Σχεδόν οκτώ μήνες μετά, σε συνέντευξή της
στο περιοδικό TIME, η Ντέλσι Ροντρίγκες, εξηγεί ότι μιλάει τακτικά με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο. Και δηλώνει ότι η συνεργασία με την Ουάσιγκτον, έχει αποβεί επωφελής για τη Βενεζουέλα.Παράξενο, θα έλεγε κανείς μια ακλόνητη σοσιαλίστρια, με χρόνια υπηρεσίας κοντά στον Ούγο Τσάβες, πριν βρεθεί ως Νο2 δίπλα στον Νικολάς Μαδούρο. Σήμερα, διαχειρίζεται μια εντυπωσιακή προσέγγιση με τον κάποτε εχθρό, τις ΗΠΑ.
Η Ντέλσι Ροντρίγκες σε δηλώσεις μετά τον μεγάλο σεισμό στη Βενεζουέλα / REUTERS/Marian Carrasquero
Αν και όπως επισημαίνει το ΤΙΜΕ, αυτή η στήριξη που απολαμβάνει η Ντέλσι Ροντρίγκες από τους Τραμπ και Ρούμπιο έχει μετατρέψει τη Βενεζουέλα σε de facto κράτος-υποτελή των ΗΠΑ. Η επιρροή τους στη χώρα είναι πρωτοφανής.
Όλα για την οικονομία
Μιλώντας στο περιοδικό, η Ντέλσι Ροντρίγκες αρνείται ότι έχει παραδώσει την κυριαρχία της χώρας. Υποστηρίζει ότι ανοίγει την οικονομία της χώρας προς το συμφέρον του λαού της. «Ξεκινάω ενεργώντας με καλή πίστη και εμπιστευόμενη ότι αυτές οι σχέσεις μπορούν να αναπτυχθούν με καλή πίστη», λέει. «Η τρέχουσα και μελλοντική μου στρατηγική ήταν πάντα να διασφαλίσω την ειρήνη και την ηρεμία στη χώρα – ηρεμία και κοινωνική και οικονομική ευημερία».
Σε ένα βαθμό, τα στοιχεία την ευνοούν. Πριν αναλάβει την εξουσία, η Βενεζουέλα υπέφερε από υπερπληθωρισμό, η παραγωγή πετρελαίου είχε μειωθεί κατακόρυφα. Σχεδόν 8 εκατομμύρια Βενεζουελάνοι είχαν μεταναστεύσει. Η καθημερινότητα περιελάμβανε διακοπές ρεύματος, λειψυδρία, ετοιμόρροπα νοσοκομεία, ελλείψεις τροφίμων και φαρμάκων.
Από τον Ιανουάριο, υπάρχουν σημάδια ανάκαμψης. Οικοδομές ξεκινούν, τα ράφια των καταστημάτων δεν είναι εντελώς άδεια. Και, χάρη στις αμερικανικές πετρελαϊκές που επέστρεψαν θριαμβευτικά, υπάρχουν προοπτικές για επενδύσεις στον πετρελαϊκό τομέα, στον τουρισμό, σε επενδύσεις κάθε είδους.
Το μακρύ χέρι του Ρούμπιο
Το τίμημα για όλα αυτά, όμως, είναι ότι υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ έχει εμπλακεί βαθιά στις κρατικές υποθέσεις στη Βενεζουέλα. Ίσως περισσότερο από την προεδρεύουσα Ντέλσι Ροντρίγκες. Ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Βενεζουέλας περιέγραψα στο ΤΙΜΕ μια συμφωνία Καράκας-Ουάσιγκτον. Αυτή προβλέπει ότι ο Μάρκο Ρούμπιο επιβλέπει το πλαίσιο που διέπει τα έσοδα από το πετρέλαιο και τα δημόσια οικονομικά της Βενεζουέλας. Είναι αυτός που διαχειρίζεται ένα κοινό ταμείο που δίνει στην Ουάσιγκτον επιρροή σε όλα. Την κατανομή των εσόδων από τις εξαγωγές της χώρας, την επαναλειτουργία του ενεργειακού τομέα και την προνομιακή μεταχείριση των αμερικανικών εταιρειών. Μάρκο Ρούμπιο και Ντέλσι Ροντρίγκες μιλούν καθημερινά.
Η Ντέλσι Ροντρίγκες σε επίσκεψη σε πετρελαϊκή μονάδα / Miraflores Palace/Handout via REUTERS/File Photo
Η προεδρεύουσα της Βενεζουέλας συμβουλεύεται τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών για τους διορισμούς που θα κάνει.
Όπως εξηγεί ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, Τζέιμς Στόρι, έχει τεθεί σσε εφαρμογή η λεγόμενη «επιχείρηση Ροντρίγκατο». Δηλαδή, μια συμφωνία που λέει ότι η κυβέρνηση της Ντέλσι Ροντρίγκεζ παραμένει στην εξουσία, ενώ παράλληλα εκτελεί τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον. «Κάνουν ό,τι τους ζητάμε», προσθέτει.
Και οι δύο χώρες συνεργάζονται πλέον και σε επιχειρήσεις πληροφοριών και καταπολέμησης των ναρκωτικών. Όπως η δολοφονία του Νίνιο Γκερέρο, του ηγέτη της διεθνικής εγκληματικής οργάνωσης Tren de Aragua. Η Βενεζουέλα παρείχε τις πληροφορίες για να εντοπίσουν τον Γκερέρο και επέτρεψαν την αεροπορική επιδρομή των ΗΠΑ.
Η Ντέλσι Ροντρίγκες λέει στο ΤΙΜΕ ότι «το σημαντικό είναι ότι υπάρχουν ευκαιρίες για κοινή συνεργασία. Ενάντια στο εμπόριο ναρκωτικών, για παράδειγμα, και κατά του διεθνικού οργανωμένου εγκλήματος. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για εμάς».
Το πείραμα της Βενεζουέλας
Η Βενεζουέλα έχει γίνει ένα παράδειγμα της ικανότητας του Τραμπ να αναδιαμορφώνει τον κόσμο επιδιώκοντας τις δικές του προτεραιότητες, χωρίς να δεσμεύεται από τις διπλωματικές συμβάσεις που περιόριζαν τους προκατόχους του. Όπως θυμίζει το ΤΙΜΕ, με μια εξωδικαστική εκστρατεία βίας και εξαναγκασμού, και επιθέσεις σε ύποπτα για λαθρεμπόριο ναρκωτικών σκάφη, κορύφωσε τις ενέργειές του με τη σύλληψη-απαγωγή του Νικολάς Μαδούρ. Πού τώρα περιμένει να δικαστεί στις ΗΠΑ.
Αλλά η συνεργασία που έχει η Ντέλσι Ροντρίγκες με τον Ντόναλντ Τραμπ της επέτρεψε να εδραιώσει την εξουσία σε μια περίοδο τεράστιων αναταραχών. Αλλά η σχέση είναι αμφίδρομη. Για δύο δεκαετίες, η Ροντρίγκεζ καθιερώθηκε ως μια από τις απαραίτητες προσωπικότητες του Τσαβισμού. Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι ένας άλλος ηγέτης θα μπορούσε να διατηρήσει μια τέτοια συμφωνία.
Αλλά η ίδια πρέπει να διατηρήσει μια λεπτή ισορροπία. Παρά το γεγονός ότι για μεγάλο μέρος του πληθυσμού η απομάκρυνση Μαδούρο ήταν ανακούφιση, την Ντέλσι Ροντρίγκες τη βλέπουν περισσότερο σαν προδότη, παρά σαν απελευθερωτή. Και το μέλλον της βασίζεται στη σχέση με τον Λευκό Οίκο.
Και η βοήθεια των ΗΠΑ, μετά τον πρόσφατο σεισμό με πάω από 5.000 νεκρούς, την κάνει να λέει ότι η συμφωνία με την Ουάσιγκτον είναι κάτι σαν ευλογία. Και απορρίπτει την κριτική ότι «έχει κάνει συμφωνία με τον διάβολο» για να παραμείνει στην εξουσία.
REUTERS/Javier Andres Rojas
«Προσπαθώ να διασφαλίσω ότι η εσωτερική πολιτική μιας άλλης χώρας δεν επηρεάζει τη Βενεζουέλα», λέει στο ΤΙΜΕ η Ντέλσι Ροντρίγκες. «Ελπίζω η Βενεζουέλα να μη γίνει πιόνι στην πολιτική ατζέντα οποιασδήποτε άλλης χώρας».
Αναδιαμορφώνοντας το δυτικό ημισφαίριο
Ο Ντόναλντ Τραμπ στη Βενεζουέλα είδε μια ευκαιρία να εξασφαλίσει πρόσβαση στα αποθέματα πετρελαίου. Αλλά ο Μάρκο Ρούμπιο και οι γύρω από αυτόν, μια ευκαιρία να αναδιαμορφώσει την ισορροπία δυνάμεων στο δυτικό ημισφαίριο. Και την ώρα που ενημέρωνε τον Τραμπ για τις επιθέσεις στα πλοία, ταυτόχρονα του τόνιζε πόσο σημαντικός ήταν ο έλεγχος της Βενεζουέλας ως «βάση» για τη Λατινική Αμερική. Από την οποία θα μπορούσαν να πετύχουν πλήγματα -πολιτικά και οικονομικά- στην Κούβα, τη Ρωσία, την Κίνα. Χώρες με στενούς δεσμούς με τον Νικολάς Μαδούρο.
«Το είδος της επιρροής που υπήρχε σε αυτή τη χώρα είναι ασυμβίβαστο με τα συμφέροντα των ΗΠΑ», λέει ένας αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. «Ο στόχος μας ήταν απλός: να πείσουμε τον Μαδούρο να διακόψει αυτές τις σχέσεις», προσθέτει. Αλλά «δεν ήταν πρόθυμος να το κάνει».
Ντέλσι Ροντρίγκες, η τεχνοκράτης
Οι διεθνείς διπλωμάτες έβλεπαν την Ντέλσι Ροντρίγκεζ ως τεχνοκράτη και όχι ως ιδεολογικά σκληροπυρηνικό. Σύμφωνα με τον Κρίστοφερ Ερνάντες-Ρόι, ειδικό σε θέματα Λατινικής Αμερικής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, «την επέλεξαν με το πιστόλι στον κρόταφο. Αλλά φαινόταν να κατανοεί την οικονομία της χώρας και ασχολούνταν βαθιά με τον πετρελαϊκό της τομέα εδώ και πολύ καιρό. Αυτή είναι προφανώς μια από τις υψηλότερες προτεραιότητες της κυβέρνησης – η ανάκαμψη της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας». Καθώς η Ντέλσι Ροντρίγκεζ είχε από καιρό υποστηρίξει μεγαλύτερο οικονομικό άνοιγμα, ο Ρούμπιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ήταν ρεαλίστρια με έλεγχο των μοχλών της κυβέρνησης και πρόθυμη να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον.
Σήμερα η Ντέλσι Ροντρίγκεζ υποστηρίζει ότι η σχέση με τις ΗΠΑ έχει ήδη αποφέρει οφέλη για τη χώρα. «Το πιο σημαντικό είναι ότι εταιρείες από τις Ηνωμένες Πολιτείες επιστρέφουν και έρχονται», λέει. Άρα, το καρότο που κρέμασε μπροστά της ο Τραμπ, πέτυχε τον σκοπό του.
Αλλά ακόμα παραμένει το στοίχημα η οικονομική ολοκλήρωση μπορεί να προκαλέσει πολιτική αλλαγή. Και παραμένει ασαφές πόσες από αυτές τις επενδύσεις έχουν αντίκρισμα για τους απλούς πολίτες.
Για ορισμένους Βενεζουελάνους, η Ροντρίγκες είναι ένα νέο πρόσωπο για το ίδιο καθεστώς.
Πότε θα γίνει η μετάβαση στη δημοκρατία
Παρά τις αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη στη Βενεζουέλα, η μεγαλύτερη – η μετάβαση σε μια πραγματική δημοκρατία – εξακολουθεί να φαίνεται μακρινή.
Ο Μάρκο Ρούμπιο τη βλέπει ως μέρος της αποστολής του να απαλλάξει τη Λατινική Αμερική από τις εναπομείνασες σοσιαλιστικές κυβερνήσεις. Και θέλει, έχει πει, να διεξαγάγει μια μέρα η Βενεζουέλα νόμιμες εκλογές και να ολοκληρώσει μια δημοκρατική μετάβαση.
Κατόπιν εντολής του, η κυβέρνηση της Ντέλσι Ροντρίγκες θέσπισε νόμο περί αμνηστίας τον Φεβρουάριο. Οι αρχές της Βενεζουέλας λένε ότι περίπου 9.000 πολιτικοί κρατούμενοι έχουν αφεθεί ελεύθεροι από την ψήφιση του νόμου.
Και η Ροντρίγκες λέει ότι είναι έτοιμη να ελέγξει ανεξάρτητα τη διαδικασία. Έχει ζητήσει από το Γραφείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ να ελέγξει τις αποφυλακίσεις, υποστηρίζοντας ότι ο εξωτερικός έλεγχος θα επιβεβαιώσει τη συμμόρφωση της κυβέρνησης με τις δεσμεύσεις της.
Ο Τραμπ δεν νοιάζεται για τη δημοκρατία
Αλλά, σύμφωνα με τον Τζέιμς Στόρι, ο Ντόναλντ Τραμπ «δεν επικεντρώνεται στην οικοδόμηση της δημοκρατίας. Γιατί, αν κάτι πάει στραβά, αυξάνει την αστάθεια και διαβρώνει περαιτέρω την πιθανότητα οι εταιρείες να εισέλθουν και να πραγματοποιήσουν επενδύσεις».
Ούτε η Ντέλσι Ροντρίγκεζ βιάζεται. «Η Βενεζουέλα θα διεξαγάγει εκλογές όταν θα είναι έτοιμη», λέει στο ΤΙΜΕ. «Υπάρχουν εξτρεμιστικές ομάδες που ζήτησαν στρατιωτική επιθετικότητα κατά της Βενεζουέλας και ο λαός -ειδικά εκείνοι που βίωσαν την επίθεση από πρώτο χέρι- αισθάνονται μεγάλο φόβο».
Όσον αφορά τις προϋποθέσεις για ανοιχτές εκλογές, λέει: «Νιώθω ότι αυτή η στιγμή θα έρθει όταν όλοι οι πολιτικοί παράγοντες της χώρας καταλήξουν σε συνεννόηση και μπορούμε να πούμε στο έθνος ότι εμείς, ως πολιτικοί, είμαστε έτοιμοι». Και προσθέτει ότι θα καλωσορίσει διεθνείς παρατηρητές εκλογών, υπό την προϋπόθεση ότι θα σεβαστούν την κυριαρχία της Βενεζουέλας.
Στην ερώτηση αν σκοπεύει να θέσει η ίδια υποψηφιότητα για πρόεδρος, απαντά: «Δεν ξέρω». Και αν θα επέτρεπε στην Κορίνα Ματσάδο να επιστρέψει και να θέσει υποψηφιότητα, λέει: «Πρέπει να προχωρήσουμε σε μια νέα πολιτική εποχή». Και εξηγεί: «Η απάντησή μου δεν είναι όχι. Είναι ότι θα υπάρξει μια πολιτική στιγμή όπου η συνύπαρξη και η ειρηνική συνύπαρξη θα είναι δυνατές».
Όταν ηγέτιδα της αντιπολίτευσης κλήθηκε να σχολιάσει την απάντηση της Ροντρίγκες, δεν κοίταξε προς την Ουάσιγκτον, αλλά προς το Καράκας: «Καταλαβαίνω ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ αποφάσισε να ξεκινήσει με τη διαδικασία σταθερότητας, αλλά για να γίνει αυτό βιώσιμο, σίγουρα χρειάζεται νομιμότητα», είπε. «Φοβούνται τις εκλογές επειδή φοβούνται τον λαό, φοβούνται τη λαϊκή κυριαρχία. Ξέρουν τι επιθυμούσε απεγνωσμένα ο λαός της Βενεζουέλας».
Στόχος η επιβίωση
Σύμφωνα με τον Ντιέγκο Αρέα, ειδικό σε θέματα Βενεζουέλας στο Ατλαντικό Συμβούλιο, για την Ντέλσι Ροντρίγκεζ, όλα επιστρέφουν στην επιβίωση. «Πρέπει να ακολουθήσει την καθοδήγηση της κυβέρνησης των ΗΠΑ, η οποία κάποια στιγμή θα περιλαμβάνει την ανανέωση των δημοκρατικών θεσμών και κανόνων. Θα το κάνει όχι λόγω της δημοκρατικής της δέσμευσης, αλλά ως μέσο για την επίτευξη των πολιτικών της στόχων».
Ο Αρέα πιστεύει ότι αυτό δεν θα σήμαινε απλώς πολιτική επιβίωση, αλλά δημιουργία συνθηκών υπό τις οποίες η ίδια -και ίσως ο ίδιος ο Τσαβισμός- θα μπορούν να επιβιώσουν μετά την εξουσία.
«Αυτό σημαίνει επιβίωση για εκείνη. Να κάνει το σύστημα σταθερό και ικανό να αυτοκυβερνηθεί, κάτι που ενδεχομένως θα περιλαμβάνει τη δυνατότητα συμμετοχής της στη νέα Βενεζουέλα. Πρόκειται για επιβίωση».
in.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου