόσχεση των Εργατικών το 2024 να μην αυξήσουν τους κύριους φορολογικούς συντελεστές, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει υψηλότερους φόρους στα κεφαλαιακά κέρδη, τις κληρονομιές ή τις αγορές ακινήτων ή μια νέα φορολογία στον πλούτο.
«Αναμένουμε περισσότερες δαπάνες που χρηματοδοτούνται από τους φόρους και την κυβέρνηση να αυξήσει τον δανεισμό όσο επιτρέπουν οι δημοσιονομικοί κανόνες», δήλωσε ο Ρομπ Γουντ, επικεφαλής οικονομολόγος του Ηνωμένου Βασιλείου στην εταιρεία συμβούλων Pantheon, προσθέτοντας ότι βλέπει υψηλότερη πληθωριστική πίεση και πιθανώς επιτόκια.
Ο Ζαν στο Franklin Templeton δήλωσε ότι υπάρχουν κίνδυνοι στην καθυστέρηση της ανακοίνωσης των δημοσιονομικών σχεδίων της νέας κυβέρνησης, μετά την αβεβαιότητα σχετικά με τις φορολογικές αλλαγές από την κυβέρνηση Στάρμερ που επηρέασε την οικονομία.
«Θα είναι εξαιρετικά σημαντικό να υποβάλουν τον προϋπολογισμό νωρίτερα, όχι να περιμένουν μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου», δήλωσε ο Ζαν. «Όσο περισσότερο υπάρχει αβεβαιότητα, τόσο περισσότερο οι αγορές θα αντιπαθούν αυτό».
Πηγή: Reuters
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου