Οι Ουκρανοί ήθελαν το «κεφάλι» του Σίρσκι και το πήραν – Τι δείχνει η επιλογή του διαδόχου του

Ιωάννα Βαρδαλαχάκη • ivardalachaki@naftemporiki.gr

Ο ουκρανικός λαός βγήκε στους δρόμους, παρά την εμπόλεμη κατάσταση της χώρας, και το ζήτησε επισταμένως. «Έξω ο Σίρσκι». Και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δεν είχε άλλη επιλογή από το να δείξει την έξοδο στον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων Ολεξάντρ Σίρσκι.

Κάτι που πριν από λίγο καιρό θα φάνταζε παράτολμο, τις τελευταίες ημέρες θεωρήθηκε αναγκαίο καθώς χιλιάδες πολίτες είχαν βγει στους δρόμους πολλών ουκρανικών πόλεων για να ζητήσουν την απομάκρυνση του στρατηγού Σίρσκι και την επιστροφή του δημοφιλούς υπουργού Άμυνας, Μικάιλο Φεντόροφ.

Ο Φεντόροφ κατηγόρησε τον Σίρσκι ότι εμπόδισε την προσπάθειά του να μεταρρυθμίσει τον στρατό- με την αντιμετώπιση των φαινομένων διαφθοράς στις αμυντικές προμήθειες και την αναδιοργάνωση των αμφιλεγόμενων διαδικασιών επιστράτευσης- και ο ουκρανικός λαός ζήτησε το «κεφάλι» του. Και το πήρε.
Ο διάδοχος

Στη θέση του διορίστηκε ο Μιχαΐλο Ντραπάτι, ένας παρασημοφορημένος υποστράτηγος που προηγουμένως διοικούσε τις δυνάμεις ξηράς της Ουκρανίας και πολέμησε εναντίον των υποστηριζόμενων από τη Μόσχα αυτονομιστών κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ντονμπάς.

Ο Ντραπάτι υπηρέτησε ως διοικητής της Ομάδας Δράσης των Κοινών Δυνάμεων από τις 3 Ιουνίου 2025 και διετέλεσε διοικητής των Ουκρανικών Χερσαίων Δυνάμεων από τον Νοέμβριο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2025.

Ο Ντραπάτι χαίρει εκτίμησης εντός του ουκρανικού στρατού και είναι αγαπητός στο κοινό. Εχει τη φήμη μεταρρυθμιστή και ενός ατόμου που δίνει έμφαση στην ευημερία των στρατευμάτων του. Είναι υπέρ της χρήσης της σύγχρονης τεχνολογίας και της αξιοποίησης των δεδομένων που προκύπτουν από την ανάλυση.

Διορίστηκε αρχηγός των χερσαίων δυνάμεων στα τέλη του 2024, αλλά παραιτήθηκε λιγότερο από έναν χρόνο αργότερα, αναλαμβάνοντας την ευθύνη μετά από ρωσικό πλήγμα σε κέντρο εκπαίδευσης που στοίχισε τη ζωή σε 12 στρατιώτες. Ο Ζελένσκι διέταξε τότε την παραμονή του στο στράτευμα, αναθέτοντάς του άλλη διοικητική θέση.
Οι προτεραιότητες

Το ουκρανικό μέσο ενημέρωσης Babel χαρακτήρισε τον Ντραπάτι ως έναν από τους πιο ικανούς διοικητές πεδίου μάχης της Ουκρανίας. Ανέφερε επίσης ότι το νέο του καθήκον αφορά ουσιαστικά τη μεταρρύθμιση ενός μεγάλου οργανισμού, και όχι τη διοίκηση στρατευμάτων σε συνθήκες μάχης.

Ο Ζελένσκι δήλωσε πάντως ότι συμφώνησαν με τον Ντραπάτι πως οι επιθέσεις της Ουκρανίας με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) μεγάλου βεληνεκούς εναντίον στόχων στη Ρωσία, όπως διυλιστήρια πετρελαίου, θα συνεχιστούν. «Το πρόγραμμά μας για πλήγματα ακριβείας θα υλοποιηθεί με απόλυτη ακρίβεια», ανέφερε, υποσχόμενος μια ομαλή και συντονισμένη διαδικασία παράδοσης-παραλαβής μετά την αποχώρηση του Σίρσκι.

Επισήμανε επίσης ότι ο νέος αρχιστράτηγος θα αναλάβει το έργο της επικαιροποίησης της αμυντικής στρατηγικής της χώρας και της αναδιάρθρωσης της δομής της. Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η επιστράτευση, σε μια συγκυρία κατά την οποία, μετά από σχεδόν πέντε χρόνια ολοκληρωτικού πολέμου, ελάχιστοι Ουκρανοί είναι πρόθυμοι να καταταγούν εθελοντικά.
«Εξαιρετική επιλογή»

Σχολιάζοντας τον διορισμό του ο Ρομπ Λι του Foreign Policy Research Institute έκανε λόγο για «εξαιρετική επιλογή».

Διαθέτει πλούσια εμπειρία στη διοίκηση μονάδων στο μεγαλύτερο μέρος της γραμμής του μετώπου, καθώς και βαθιά κατανόηση της φύσης των πολεμικών επιχειρήσεων. Υπό την ιδιότητά του ως διοικητής των Χερσαίων Δυνάμεων, διαθέτει επίσης πρόσφατη εμπειρία σε ζητήματα επιστράτευσης και εκπαίδευσης, ανέφερε τονίζοντας ότι και τα δύο στοιχεία είναι κρίσιμης σημασίας για τη θέση του αρχιστράτηγου των Ενόπλων Δυνάμεων.
Τέλος στην πολιτική κρίση;

Ο Φεντόροφ υποδέχτηκε με ικανοποίηση τον διορισμό του Ντραπάτι, λέγοντας ότι εμφυσά «νέα ελπίδα» στον αγώνα κατά της Ρωσίας.

Η σαφής στήριξή του προς τον Ντραπάτι είναι πιθανό να συμβάλει στην εκτόνωση της πολιτικής κρίσης που ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα με την απομάκρυνση του ίδιου, αν και οι διαδηλωτές φαίνεται να επιθυμούν την επιστροφή του Φεντόροφ σε θέση εξουσίας, από όπου θα μπορεί να συνεχίσει να προωθεί την καινοτομία στον αγώνα της Ουκρανίας κατά της Ρωσίας. Έχουν δώσει μάλιστα προθεσμία ως την Παρασκευή για την επιστροφή του προειδοποιώντας για «διαδηλώσεις επ’ αόριστον» σε περίπτωση που το αίτημά τους δεν ικανοποιηθεί.

Με βάση τις τελευταίες εξελίξεις, δεν είναι σαφές ποιος θα είναι ο νέος ρόλος του Φεντόροφ, δεδομένου ότι αναφορές τον θέλουν να επιμένει να του επιστρέψει στην παλιά του θέση ως υπουργός Άμυνας, στην οποία έχει τοποθετηθεί ο Γεβχένι Χμάρα.
Ο «χασάπης»

Ο στρατηγός Ολεξάντρ Σίρσκι διαθέτει τρομερή εμπειρία στο πεδίο έχοντας πολεμήσει τις ρωσικές δυνάμεις σε όλη την έκταση της Ουκρανίας, και ενίοτε και μέσα στο ρωσικό έδαφος.

Ο στρατηγός Ολεξάντρ Σίρσκι διαθέτει τρομερή εμπειρία στο πεδίο έχοντας πολεμήσει τις ρωσικές δυνάμεις σε όλη την έκταση της Ουκρανίας, και ενίοτε και μέσα στο ρωσικό έδαφος. Έχει τη φήμη του αυστηρού που ήθελε από τον ουκρανικό στρατό μια πορεία ακλόνητης αντοχής και σπαρτιατικής αποφασιστικότητας ενώ ως στρατιώτης βρισκόταν πάντα κοντά στο μέτωπο.

Μάλιστα, όσο υπηρετούσε ως αρχιστράτηγος των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, οι Ρώσοι επιχειρούσαν να τον εξοντώσουν με κάθε ευκαιρία, καθώς είναι γνωστό ότι επέζησε από δύο απευθείας πυραυλικά πλήγματα στο κέντρο διοίκησής του.

Ωστόσο, ο στρατηγός που κάποτε τιμήθηκε με την υψηλότερη διάκριση της χώρας του, τον τίτλο του «Ήρωα της Ουκρανίας», κατέληξε να γίνει αρκετά αντιπαθής στους Ουκρανούς, κυρίως λόγω της διαμάχης του με τον Φεντόροφ η οποία δεν αφορά τόσο τα ίδια τα πρόσωπα αλλά την κουλτούρα που εκπροσωπούν.

Από τη μία, έχουμε την παλιά σχολή, με το συμβατικό και αυστηρά πειθαρχημένο στιλ διοίκησης που διστάζει να εφαρμόσει ριζικές αλλαγές στον στρατό και, από την άλλη, το νεανικό όραμα που εστιάζει στις μεταρρυθμίσεις, την καινοτομία και την τεχνολογία.

Βέβαια ακόμα και πριν την ρήξη με τον δημοφιλή Φεντόροφ, και παρά τις στρατιωτικές του διακρίσεις, ο Σίρσκι δεν υπήρξε ποτέ αγαπητός σε κανέναν, κάτι που αποδίδεται στην αντίληψη ότι εκπροσωπούσε μια άκαμπτη και σοβιετικού τύπου προσέγγιση στη διοίκηση και εφάρμοζε τακτικές «κρεατομηχανής».

Αυτή η αντίληψη και οι μέθοδοι πολέμου φθοράς που εφάρμοζε του χάρισαν το προσωνύμιο «ο Χασάπης».

Οι τακτικές του οδήγησαν σε βαριές απώλειες για τα ουκρανικά στρατεύματα κατά τη διάρκεια της αιματηρής και παρατεταμένης μάχης του Μπαχμούτ, η οποία διήρκεσε από τον Ιούλιο του 2022 έως τον Μάιο του 2023. Η πόλη «έπεσε» τελικά στα χέρια των Ρώσων.

Αν και δεν βρισκόταν στη θέση του αρχιστράτηγου εκείνη την περίοδο, οι επικριτές του υποστήριξαν ότι οι τεράστιες απώλειες που υπέστη η Ουκρανία στο Μπαχμούτ, σε συνδυασμό με τις βαριές απώλειες και τις μετέπειτα χαμένες μάχες στην Αβντιίβκα και το Ποκρόβσκ, αποτελούν απόδειξη της απερισκεψίας του.

Οι διαδηλωτές κατηγόρησαν επίσης τον Σίρσκι ότι επιδείνωσε την κρίση έμψυχου δυναμικού της Ουκρανίας με τον τρόπο που διαχειρίστηκε τους νεοεπιστρατευθέντες στρατιώτες, ρίχνοντάς τους δηλαδή ως αναλώσιμα «μπαλώματα» σε μια ζώνη θανάτου στην πρώτη γραμμή όπου κυριαρχούσαν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Άλλες κατηγορίες κατά του Σίρσκι αφορούν την προτίμησε που έδειχνε σε συγκεκριμένες μονάδες εφόδου, όπως το 425ο Σύνταγμα Εφόδου «Skelia», μια μονάδα που φημίζεται για τις τεράστιες απώλειές της αλλά και για την κουλτούρα βίας και κακοποίησης που επικρατούσε στους κόλπους της.
Η «τρύπα» στο όραμα του Φεντόροφ

Ωστόσο, πέρα ​​από την εύλογη κριτική, μεγάλο μέρος της οργής που στράφηκε κατά του Σίρσκι αντανακλά την αγανάκτηση μιας κοινωνίας που έχει εγκλωβιστεί σε έναν πόλεμο φθοράς, η οποία, αν και συγκλονισμένη από τις βαριές απώλειες, αδυνατεί να αντιληφθεί ορισμένες από τις αναπόφευκτες και σκληρές πραγματικότητες της στρατηγικής αναγκαιότητας, σχολιάζουν οι Sunday Times υπενθυμίζοντας ότι οι στρατηγοί που διεξάγουν πόλεμο φθοράς σπάνια χαίρουν εκτίμησης.

Παράλληλα, όπως σημειώνουν, αν και μεγάλος μέρος της κριτικής σε βάρος του φαίνεται βάσιμο, το όραμα του Φεντόροφ που τόσο γοητεύει τους Ουκρανούς έχει «τρύπες».

Για παράδειγμα, παρουσιάστηκε πλήθος στατιστικών στοιχείων για να στηριχθεί αυτό το όραμα. Οι Ουκρανοί ενημερώθηκαν ότι Ρώσοι στρατιώτες έχαναν τη ζωή τους από ουκρανικά drones με ρυθμό 35.000 τον μήνα. Τα drones ευθύνονταν για το 95% των ρωσικών απωλειών, σύμφωνα με τον Φεντόροφ.

Αν και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν αλλάξει τη μορφή του πολέμου στην Ουκρανία, πολλοί από αυτούς τους ισχυρισμούς απαιτούν πιο προσεκτική εξέταση, επισημαίνουν αναφέροντας ότι τα drones ενδέχεται να ευθύνονται για το 95% των ρωσικών απωλειών αλλά αυτό δεν ισχύει για όλες τις ημέρες. Για παράδειγμα, σίγορυα ισχύει στα μέσα του καλοκαιριού με καλό καιρό, και όταν οι Ρώσοι επιτίθενται σε ανοιχτό πεδίο και διαθέτουν ανεπαρκή άμυνα στον τομέα του ηλεκτρονικού πολέμου.

Ωστόσο, σε ημέρες με ομίχλη, βροχή, άνεμο ή χιόνι, ή όταν τα ρωσικά στρατεύματα εισέρχονται σε δασώδεις ή αστικές περιοχές, πολλοί αναλυτές συμφωνούν ότι το ποσοστό των ρωσικών απωλειών που προκαλούνται από μη επανδρωμένα αεροσκάφη μειώνεται στο 60 έως 80&, ή και λιγότερο, και άρα τα παραδοσιακά οπλικά συστήματα καθίστανται τα πλέον αποτελεσματικά μέσα εξουδετέρωσης του εχθρικού πεζικού.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία για την καινοτόμο ιδιοφυΐα του Φεντόροφ, ούτε για τον ρόλο του στη μεταστροφή της δεινής κατάστασης της Ουκρανίας — τουλάχιστον προς το παρόν. Ωστόσο, η τεχνολογία δεν τελειώνει τον πόλεμο φθοράς», τονίζει.

naftemporiki.gr