Νικολέτα Πετανίδου • npetanidou@naftemporiki.gr
Μεταξύ των πιο ακριβών μαχητικών αεροσκαφών βρίσκεται το F-35, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται εδώ και 15 χρόνια σε μαζική παραγωγή και έχουν ήδη κατασκευαστεί περισσότερα από 1.350 αεροσκάφη.
Η αύξηση του κόστους, ωστόσο, δεν αναιρεί το γεγονός ότι το F-35 είναι από τις πιο συμφέρουσες επιλογές για την Πολεμική Αεροπορία των Ηνωμένων Πολιτειών, όχι όμως απαραίτητα και για όλους τους πελάτες.
Σύμφωνα με το αμερικανικό Air & Space Forces, επικαλούμενο εκτίμηση του Joint Program Office, το κόστος των F-35 στις επόμενες παρτίδες παραγωγής, δηλαδή τα Lots 18 και 19, θα αυξηθεί κατά 8,5% έως 11,5% σε σχέση με τα προηγούμενα Lots 15 και 17. Το ερώτημα είναι πόσο και εάν θα επηρεάσει τις παραγγελίες της Αθήνας.
Το κόστος ανά έκδοση
Το F-35A θα κοστίζει περί τα 78,5 εκατ. ευρώ σημειώνοντας αύξηση 11,52%.
Η έκδοση κάθετης απογείωσης και προσγείωσης F-35B θα φτάσει τα 103,5 εκατ ευρώ, αυξημένη κατά 11,38%, ενώ η έκδοση F-35C για επιχειρήσεις από αεροπλανοφόρα θα κοστίζει περίπου 94,5 εκατ. ευρώ, αύξηση 8,52%.
Πρόκειται για την τελική τιμή «flyaway», δηλαδή την τιμή του αεροσκάφους το οποίο θα παραδοθεί έτοιμο για επιχειρησιακή αξιοποίηση, καθώς σε αυτή περιλαμβάνονται ο κινητήρας και το ραντάρ.
Σημειώνεται ότι τα Lots (παρτίδες) 18 και 19 θα παραχθούν την περίοδο 2026-2028.
Αιτία ο πληθωρισμός
Από την Αμερική, αρμόδιες πηγές, αποδίδουν την αύξηση της τιμής στον πληθωρισμό, αλλά και στο αυξημένο κόστος των νέων εξαρτημάτων που απαιτούνται για την έκδοση Block 4.
Αυτό που γεννά εύλογα ερωτήματα, είναι για ποιο λόγο παρατηρείται αύξηση του κόστους, παρά τη μαζική παραγωγή του αεροσκάφους.
Τούτο διότι κανονικά, όσο αυξάνεται ο αριθμός των αεροσκαφών που παράγονται, τόσο θα έπρεπε να μειώνεται το κόστος ανά μονάδα.
Στην περίπτωση του F-35, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική.
Σε περισσότερα από 15 χρόνια συνεχούς παραγωγής έχουν κατασκευαστεί πάνω από 1.350 αεροσκάφη, ενώ μόνο το 2025 οι παραδόσεις έφτασαν σε αριθμό-ρεκόρ, με 191 F-35 να είναι στα «χέρια» τρίτων.
Πηγή φωτογραφίας: WikipediaΆλλο εντός και άλλο εκτός
Οι συγκεκριμένες τιμές, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αφορούν την αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών και δεν πρέπει να συγχέονται με το κόστος των εξαγωγικών συμβάσεων.
Για έναν ξένο πελάτη, όπως καλή ώρα και η Ελλάδα, το συνολικό κόστος είναι συνήθως σημαντικά υψηλότερο, καθώς μια συμφωνία μπορεί να περιλαμβάνει ανταλλακτικά, συντήρηση και υποστήριξη, εκπαίδευση προσωπικού, εξοπλισμό εδάφους, υποδομές και – συνήθως – οπλικά συστήματα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Τσεχία.
Το 2023 συμφώνησε για την αγορά 24 F-35 έναντι συνολικού πακέτου περίπου 4,25 δισ ευρώ.
Σε μία απλή διαίρεση του συνολικού ποσού με τον αριθμό των αεροσκαφών, προκύπτει ένα ενδεικτικό κόστος περίπου 177 εκατ. ευρώ ανά αεροσκάφος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αυτή είναι η τιμή του ίδιου του μαχητικού.
Ανάλογη είναι η εικόνα στην Πολωνία.
Η συμφωνία του 2020 για 32 F-35A ανήλθε σε 3,92 δισ. ευρώ. Το συνολικό πακέτο αντιστοιχεί σε περίπου 122,5 εκατ. ευρώ ανά αεροσκάφος κάνοντας την ίδια απλή πράξη.
«Ένας λόγος είναι ότι οι εξαγωγικές συμφωνίες δεν αφορούν μόνο την αγορά των αεροσκαφών. Περιλαμβάνουν ένα ευρύτερο πακέτο δυνατοτήτων και υποστήριξης, το οποίο είναι απαραίτητο ώστε το μαχητικό να μπορεί να ενταχθεί επιχειρησιακά στην αεροπορία του αγοραστή», λένε ειδικοί.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η εξέλιξη έχει ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, η οποία έχει επιλέξει το F-35A για τον Στόλο της Πολεμικής Αεροπορίας.
Όπως έχει γράψει η Ναυτεμπορική, η Αθήνα έχει προχωρήσει στην απόκτηση 20 F-35A, με δικαίωμα προαίρεσης για ακόμη 20 αεροσκάφη.
Υπενθυμίζεται ότι για τα 20 F-35A, το συμβατικό κόστος αρχικής προμήθειας είναι περίπου 3,47 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, ως προς τις παρτίδες που «βλέπουν» τις τιμές να.. εκτοξεύονται, τα ελληνικά μαχητικά δεν εντάσσονται στα Lots 18 και 19.
Η ελληνική προμήθεια αφορά μεταγενέστερο προγραμματισμό παραγωγής, γεγονός που σημαίνει ότι η σημερινή τιμή των 78,5 εκατ. ευρώ για ένα αμερικανικό F-35A δεν αποτελεί την τελική τιμή που θα πληρώσει η Ελλάδα.
Αντίθετα, η εξέλιξη των Lots 18 και 19 αποτελεί ένδειξη για την πορεία του κόστους του προγράμματος. Εάν οι αυξήσεις που καταγράφονται συνεχιστούν και στις επόμενες παρτίδες, τότε είναι εύλογο να επηρεαστεί και το κόστος των μελλοντικών αεροσκαφών, ανάλογα πάντα με το Lot παραγωγής και τη διαμόρφωση στην οποία θα παραδοθούν.
Η ελληνική συμφωνία περιλαμβάνει ένα ευρύτερο πακέτο, ενώ το τελικό κόστος εξαρτάται από τον εξοπλισμό, την υποστήριξη, την εκπαίδευση, τα ανταλλακτικά, τις υποδομές και τα όπλα που συνοδεύουν την προμήθεια.
Πηγή φωτογραφίας: Γενικό Επιτελείο ΑεροπορίαςΤο χρονοδιάγραμμα και τα έργα στην Ανδραβίδα
Τα πρώτα ελληνικά F-35 αναμένεται να ενταχθούν στον Στόλο της Πολεμικής Αεροπορίας σταδιακά, ξεκινώντας από το 2029.
Ήδη, στην Ανδραβίδα στην 117 Πτέρυγα Μάχης όπου θα είναι η «φωλιά» τους βρίσκονται σε εξέλιξη οι απαραίτητες εργασίας για να υποδεχθεί τα εν λόγω μαχητικά αεροσκάφη. Εγκαταστάσεις υποστήριξης και ασφάλειας, ειδικές υποδομές για τη λειτουργία και συντήρησή του σύμφωνα πάντα με τα πρωτόκολλα του ΝΑΤΟ.
Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούλιο, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης συμμετείχε στο European F-35 Air Chiefs Meeting στη βάση RAF Marham του Ηνωμένου Βασιλείου, εκεί όπου η Ευρώπη οργανώνει το μέλλον της αεροπορικής ισχύος της.
Δεν ήταν απλώς μια παρουσία σε μια διεθνή στρατιωτική συνάντηση, αλλά η εικόνα της Ελλάδας ως μελλοντικού μέλους του «κλειστού» κύκλου χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα του F-35 Lightning II.
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του Γενικού Επιτελείου, στη σύσκεψη συμμετείχαν επικεφαλής και εκπρόσωποι των Πολεμικών Αεροποριών του Βελγίου, της Γερμανίας, της Δανίας, της Ελβετίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, του Ισραήλ, της Ιταλίας, του Καναδά, της Νορβηγίας, της Ολλανδίας, της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της Φινλανδίας, καθώς και εκπρόσωποι της αμερικανικής USAFE-AFAFRICA και του F-35 Joint Program Office.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, οι συζητήσεις στη RAF Marham επικεντρώθηκαν στην εκπαίδευση χειριστών και τεχνικού προσωπικού, στην υποστήριξη του στόλου, στη διαλειτουργικότητα μεταξύ συμμαχικών δυνάμεων και στα επιχειρησιακά διδάγματα από τη χρήση των F-35 σε πρόσφατες αποστολές.
Παράλληλα, ο Αρχηγός ΓΕΑ ενημερώθηκε για το πρόγραμμα εκπαίδευσης χειριστών F-35 της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας και επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις εκπαίδευσης και συντήρησης της 207 Μοίρας, ενός από τους βασικούς κόμβους υποστήριξης του βρετανικού προγράμματος.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου