Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Τρεις μήνες μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι διεθνείς αγορές δεν κινούνται πλέον απλώς στη σκιά της γεωπολιτικής κρίσης — έχουν αρχίσει να αναδιαμορφώνονται πλήρως από αυτήν.
Το πετρέλαιο έχει εκτιναχθεί, ο πληθωρισμός επιστρέφει απειλητικά στο προσκήνιο, οι αποδόσεις των ομολόγων σκαρφαλώνουν σε πολυετή υψηλά και οι κεντρικές τράπεζες βλέπουν τα σχέδια για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής να τινάζονται στον αέρα.
Την ίδια ώρα, όμως, η Wall Street συνεχίζει να γράφει ιστορικά ρεκόρ χάρη στη φρενίτιδα της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ το δολάριο επιβεβαιώνει ξανά τον ρόλο του ως απόλυτου ασφαλούς καταφυγίου.
Σε αυτό το νέο τοπίο, ο πόλεμος δημιουργεί ήδη ξεκάθαρους νικητές και βαρύτατα ηττημένους — από τις ενεργειακές υπερδυνάμεις και τους τεχνολογικούς κολοσσούς έως τις ευάλωτες οικονομίες της Ασίας και την πιεσμένη Ευρώπη.
Το πετρέλαιο αλλάζει τα πάντα
Η τιμή του πετρελαίου έχει εκτιναχθεί περίπου 40% από την έναρξη του πολέμου, με το Brent να διατηρείται σταθερά γύρω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και να έχει φτάσει ακόμη και σχεδόν στο διπλάσιο των προπολεμικών επιπέδων στις αρχές Απριλίου.
Η αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα μεγάλων οικονομιών και η αναζήτηση εναλλακτικών πηγών προμήθειας έχουν αποτρέψει, προς το παρόν, τα χειρότερα. Όμως η πίεση στο παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα αυξάνεται.
Η εκτόξευση του πετρελαίου έχει αναζωπυρώσει τους φόβους για νέο κύμα πληθωρισμού και έχει αναγκάσει τις αγορές να επανεξετάσουν τις προσδοκίες για τα επιτόκια.
Η Wall Street γράφει νέα ρεκόρ
Παρά την ενεργειακή κρίση, οι μετοχές — κυρίως στις ΗΠΑ — συνεχίζουν να καταγράφουν ιστορικά υψηλά.
Η επενδυτική φρενίτιδα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους. Ο S&P 500 και ο Nasdaq κινούνται σε επίπεδα-ρεκόρ, ενώ ανοδικά κινούνται και οι ευρωπαϊκές αγορές.
Η μεγάλη έκπληξη έρχεται από τον κλάδο των ημιαγωγών. Η SK Hynix ξεπέρασε για πρώτη φορά το 1 τρισ. δολάρια σε χρηματιστηριακή αξία, ακολουθώντας τη Samsung Electronics και τη Micron Technology στο AI ράλι.
Ωστόσο, δεν συμμετέχουν όλοι στο πάρτι.
Ο δείκτης αεροπορικών εταιρειών του S&P 500 υποχωρεί περισσότερο από 6% λόγω των διαταραχών στις αερομεταφορές, ενώ οι μετοχές πολυτελών ειδών πιέζονται από τον φόβο ότι ο πληθωρισμός θα πλήξει την κατανάλωση.
Το δολάριο παραμένει «βασιλιάς»
Ο μεγάλος γεωπολιτικός νικητής μέχρι στιγμής είναι το δολάριο.
Παρά τις ανησυχίες για την αμερικανική οικονομική πολιτική, οι επενδυτές συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν το αμερικανικό νόμισμα ως ασφαλές καταφύγιο. Το δολάριο έχει ενισχυθεί περίπου 1,5% έναντι των βασικών ανταγωνιστών του από την έναρξη του πολέμου, ξεπερνώντας ακόμη και το ελβετικό φράγκο και το γεν.
Στήριγμα για το δολάριο αποτελούν και οι υψηλότερες αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων.
Ασία: Νομίσματα υπό κατάρρευση
Στον αντίποδα, οι μεγάλες χαμένες της κρίσης είναι πολλές ασιατικές οικονομίες, οι οποίες εξαρτώνται σε τεράστιο βαθμό από το πετρέλαιο που διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ.
Η ινδική ρουπία, η ινδονησιακή ρουπία και το πέσο Φιλιππίνων έχουν καταγράψει ιστορικά χαμηλά έναντι του δολαρίου, ενώ αρκετές κεντρικές τράπεζες αναγκάζονται να αυξήσουν επιτόκια ή να παρέμβουν στις αγορές συναλλάγματος.
Η Σρι Λάνκα προκάλεσε σοκ ανεβάζοντας τα επιτόκια κατά 100 μονάδες βάσης.
Μοναδική εξαίρεση στην περιοχή αποτελεί το κινεζικό γουάν, που στηρίζεται στα μεγάλα εγχώρια ενεργειακά αποθέματα της Κίνας.
Ευρώπη: Νέα σκιά στην οικονομία
Η Ευρώπη εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη στο ενεργειακό σοκ. Στην Ευρωζώνη, η οικονομική δραστηριότητα συρρικνώθηκε τον Μάιο με τον ταχύτερο ρυθμό εδώ και περισσότερο από δυόμισι χρόνια, σύμφωνα με τους δείκτες PMI της S&P Global.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποίησε ότι ο πόλεμος εντείνει τις χρηματοπιστωτικές ευπάθειες της περιοχής, ενώ στη Βρετανία οι επιχειρήσεις αναφέρουν αύξηση του ενεργειακού κόστους και επιβράδυνση της δραστηριότητας.
Οι ΗΠΑ εμφανίζονται πιο ανθεκτικές χάρη στην ενεργειακή αυτάρκεια και τις τεράστιες επενδύσεις στην AI οικονομία. Ωστόσο ούτε η αμερικανική οικονομία μένει ανεπηρέαστη: η μέση τιμή της βενζίνης έχει φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων ετών.
Τα ομόλογα στους μεγάλους χαμένους
Στους πιο ξεκάθαρους χαμένους της κρίσης βρίσκονται τα κρατικά ομόλογα. Οι αγορές φοβούνται ότι οι κεντρικές τράπεζες θα αναγκαστούν να διατηρήσουν υψηλά επιτόκια — ή ακόμη και να τα αυξήσουν — για να αντιμετωπίσουν τον ενεργειακό πληθωρισμό.
Η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου έχει ξεπεράσει το 5%, σε υψηλά από το 2007, ενώ και οι γερμανικές αποδόσεις κινούνται στα υψηλότερα επίπεδα εδώ και πάνω από 15 χρόνια.
Οι traders πλέον προεξοφλούν τουλάχιστον δύο αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ έως το τέλος του έτους.
Και κάπως έτσι, τρεις μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι η κρίση δεν αναδιαμορφώνει μόνο τη γεωπολιτική ισορροπία, αλλά και ολόκληρο τον χάρτη των αγορών.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου