Όρος Pickaxe: Η «δικλίδα ασφαλείας» για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν – Γιατί δεν το φτάνουν οι υπερβόμβες του Τραμπ

Ιωάννα Βαρδαλαχάκη • ivardalachaki@naftemporiki.gr

Προσφάτως ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να επιτεθεί και καταστρέφει την ιρανική πυρηνική εγκατάσταση που είναι γνωστή ως όρος Pickaxe.

«Το Pickaxe είναι ένας πιθανός στόχος για ένα μεγάλο χτύπημα ακριβώς στην κεντρική είσοδο. Πιθανότατα θα του δώσουμε ένα χτύπημα σχετικά σύντομα», δήλωσε χαρακτηριστικά πριν από μερικές ημέρες.

Ακόμα και πριν την δήλωσή του, ωστόσο, κυκλοφορούσαν δημοσιεύματα που ήθελαν την Ουάσιγκτον να ετοιμάζει πλήγμα κατά της υπόγειας εγκατάστασης.

Και σε αυτά τα δημοσιεύματα έρχεται να προστεθεί σημερινό ρεπορτάζ της Wall Street Journal που αναφέρει ότι οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν μετέφερε χιλιάδες φυγοκεντρητές για τον εμπλουτισμό ουρανίου στις σήραγγες που είναι χωμένες βαθιά μέσα στο όρος Pickaxe.

Όπως επισημαίνεται πάντως στο δημοσίευμα, η μεταφορά φυγοκεντρητών στη συγκεκριμένη τοποθεσία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το Ιράν δημιούργησε στην περιοχή εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου, καθώς ενδέχεται η Τεχεράνη να είχε αποθηκεύσει απλά τον εναπομείναντα εξοπλισμό για να τον προστατεύσει από τυχόν επιθέσεις.
Τι είναι το όρος Pickaxe

Το όρος Pickaxe, που είναι επίσης γνωστό με την περσική ονομασία Kuh-e Kolang Gaz La, είναι ένα καλά οχυρωμένο υπόγειο συγκρότημα στο κεντρικό Ιράν, κοντά στην πυρηνική εγκατάσταση της χώρας στη Νατάνζ.

Σημειώνεται ότι η εγκατάσταση της Νατάνζ βομβαρδίστηκε τόσο κατά τη διάρκεια του πρόσφατου πολέμου όσο και κατά τη διάρκεια του δωδεκαήμερου πολέμου του περασμένου έτους. Στη Νατάνζ λειτουργούσαν δύο εγκαταστάσεις εμπλουτισμού: μία επίγεια και μία υπόγεια. Η υπηρεσία του ΟΗΕ για την πυρηνική ενέργεια έχει δηλώσει ότι η επίγεια εγκατάσταση καταστράφηκε ενώ η υπόγεια πιθανότατα υπέστη τουλάχιστον σοβαρές ζημιές.

Αντίθετα, η εγκατάσταση στο όρος Pickaxe, που δεν είναι ακόμη επιχειρησιακή, δεν έχει αποτελέσει στόχο σε κανέναν από τους δύο πολέμους, σύμφωνα με το Institute for Science and International Security.

Δυτικοί αναλυτές και ειδικοί σε θέματα πυρηνικής ενέργειας εκτιμούν ότι θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, παρόλο που οι ιρανικές αρχές δεν έχουν ξεκαθαρίσει τον σκοπό της.

Η εγκατάσταση, η οποία βρίσκεται στην οροσειρά Ζάγκρος του Ιράν, κατασκευάζεται βαθιά μέσα σε βουνό και εκτιμάται ότι διαθέτει πολλαπλές εισόδους μέσα από σήραγγες.

Θεωρείται ότι διαθέτει δύο ζεύγη εισόδων με ενισχυμένη θωράκιση, στα ανατολικά και τα δυτικά, ενώ οι υπόγειες σήραγγες εκτιμάται ότι εκτείνονται σε βάθος άνω των 100 μέτρων, γεγονός που καθιστά δύσκολη την ολοκληρωτική καταστροφή της.
Προστασία από τις βόμβες bunker busters

Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) ανέφερε σε έκθεσή του την περασμένη εβδομάδα ότι, βάσει ανάλυσης δορυφορικών εικόνων, υπάρχουν ενδείξεις πως οι εργασίες στην εγκατάσταση συνεχίζονται.

Αναλυτές, με βάση τις δορυφορικές εικόνες, αναφέρουν εργασίες κατασκευής, ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας και εργασίες εκσκαφής στον χώρο, τουλάχιστον από το 2020.

Το μεγάλος βάθος της εγκατάστασης έχει δημιουργήσει την εντύπωση ότι το συγκρότημα σχεδιάστηκε για να αντέχει σε αεροπορικές επιδρομές και στις βόμβες bunker busters.

Αυτό υποδεικνύουν και εκθέσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, σύμφωνα με τις οποίες η εγκατάσταση έχει διανοιχθεί βαθιά μέσα στο βουνό, κάτω από εκατοντάδες μέτρα συμπαγούς γρανίτη, προκειμένου να προστατεύεται από βόμβες bunker busters που έχουν φτιαχτεί για να πλήττουν καλά οχυρωμένες εγκαταστάσεις και καταφύγια.

Σύμφωνα με το αμερικανικό Al-Monitor, οι υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η Τεχεράνη προσπαθεί να κατασκευάσει μια μυστική, μη δηλωμένη εγκατάσταση για τον εμπλουτισμό ουρανίου, η οποία θα λειτουργήσει ως «στρατηγική δικλίδα ασφαλείας» για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Ωστόσο, η Τεχεράνη υποστηρίζει, από την έναρξη των εργασιών στο χώρο, το 2020, ότι η εγκατάσταση προορίζεται αποκλειστικά για τη συναρμολόγηση και την κατασκευή προηγμένων φυγοκεντρητών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΔΟΑΕ δεν έχει επιβεβαιώσει ποτέ δημόσια τις ακριβείς δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα εντός της εγκατάστασης. Παράλληλα, δεν έχει επιτραπεί ποτέ πρόσβαση στον χώρο σε διεθνείς επιθεωρητές. Ως εκ τούτου, μεγάλο μέρος των διαθέσιμων πληροφοριών για το όρος Pickaxe προέρχεται από δορυφορικές εικόνες και εκτιμήσεις εξωτερικών εμπειρογνωμόνων.
Μπορεί να πληγεί;

Η αναφορά του Τραμπ για «μεγάλο χτύπημα ακριβώς στην κεντρική είσοδο» πιθανώς υποδηλώνει ότι στην περίπτωση αμερικανικής επίθεσης οι ΗΠΑ θα προσπαθήσουν να πλήξουν και να σφραγίσουν τις εισόδους, αντί να επιχειρήσουν διείσδυση σε βάθος που θα κατέστρεφε την υπόγεια εγκατάσταση.

Άλλωστε οι ειδικοί εκτιμούν ότι ούτε οι βόμβες bunker busters μπορούν να το πλήξουν αποτελεσματικά.

Κατά το Institute for Science and International Security, η εγκατάσταση απαιτεί επίθεση ή δολιοφθορά από χερσαίες δυνάμεις, αν και επισημαίνει ότι ενδέχεται να υπάρχουν και τρωτά σημεία που μπορούν να αξιοποιηθούν από όπλα βαθιάς διείσδυσης στο έδαφος μέσω αεροπορικών επιθέσεων.

Πιθανή επίθεση στο όρος Pickaxe θα μπορούσε να βάλει στο στόχαστρο τις γραμμές παροχής ηλεκτρικού ρεύματος πάνω στο έδαφος, τα σημεία όπου βρίσκονται οι αγωγοί αερισμού και τις ανοιχτές εισόδους των σηράγγων», προέβλεψε.
Οι βόμβες GBU-57

Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ διαθέτει μόνο έναν τύπο συμβατικής βόμβας ικανό να πλήξει εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε μεγάλο βάθος κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.

Ωστόσο, η βόμβα τύπου bunker buster GBU-57 Massive Ordnance Penetrator (MOP) —βάρους 30.000 λιβρών—, την οποία έριξαν πέρυσι οι ΗΠΑ από βομβαρδιστικά stealth τύπου B-2 εναντίον της Νατάνζ και των άλλων δύο πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, στο Φορντό και το Ισφαχάν, μπορεί να διαπεράσει το έδαφος σε βάθος που εκτιμάται περίπου στα 60 μέτρα.

Πάντως, εκτιμάται ότι ακόμη και με το περιορισμένο απόθεμα βομβών MOP, καθώς 14 από το υφιστάμενο απόθεμα των περίπου 20 χρησιμοποιήθηκαν πέρυσι το καλοκαίρι, ο αμερικανικός στρατός δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι θα θέσει το όρος Pickaxe εκτός λειτουργίας για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η ίδια πρόκληση εντοπίζεται και στις υπόγειες «πόλεις του Ιράν, τις δεκάδες υπόγειες εγκαταστάσεις σε όλη τη χώρα όπου στεγάζονται βαλλιστικοί πύραυλοι μέσου και μικρού βεληνεκούς καθώς και εκτοξευτές. Η αεροδιαστημική δύναμη των Φρουρών της Επανάστασης αποθηκεύει τους πυραύλους σε πολυεπίπεδα συστήματα σηράγγων, πολλά από τα οποία είναι επίσης λαξευμένα μέσα σε βουνά.

naftemporiki.gr