Άνδρος: «Το Αίνιγμα της Εικόνας» στο Ίδρυμα Π. και Μ. Κυδωνιέως

Με μεγάλη επιτυχία και υψηλή προσέλευση κοινού και φιλότεχνων, εγκαινιάσθηκαν στην Χώρα της Άνδρου, οι 32οι Πλόες, ο εικαστικός θεσμός που διοργανώνει το Ίδρυμα Πέτρου & Μαρίκας Κυδωνιέως, που φέτος φιλοξενεί την έκθεση «Το Αίνιγμα της Εικόνας/ Άνθρωπος εν εικόνι διαπορεύεται», που κέρδισε τις απόλυτα θετικές εντυπώσεις όσων παραβρέθηκαν.

Ένα αληθινό πανόραμα τέχνης με έργα 24 σημαντικών, σύγχρονων καλλιτεχνών, ζωγραφικής, γλυπτικής, χαρακτικής, φωτογραφίας, ψηφιδωτού κι «εγκαταστάσεων».

Μια συνολική φωτό με τους συντελεστές και συμμετέχοντες ζωγράφους

Τα εγκαίνια της έκθεσης πραγματοποίησε η Γενική Γραμματέας Σύγχρονου Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού κ. Ελένη Δουνδουλάκη, η οποία στον λόγο της εξήρε το έργο που επιτελεί το Ίδρυμα Πέτρου & Μαρίκας Κυδωνιέως στην πολιτιστική αποκέντρωση της τέχνης. Να σημειώσουμε ότι η είσοδος στην έκθεση και στους υπέροχους χώρους του κτηρίου του Ιδρύματος είναι δωρεάν για όλους τους επισκέπτες, στο πλαίσιο της κοινωνικής προσφοράς του Ιδρύματος.Έρη Μανούσου Σιγάλα-Στρατής Παλαιοκρασσάς-Βιβή Παλαιοκρασσά

Την επιμέλεια της έκθεσης έχει η Ιστορικός Τέχνης και Θεωρίας του Πολιτισμού (ΕΚΠΑ) κ. Αθηνά Σχινά, η οποία έχει την ιδέα και το σκεπτικό της, ενώ επιμελείται και τον κατάλογο που συνοδεύει τόσο τη φετινή έκθεση, όσο και όλες όσες έχουν πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του θεσμού ΠΛΟΕΣ.Βιβή Παλαιοκρασσά Ελένη Δουνδουλάκη

Η Πρόεδρος του Ιδρύματος Πέτρου & Μαρίκας Κυδωνιέως κ. Βιβή Ι. Παλαιοκρασσά, καλωσόρισε εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος το κοινό στους φετινούς 32ους Πλόες και στην έκθεση «Το Αίνιγμα της Εικόνας/ Άνθρωπος εν εικόνι διαπορεύεται» και σημείωσε, ανάμεσα σε άλλα:

«Στόχος μας είναι η πολιτιστικά ποιοτική αποκέντρωση που πραγματοποιείται πάντοτε με σεβασμό στον επισκέπτη του νησιού μας όπως αυτό άλλωστε ήταν το όραμα των κληροδοτών μας Πέτρου & Μαρίκας Κυδωνιέως, που υλοποιούμε με συνέπεια, σύνεση, υπευθυνότητα, γνώση και αφοσίωση στους πνευματικούς ορίζοντες που μας κληροδότησαν.

Οι μαρτυρίες των επισκεπτών μας, επιβεβαιώνουν το συνεχές αυξανόμενο και ενθουσιώδες κοινό που κάθε χρόνο παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις εκθέσεις μας. Αυτός είναι ο λόγος που μας κάνει ιδιαίτερα περήφανους ως προς την στήριξη που μας παρέχει αυτή η εντυπωσιακή προσέλευση.»

Η Ελένη Δουνδουλάκη

Η Γενική Γραμματέας Σύγχρονου Πολιτισμού του Υπουργείου Πολιτισμού κ. Ελένη Δουνδουλάκη, στον λόγο της πριν εγκαινιάσει την έκθεση, σημείωσε: «η φετινή έκθεση αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό σταθμό στη μακρά και δημιουργική πορεία του Ιδρύματος Πέτρου & Μαρίκας Κυδωνιέως. Με συνέπεια και υψηλή αισθητική ποιότητα, το Ίδρυμα, αποδεικνύει για ακόμη μια φορά, ότι η πολιτιστική αποκέντρωση μπορεί να μην μένει απλά σύνθημά αλλά να γίνεται πράξη. Ότι ένας νησιωτικός τόπος μπορεί να μετατραπεί σε σημείο αναφοράς για τον σύγχρονο πολιτισμό, φιλοξενώντας ιδέες, καλλιτέχνες και έργα που συνομιλούν με τα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας, εμπλουτίζοντας έτσι τον δημόσιο διάλογο.»

Ο Δήμαρχος Άνδρου Θεοδόσης Σουσούδης

Χαιρετισμό στα εγκαίνια της έκθεσης απηύθυνε και ο Δήμαρχος Άνδρου κ. Θεοδόσης Σουσούδης, ο οποίος επεσήμανε: «Το Ίδρυμα Π. & Μ. Κυδωνιέως έχει καταφέρει, με συνέπεια, όραμα και υψηλή αισθητική, να οικοδομήσει έναν θεσμό που ξεπερνά τα όρια μιας ετήσιας εικαστικής διοργάνωσης. Οι ΠΛΟΕΣ έχουν αναδείξει την Άνδρο σε έναν τόπο δημιουργίας, διαλόγου και πνευματικής αναζήτησης, ενισχύοντας διαχρονικά την πολιτιστική ταυτότητα του νησιού μας και προβάλλοντας το όνομά του σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.»

Έρη Μανούσου Σιγάλα-Αθηνά Σχινά-Ανδριάνα Ζερβάκη

Αναφερόμενη στο σκεπτικό της φετινής έκθεση η κ. Αθηνά Σχινά, σημείωσε: «Την αφορμή για το φετινό θέμα της έκθεσης μου την έδωσε αφενός η κατάχρηση της εικόνας που γίνεται καθημερινά από τα ηλεκτρονικά κοινωνικά δίκτυα, όσον αφορά στην διαπροσωπική επικοινωνία των ατόμων ιδίως της νέας γενιάς, αφετέρου συσχέτισα ως λειτουργία την εικόνα εκείνη με την εικόνα στην τέχνη, ανεξάρτητα αν η «γραφή» της είναι περισσότερο ή λιγότερο παραστατική… Η εικόνα δηλώνει ανάμεσα σε άλλα το εφήμερο. Αυτός ήταν και ο λόγος που δανείστηκα ως καίριο συμπλήρωμα του φετινού τίτλου της έκθεσης, τον στίχο από τους Ψαλμούς του Δαυίδ «Άνθρωπος εν εικόνα διαπορεύεται», που σημαίνει ότι ο άνθρωπος διανύει τον βίο του μέσα από εικόνες… Οι επιλογές μου ως προς τα έργα των συμμετεχόντων καλλιτεχνών, προσπάθησα να είναι διαλεκτικά συμπληρωματικές, έτσι ώστε ο θεατής, με βάση την οπτική εμπειρία που αποκτά «μεταφράζοντας» την εντός του, να διευρύνει ακόμη περισσότερο τους ορίζοντες της αυτογνωσίας του.»Δημήτρης Σιγάλας-Έρη Μανούσου Σιγάλα-Ελένη Δουνδουλάκη-Βιβή Παλαιοκρασσά

Στο πνεύμα της έκθεσης αναφέρθηκε και η κ. Ναυσικά Πανσελήνου, Ομότιμος Καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, ενώ την ευχή του σεβασμιότατου Μητροπολίτη Σύρου κ. Δωροθέου, μετέφερε ο πανοσολογιότατος Αρχιμανδρίτης, Πατήρ Καλλίνικος.Κατερίνα Σουσούδη-Αθηνά Σχινά-Έρη Μανούσου-Θεοδόσης Σουσούδης-Βιβή Παλαιοκρασσά-Ελένη Δουνδουλάκη-Δημήτρης Σιγάλας

Στα εγκαίνια παραβρέθηκαν, εκτός από τους παραπάνω ομιλητές, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Πέτρου και Μαρίκας Κυδωνιέως, η Αντιπρόεδρος κ. Έρη Μανούσου Σιγάλα, ο Επίτιμος Πρόεδρος κ. Δημήτρης Σιγάλας, η Έπαρχος Άνδρου κ. Άννα Βρεττού, η Ομότιμος Καθηγήτρια ΕΚΠΑ κ. Λυδία Παλαιοκρασσά, ο κ. Κώστας Πολέμης και η κ. Ντορίνα Αμωράτη από το Κληροδότημα Δ. & Λ. Μωραΐτη Άνδρου, ο Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Γουλανδρή κ. Κυριάκος Κουτσομάλλης, ο πρώην Υφυπουργός Παιδείας κ. Σπύρος Ταλιαδούρος με τη σύζυγό του Εύα, η Προϊσταμένη του Τμήματος Κοινωφελών περιουσιών Νοτίου Αιγαίου κ. Ανδριάνα Ζερβάκη, ο Πατήρ Αέτιος και ο Πατήρ Φιλάρετος από το Φυλακτήριον Τέχνης της Μονής Παναχράντου η κ. Κούλα Κονδυλάτου από το Διεθνές Φεστιβάλ Άνδρου, πολλοί από τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες, καθώς και επιφανή μέλη της ανδριώτικης κοινωνίας, και πλήθος κόσμου, που ξεναγήθηκαν στους δύο ορόφους του κτηρίου του Ιδρύματος, που φιλοξενείται η έκθεση, κάνοντας εξαιρετικά θετικά σχόλια, για την αρτιότητα της και την επιλογή των έργων από την κ. Αθηνά Σχινά.Έρη Μανούσου Σιγάλα-Μαρία Κτιστοπούλου-Πατήρ Αέτιος

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Χορηγοί: Ίδρυμα Δημητρίου και Λιλίκας Μωραΐτη Άνδρου.

Χορηγοί μεταφορών: Golden Star Ferries και Fast Ferries.

ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ: ΕΡΤ 3, Δεύτερο Πρόγραμμα, Τρίτο Πρόγραμμα, Η Φωνή της Ελλάδας.Έρη Μανούσου Σιγάλα, Ελένη Δουνδουλάκη.
«Το Αίνιγμα της Εικόνας / Άνθρωπος εν εικόνι διαπορεύεται»

Πρόκειται για μια εικαστική έκθεση με έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, χαρακτικής, φωτογραφίας, ψηφιδωτού κι «εγκαταστάσεων» 24 νεωτέρων και σύγχρονων καλλιτεχνών, που τους έχουν πολύπλευρα και διαχρονικά απασχολήσει πτυχές του προαναφερθέντος θέματος, εκφράζοντάς το ο καθένας με τον δικό του αλληλοσυμπληρωματικό τρόπο, όπως τουλάχιστον τα έργα τους εκθεσιακά παρουσιάζονται, διαμορφώνοντας μια ενδιαφέρουσα συμπαράθεση. Μια διαλεκτική συμπαράθεση, που στόχο έχει την ανάπτυξη ενός γόνιμου στοχασμού, με βάση την επιλογή, την διάρθρωση και την επιμέλεια της Ιστορικού Τέχνης & Πολιτισμού (ΕΚΠΑ) κ. Αθηνάς Σχινά.Αϊβάζογλου Αχιλλέας

Το σκεπτικό του θεσμού ΠΛΟΕΣ που πρωταρχικά (και όχι παρεπόμενα) η επιμελήτρια συγκροτεί, αφορά κάθε χρόνο κι ένα διαφορετικό, αλλά μείζον κοινωνικό και ιδεολογικό πρόβλημα, που απασχολεί έντονα την καθημερινότητά μας κι αυτό για εφέτος είναι τα κοινωνικά δίκτυα της προσωπικής μας ηλεκτρονικής επικοινωνίας, που έχουν καταστεί μάστιγα, ιδιαίτερα στις νεώτερες ηλικίες -και όχι μόνον- καθώς δημιουργούν εξάρτηση και εθισμό, πλαστοπροσωπία κι εγωκεντρισμό, απομονωτισμό κι αυτοαναφορικότητα, προκλητικότητα κι αδιαφορία, εξωραϊσμό και ναρκισσισμό, ιδιοτέλεια κι ανευθυνότητα, καταχρηστικότητα και ματαιοδοξία, επιθετικότητα και βία. Τα κοινωνικά αυτά δίκτυα βασίζονται κυρίως στην εικόνα που παράγουν και ιδιοτελώς καταναλώνουν καλλιεργώντας μια ψευδεπίγραφη, αλλά εντέλει επικίνδυνη εξουσιομανία.Χαρβαλιάς Γιώργος

Η σχέση παραγωγής και αυτο-ανάλωσης της εικόνας, θυμίζει τα Θυέστεια Δείπνα. Με αφορμή αυτή την διεργασιακή σχέση, στην προκειμένη έκθεση, επίκεντρο προβληματισμού τέθηκε το παμπάλαιο αλλά ανέκαθεν επίκαιρο ζήτημα του «Αινίγματος της Εικόνας», ιδιαίτερα μέσα από τον 73ο στίχο του Δαυίδ, που προσδιορίζει σαφέστερα την διαχρονική σχέση του ανθρώπου με την εικόνα, καθώς ρητά αναφέρει πως ο «άνθρωπος εν εικόνι διαπορεύεται», δηλαδή ο ποιητής και Προφητάνακτας εκείνος μας διαμηνύει, πως «ο άνθρωπος διανύει την ζωή του μέσα από εικόνες». Διαμορφώνει εικόνες; Αναλώνει εικόνες; Γίνεται ή συμπεριφέρεται ως εφήμερη οντότητα, όπως εκλαμβάνει τις εικόνες που δημιουργεί κι αποθηκεύει; Αντιστέκεται άραγε στην εικονοθηρία; Πόση ανάγκη έχει την εικόνα και τί αυτή για εκείνον εκφράζει; Τί του μεταφέρει και πώς εξωλεκτικά επικοινωνεί μαζί της; Μήπως γίνεται κι εκείνος εντέλει μια εικόνα ή μια κατασκευασμένη αντανάκλαση του εαυτού του; Τί ανακαλεί στις μνήμες του; Τί άραγε επιλέγει να αφήσει πίσω του;Καγκλής Τζουλιάνο

Τα έργα τέχνης δεν λύνουν αινίγματα. Ο ανθρώπινος στοχασμός μέσω των αισθήσεων, της φαντασίας και της εκφραστικής επινοητικότητας, προσπαθεί να τα λύσει, θέτοντας τουλάχιστον ερωτήματα στη θέση των λύσεων. Με άλλα λόγια, το κάθε εικονιστικό αίνιγμα αίρει κάθε βεβαιότητα. Ανοίγει δρόμους για απορίες, με τους τρόπους που διαμορφώνεται κι εξελίσσεται -ανά εποχές και εικαστικά ιδιώματα- η ίδια η καλλιτεχνική δημιουργία, ως υπαρξιακή ανάγκη.

Χαλκίδης Νάσος

Γνωρίζουμε άλλωστε πως η γλώσσα της τέχνης, μέσα από την εκφραστική της επικοινωνιακή παράμετρο, αρθρώνει τον εικονιστικό της λόγο – με λιγότερη ή περισσότερη παραστατικότητα, είτε αφαιρετικότητα- χρησιμοποιώντας στη μορφοδομή της, συμβολισμούς, αλληγορίες, μεταφορές κι αναγωγικότητες. Επομένως πρόκειται για μια σύνθετη και πολυεπίπεδη πραγματικότητα, όπως αυτή στην οποία ζούμε κι όπως εκείνη, αντίστοιχα, που μεταφέρουμε εντός μας.

Κανόγλου Νίκος

Ο θεσμός ΠΛΟΕΣ στην διαδρομή των ετών που έχει διανύσει, έχει ήδη παρουσιάσει σε μια σειρά εκθέσεων, (ως προς την διαμόρφωση της ποικιλίας των «ρεαλισμών») την συμβολή κι αλληλεπενέργεια συνείδησης και υποσυνειδήτου, του συλλογικού ασυνειδήτου και της επισυνείδησης. Έχει επισημανθεί επίσης εκφραστικά, ο ρόλος των συσχετισμών και των συνειρμών στις πάντοτε ρευστές, παρεμβατικές και μεταμορφωτικές καταστάσεις που ζούμε και μάλιστα έχουμε παρουσιάσει, πώς αυτές εξωτερικεύονται. Πώς ιχνηλατούμε αυτούς τους δρόμους, πώς τους αντιλαμβανόμαστε και τους διαισθανόμαστε, μέσα από διαλεκτικά σχήματα τα οποία αποκαλύπτει, -ανάλογα με τις «αναγνώσεις» που επιχειρούμε- το έργο της τέχνης, με στόχο πάντα την διεύρυνση των οριζόντων της αυτοσυνειδησίας μας.Φούρναρης Μάριος

Εκτός όλων αυτών, στην φετινή έκθεση θα επισημανθούν, θα «φωτιστούν» και θα τονιστούν κι άλλες παράμετροι της εικόνας, όπως είναι το εφήμερο στοιχείο της, οι εναλλακτικότητες μέσω των οποίων παρουσιάζεται η παρομοίωση αλλά και η «διάκριση» της εικόνας, τα παλίμψηστα επίπεδά της, η αντανακλαστικότητα και αναγωγιμότητά της, οι μεταλλαγές και οι μεταβάσεις της, η ανθεκτικότητά της και οι επαναφορές της μέσω της μνήμης, οι γόνιμές της αλλοιώσεις και οι μεταμορφώσεις της, οι ψευδαισθητικές λειτουργίες της και οι επαναπροσδιορισμοί της παρουσίας της μέσω των τελετουργικών μηχανισμών της κατασκευαστικής χειροπραξίας (που την αποτυπώνουν στην μορφοδομή της εικόνας), οι δημιουργοί της.Κληρονόμος Νικόλας

Μια εικόνα δεν εκφράζει μόνον τις δονήσεις που προκαλούν οι εντάσεις και οι υφέσεις της, οι πυκνώσεις και οι αραιώσεις των σχηματισμών της, αλλά και των μεταισθήσεων που προκαλούν οι τονικότητες των χρωμάτων της. Εκφράζει επίσης τον βουβό πόνο και την περιγελαστικότητα της ζωής, τα αποσιωπητικά και τα θαυμαστικά της, τις συναιρέσεις και τις κρυφές οδύνες της, τις ακυρώσεις των χειρονομιών που αφανίζει ο χρόνος και τα χαμένα της αλλοτινά φωνήεντα, τις μάταιες ακόμη επικλήσεις της κάθε φόρμας της, μέσα από τα λησμονημένα της νοήματα.Κοντογιώργη Κατερίνα

Στην εισαγωγή του κειμένου που αφορά τον συνοδευτικό Κατάλογο της έκθεσης, υπάρχει -όπως κάθε χρόνο κι όπου αυτό είναι εφικτό- μια αναδρομή στην αρχαιότητα, μέσα από τις ομοιότητες και τις διαφορές του βλέμματος του Νάρκισσου, σχετικά με το βλέμμα της Μέδουσας. Κατόπιν γίνεται αναφορά, στο εφήμερο της εικόνας και στον «γνόφο», δηλαδή στη συνύπαρξη της «αντιθετικότητας» μέσα από το φωταυγές της σκοτάδι, όπου εκεί άλλωστε έγκειται και η αινιγματική της παραδοξότητα. Εφόσον μάλιστα δεν υπάρχει παρθενογένεση και υπάρχει αλληλοδιαδοχή, για την ανάδειξη και τον διαχρονικό εμπλουτισμό των βασικών αυτών εννοιών, κρίθηκε σκόπιμο να γίνει μια σύντομη αναδρομή. Αυτή ξεκινά με τον Σιμωνίδη τον Κείο και μέσω της τραγωδίας «Χοηφόροι» του Αισχύλου, παρακολουθεί κανείς τις συγκεκριμένες έννοιες, όπως στη συνέχεια τροποποιήθηκαν και διαμορφώθηκαν από ορισμένους συγγραφείς του Βυζαντίου, αλλά και από τους σημαντικότερους Ευρωπαίους φιλοσόφους του 20ου αιώνα, οι περισσότεροι από τους οποίους ανάγονται φυσικά στους Προσωκρατικούς.

Κτιστοπούλου Μαρία

Η έκθεση επενδύεται με μουσική υπόκρουση, προκειμένου ο θεατής να ζήσει την ατμόσφαιρα των έργων, για να μπορέσει να «διαβάσει» τις ιδιαιτερότητες και τα παραλειπόμενά τους. Άλλωστε, ως προς την βαθύτερη «ανάγνωση» και ενατένιση των παρουσιαζόμενων έργων, υποβοηθητικά είναι και τα επιτοίχια σύντομα κείμενα της επιμελήτριας. Τα κείμενα αυτά δεν είναι κατ’ ουδέναν τρόπο επεξηγηματικά, προτρέποντας τον θεατή, όπως κάθε φορά στους ΠΛΟΕΣ, να προσδώσει στα εκτιθέμενα έργα, εκτός από την αναγνώριση της αναμφισβήτητης αισθητικής τους αξίας, κι ένα περισσότερο πνευματικό περιεχόμενο. Με βάση το εκάστοτε πνευματικό περιεχόμενο, όπως είναι ευρύτερα γνωστή αυτή η διαπίστωση, τα έργα της τέχνης αποκτούν την «οργανική» βιωσιμότητά τους στον χρόνο.Παπαφιλίππου Αιμιλία

Οι συμμετέχοντες καλλιτέχνες αλφαβητικά, είναι οι εξής: Αχιλλέας Αϊβάζογλου, Απόστολος Βέττας, Μίλτος Γκολέμας, Βασίλης Γκούμας, Τζουλιάνο Καγκλής, Νίκος Κανόγλου, Νικόλας Κληρονόμος, Κατερίνα Κοντογιώργη, Μαρία Κτιστοπούλου, Σταυρούλα Μητσάκου, Κλειώ Παπαϊωάννου, Αιμιλία Παπαφιλίππου, Λίλα Παπούλα, Αργύρης Ραλλιάς, Κωνσταντίνος Ράμμος, Αλίκη Ρήγου, Νίκος Σαμαράς, Δήμητρα Σιατερλή, Γιώργος Σταματάκης, Μαρία Σχινά, Μάριος Φούρναρης, Νάσος Χαλκίδης, Γιώργος Χαρβαλιάς, Γιάννης Χρηστάκος.Ράμμος Κωνσταντίνος

Διάρκεια έκθεσης : Σάββατο 25 Ιουλίου μέχρι και Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026

Ώρες λειτουργίας : 10.30 – 14.30 & 18.30 – 21.30 καθημερινά, εκτός Τρίτης.

Επιμέλεια: Γιώργος Κουλουβάρης
gkoul@naftemporiki.gr

naftemporiki.gr