Κριτική από τον Άκη Καπράνο
Δυο μονάχα ταινίες γι’ αυτή την εβδομάδα, μια πρόσφατη και μια επανέκδοση, καθώς Οδύσσεια και Spiderman συνεχίζουν να κόβουν πολλές χιλιάδες εισιτηρίων στα ταμεία. Παραδόξως “συνδέονται”, παρά τις εξώφθαλμες διαφορές τους.
Ο Γιαν Μποζάρσκι γεννήθηκε στην Πολωνία το 1912, σπούδασε αρχιτέκτονας στο Γκντανσκ, πολέμησε γενναία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, συνελήφθη στην Ουγγαρία το ’41, απέδρασε λίγους μήνες μετά για να καταφύγει στη Γαλλία και, με το πέρας του πολέμου, εγκαταστάθηκε εκεί για να ζήσει τη ζωή που θεωρούσε πως του άξιζε. Αντ’ αυτού, όμως, βρέθηκε αντιμέτωπος με την αδιαφορία της νέας του πατρίδας απέναντι στα πολλά ταλέντα του κι έτσι, στα τέλη της δεκαετίας, αποφάσισε να στραφεί στην παραχάραξη χαρτονομισμάτων. Εκεί το ταλέντο του Μποζάρσκι θα ανθίσει. Σε δέκα χρόνια είχε τελειοποιήσει την τεχνική του σε τέτοιο βαθμό που οι γαλλικές αρχές πίστευαν ότι πίσω από τα χαρτονομίσματα βρισκόταν μια μεγάλη εγκληματική οργάνωση με εξειδικευμένο προσωπικό. Τελικά, αποδείχθηκε ότι ολόκληρη η επιχείρηση ήταν έργο ενός και μόνο ανθρώπου που, το 1964, συνελήφθη έπειτα από δεκαπέντε χρόνια δράσης.
Στη δική του ιστορία βασίζεται η απολαυστική ταινία «Ο παραχαράκτης» του Ζαν Πολ Σαλομέ, που, πολύ σωστά, υπερτονίζει όλες αυτές τις ειρωνείες που μόνο από μια αληθινή ιστορία σαν κι αυτή θα μπορούσαν να προκύψουν: Μήπως ο μόνος άνθρωπος που αντιμετωπίζει το χρήμα ως έργο τέχνης είναι εκείνος που το παραχαράσσει; Εμείς, οι «πτωχοί», βλέπουμε μονάχα την αγοραστική του δύναμη. Ο παραχαράκτης βλέπει το σχέδιο, τη σύνθεση, τη χάραξη, την καθαρότητά του. Είναι ένας καλλιτέχνης που αφιερώνει τη ζωή του στη δημιουργία ενός έργου που πρέπει να παραμείνει «ανώνυμο», καθώς η επιτυχία του έγκειται στην εξαφάνιση κάθε ίχνους προσωπικής υπογραφής. Και ο Μποζάρσκι δεν μπόρεσε να αντισταθεί στον πειρασμό: Έφτασε στο σημείο να… βελτιώσει το πρωτότυπο. Με άλλα λόγια, η ταινία δεν τον αντιμετωπίζει σαν εγκληματία, αλλά σαν έναν καλλιτέχνη που επέλεξε τον πιο δύσκολο «κλάδο». Έξοχος ο Ρεντά Καλέμπ στον πρώτο ρόλο, άρτια και προσεγμένη η παραγωγή.
Έχει πολύ γούστο που, την ίδια εβδομάδα, επανεκδίδεται η ταινία «Γνήσιο αντίγραφο» του Αμπάς Κιαροστάμι, η πρώτη του ταινία εκτός Ιράν, αν δεν κάνω λάθος — βραβευμένη στις Κάννες για την ερμηνεία της Ζιλιέτ Μπινός to 2010. Όπου ο Τζέιμς, Βρετανός συγγραφέας, γνωρίζει μια Γαλλίδα ιδιοκτήτρια γκαλερί στην Τοσκάνη. Βολτάρουν σε μικρές πόλεις, επισκέπτονται καφέ, εκκλησίες και μουσεία, κουβεντιάζουν για την τέχνη, τον γάμο και τις σχέσεις. Κάποια στιγμή, ύστερα από μια παρεξήγηση με μια ιδιοκτήτρια καφέ που τους περνά για παντρεμένους, αρχίζουν και οι ίδιοι να συμπεριφέρονται σαν ζευγάρι δεκαπέντε χρόνων. Ή μήπως ήταν εξαρχής; Προφανώς, η ερώτηση είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα από την όποια απάντηση, καθώς ο Κιαροστάμι εστιάζει κυρίως στο πόσο εύκολα αλλάζει η συμπεριφορά μας, όταν αλλάζει η ιστορία που αφηγούμαστε για τον εαυτό μας. Λειτουργεί, ναι, αλλά προσωπικά προτιμώ τις ταινίες που ο σπουδαίος σκηνοθέτης γύρισε στο Ιράν. Εκεί, οι μεγάλες ιδέες γεννιούνταν μέσα από απλές ανθρώπινες στιγμές. Εδώ συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: Οι άνθρωποι υπάρχουν για να υπηρετήσουν την ιδέα.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου