Ο Άντι Μπέρναμ ανέλαβε την πρωθυπουργία του Ηνωμένου Βασιλείου υποσχόμενος μια νέα πορεία για τη χώρα, με αιχμή τη μείωση του κόστους ζωής, την αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης, την αποκέντρωση της εξουσίας και ένα φιλόδοξο σχέδιο ανασυγκρότησης της οικονομίας. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το BBC, οι πρώτες ημέρες της νέας κυβέρνησης θα δείξουν κατά πόσο οι προεκλογικές δεσμεύσεις μπορούν να συμβαδίσουν με τους αυστηρούς δημοσιονομικούς περιορισμούς και τις αντιδράσεις των αγορών.
Την ίδια ώρα, άρθρο γνώμης της Πόλι Τόινμπι στον Guardian σκιαγραφεί τον νέο πρωθυπουργό ως έναν από τους πιο έμπειρους και δημοφιλείς πολιτικούς που πέρασαν τα τελευταία χρόνια από την Ντάουνινγκ Στριτ, επισημαίνοντας όμως ότι η πραγματική δοκιμασία αρχίζει τώρα.
Οι πρώτες αποφάσεις και η δοκιμασία της οικονομίας
Σύμφωνα με το BBC, ο Μπέρναμ έχει διαβεβαιώσει ότι τα νέα μέτρα στήριξης για το κόστος ζωής θα χρηματοδοτηθούν χωρίς να μείνουν «τρύπες» στα δημόσια οικονομικά. Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση θα χρειαστεί είτε να αυξήσει φόρους είτε να περιορίσει άλλες δημόσιες δαπάνες, επιλογές που αναμένεται να αποκαλύψουν τις πραγματικές προτεραιότητές της.
Οι αγορές φαίνεται πως ήδη αξιολογούν τις προθέσεις του νέου πρωθυπουργού. Η απόδοση του δεκαετούς βρετανικού κρατικού ομολόγου ξεπέρασε τη Δευτέρα το 5%, εξέλιξη που δεν καταγράφηκε με αντίστοιχη ένταση σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Αν και η μεταβολή δεν θεωρείται ιδιαίτερα μεγάλη, αντανακλά την αυξημένη ευαισθησία των επενδυτών απέναντι στις αλλαγές που σχεδιάζει η νέα κυβέρνηση.
Η «ευελιξία» στην οποία αναφέρθηκε ο Μπέρναμ αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται ορισμένοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί στους δημοσιονομικούς κανόνες. Παρόμοια μοντέλα έχουν χρησιμοποιηθεί ήδη σε επενδύσεις για την πράσινη ενέργεια και θα μπορούσαν να επεκταθούν στη στέγαση και σε μεγάλα έργα υποδομών, χωρίς όμως να σημαίνουν συνολική χαλάρωση των κανόνων δανεισμού.
Στο τραπέζι αλλαγές στη φορολογία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συζήτηση για την αποδέσμευση των φορολογικών ορίων εισοδήματος, τα οποία παραμένουν «παγωμένα» εδώ και χρόνια.
Το βασικό σενάριο που εξετάζεται προβλέπει αύξηση του αφορολόγητου ορίου από τις 12.570 στις 13.000 λίρες και του ανώτερου ορίου της βασικής φορολογικής κλίμακας από τις 50.271 στις 52.000 λίρες από το 2027. Σύμφωνα με το BBC, ένα τέτοιο μέτρο θα κόστιζε τουλάχιστον 4 δισεκατομμύρια λίρες, ανάλογα με τον πληθωρισμό.
Παράλληλα, ορισμένοι εισηγούνται ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις, επαναφέροντας τα όρια εκεί όπου θα βρίσκονταν εάν δεν είχε επιβληθεί το «πάγωμα» το 2022 από τον τότε υπουργό Οικονομικών Ρίσι Σούνακ, μέτρο που αργότερα επεκτάθηκε έως το 2030-31 από τη Ρέιτσελ Ριβς.
Η συζήτηση αυτή έχει τη στήριξη σημαντικών συνδικαλιστικών οργανώσεων και αφορά κυρίως εργαζομένους με εισοδήματα γύρω στις 50.000 λίρες, όπως νοσηλευτές, μαίες, διασώστες, εκπαιδευτικούς και μηχανικούς. Ωστόσο, κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι κάθε νέα δαπάνη αυξάνει τα ερωτήματα για το πώς θα χρηματοδοτηθούν όλες οι εξαγγελίες.
Άμυνα, στέγαση και μεταρρύθμιση του κράτους πρόνοιας
Μέχρι το τέλος του έτους ο νέος πρωθυπουργός αναμένεται να παρουσιάσει ένα δεκαετές σχέδιο για την οικονομία και τη χώρα, το οποίο θα περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις στην αποκέντρωση και την αναδιοργάνωση του βρετανικού κράτους.
Παράλληλα όμως έχει δεσμευθεί να χρηματοδοτήσει και το πολυετές επενδυτικό πρόγραμμα για την άμυνα, γεγονός που δημιουργεί επιπλέον δημοσιονομικές πιέσεις.
Από τις πρώτες κυβερνητικές πρωτοβουλίες αποτελεί επίσης το εθνικό σχέδιο για τον τερματισμό της αστεγίας. Ο Μπέρναμ ανακοίνωσε ήδη τη διάθεση κονδυλίων από τον προϋπολογισμό στέγασης, ενώ μακροπρόθεσμα θεωρεί ότι η λύση βρίσκεται στη μαζική κατασκευή δημοτικών κατοικιών, μια διαδικασία που θα χρειαστεί αρκετά χρόνια μέχρι να αποδώσει.
Σημαντικό τεστ θα αποτελέσει και η μεταρρύθμιση του συστήματος πρόνοιας. Σύμφωνα με το BBC, η κυβέρνηση σκοπεύει να βασιστεί στην έκθεση του πρώην υπουργού Άλαν Μίλμπερν, η οποία αναμένεται να προτείνει μεγαλύτερη στήριξη στην απασχόληση και στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας για νέους εργαζομένους, ώστε να περιοριστούν οι κοινωνικές δαπάνες. Η εφαρμογή πολλών από τα μέτρα προβλέπεται να γίνει μέσω των τοπικών δημάρχων, αξιοποιώντας την εμπειρία των περιφερειών.
Η εικόνα ενός έμπειρου αλλά φιλόδοξου ηγέτη
Στην ανάλυση της η Τόινμπι περιγράφει τον Άντι Μπέρναμ ως τον πιο έμπειρο πρωθυπουργό που έχει αναλάβει την εξουσία τα τελευταία χρόνια.
Υπενθυμίζει ότι έχει διατελέσει επικεφαλής του NHS, επικεφαλής της ευρύτερης περιοχής του Μάντσεστερ, έχει υπηρετήσει στο υπουργείο Οικονομικών και γνωρίζει τόσο τη λειτουργία του Γουάιτχολ όσο και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι πολίτες εξαιτίας της στασιμότητας των εισοδημάτων.
Σύμφωνα με την αρθρογράφο, ο Μπέρναμ δεν διστάζει να μιλά για ένα συνολικό σχέδιο μετασχηματισμού της χώρας, παρά το γεγονός ότι γνωρίζει πως διεθνείς κρίσεις, οικονομικές αναταράξεις και απρόβλεπτα γεγονότα μπορούν εύκολα να ανατρέψουν ακόμη και τον καλύτερο κυβερνητικό σχεδιασμό.
Η σύγκριση με τους πολιτικούς αντιπάλους του
Η Τόινμπι υποστηρίζει ότι ο Άντι Μπέρναμ ξεκινά την πρωθυπουργία του έχοντας απέναντί του αντιπάλους που, κατά την άποψή της, δυσκολεύονται να εκφράσουν το εκλογικό σώμα.
Η αρθρογράφος ασκεί σκληρή κριτική στον Νάιτζελ Φάρατζ, αναφέροντας ότι εκτίθεται πολιτικά μέσα από τις δημόσιες αντιπαραθέσεις του, ενώ αποφεύγει να απαντήσει σε ερωτήματα σχετικά με μεγάλα χρηματικά ποσά που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η Κέμι Μπάντενοκ απομακρύνει ολοένα περισσότερο το Συντηρητικό Κόμμα από τους ψηφοφόρους, επιμένοντας στην εγκατάλειψη των στόχων για τις μηδενικές καθαρές εκπομπές, παρά το γεγονός ότι, όπως σημειώνει, η συγκεκριμένη πολιτική εξακολουθεί να απολαμβάνει σημαντική δημόσια στήριξη. Η ίδια εκτιμά επίσης ότι η στάση της απέναντι στο Brexit και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου οδηγεί τους Συντηρητικούς σε ακόμη μεγαλύτερη πολιτική απομόνωση.
Αντίθετα, σύμφωνα με την αρθρογράφο, ο Μπέρναμ διαθέτει στοιχεία που δύσκολα κατασκευάζονται πολιτικά: ζεστασιά, αμεσότητα και αυθεντικότητα. Όπως γράφει, περιγράφεται συχνά ως ένας πολιτικός που «συνδέεται», «ακούει» και «κατανοεί» τους πολίτες, ενώ εκτιμά ότι η εικόνα αυτή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά του πλεονεκτήματα.
Δημοτικότητα και υψηλές προσδοκίες
Η Τόινμπι επισημαίνει ακόμη ότι ο νέος πρωθυπουργός ξεκινά τη θητεία του με υψηλότερα ποσοστά δημοτικότητας από εκείνα που είχαν κατά την ανάληψη των καθηκόντων τους ο Κιρ Στάρμερ, ο Μπόρις Τζόνσον, η Λιζ Τρας και ο Ρίσι Σούνακ.
Όπως αναφέρει, τις πρώτες εκατό ημέρες της κυβέρνησης αναμένεται να παρουσιαστεί μεγάλος αριθμός νέων πρωτοβουλιών, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις επιλογές του για το υπουργικό συμβούλιο, με τον Τζον Χίλεϊ στο υπουργείο Οικονομικών, τον Εντ Μίλιμπαντ στο υπουργείο Εξωτερικών και τη Σαμπάνα Μαχμούντ να παραμένει στο υπουργείο Εσωτερικών.
Η αρθρογράφος εκτιμά ακόμη ότι ο Μπέρναμ διαθέτει ένα πολιτικό πλεονέκτημα που δύσκολα κατασκευάζεται: θεωρείται προσιτός, επικοινωνιακός και αυθεντικός, χαρακτηριστικά που τον διαφοροποιούν από αρκετούς προκατόχους του.
Παράλληλα σημειώνει ότι δεν διστάζει να ασκήσει σκληρή κριτική στην πολιτική κληρονομιά της Μάργκαρετ Θάτσερ, την οποία θεωρεί υπεύθυνη για δεκαετίες αυξανόμενων ανισοτήτων, ιδιωτικοποιήσεων και συγκέντρωσης πλούτου και εξουσίας.
Το μεγάλο στοίχημα
Παρά την αισιοδοξία που συνοδεύει την ανάληψη των καθηκόντων του, τόσο το BBC όσο και ο Guardian συγκλίνουν στο ότι η κυβέρνηση Μπέρναμ βρίσκεται μπροστά σε μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση.
Ο νέος πρωθυπουργός επιδιώκει να επενδύσει περισσότερα στην οικονομία, στην κοινωνική πολιτική, στην άμυνα και στις δημόσιες υποδομές, παραμένοντας ταυτόχρονα εντός των δημοσιονομικών κανόνων και διατηρώντας την εμπιστοσύνη των αγορών.
Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να δείξουν εάν οι φιλόδοξες δεσμεύσεις μπορούν να μετατραπούν σε εφαρμόσιμη κυβερνητική πολιτική ή αν οι οικονομικοί περιορισμοί θα αναγκάσουν τον νέο πρωθυπουργό να αναθεωρήσει μέρος των σχεδίων του.
enikos.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου