Νατάσα Στασινού • nstasinou@naftemporiki.gr
Ο Κέβιν Γουόρς ορκίστηκε μόλις την Παρασκευή ως νέος πρόεδρος της Federal Reserve. Και ήδη βρίσκεται μπροστά σε μία από τις πλέον δύσκολες δοκιμασίες που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας επικεφαλής κεντρικής τράπεζας.
Η ιστορία είναι σχεδόν… καταραμένη.
Από τη δεκαετία του 1930 και μετά, σχεδόν κάθε νέος πρόεδρος της Fed είδε τη Wall Street να περνά βίαιη διόρθωση μέσα στους πρώτους τρεις μήνες της θητείας του. Σύμφωνα με στοιχεία του MarketWatch κατά μέσο όρο, ο S&P 500 υποχωρούσε περίπου 12% μετά την ανάληψη καθηκόντων ενός νέου προέδρου.
Ο Τζερόμ Πάουελ βρέθηκε αντιμέτωπος με πτώση 7%, η Τζάνετ Γέλεν με 4%, ο Μπεν Μπερνάνκι με 2%. Υπήρξαν όμως και πολύ χειρότερα παραδείγματα: τόσο ο Άλαν Γκρίνσπαν όσο και ο Γιούτζιν Μέγιερ είδαν την αγορά να χάνει πάνω από 30%.
Και τώρα ο Γουόρς αναλαμβάνει σε μία στιγμή που η Wall Street βρίσκεται ήδη σε ιστορικά υψηλά, με τον S&P 500 να έχει αγγίξει τις 7.500 μονάδες. Ένα σοκ στην οικονομία θα μπορούσε να φέρει και τη βίαιη προσγείωση των χρηματιστηριακών δεικτών.
Ο άνθρωπος που θα έφερνε μειώσεις επιτοκίων
Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε τον Γουόρς, πολλοί στη Wall Street πίστεψαν ότι θα αποτελούσε τη «βαλβίδα αποσυμπίεσης» για την οικονομία στη δεύτερη θητεία Τραμπ — έναν πρόεδρο Fed πιο φιλικό σε μειώσεις επιτοκίων.
Μόνο που η πραγματικότητα άλλαξε δραματικά. Ο νέος πρόεδρος της Fed δεν παραλαμβάνει μία οικονομία που χρειάζεται φθηνότερο χρήμα. Παραλαμβάνει μία οικονομία που χτυπιέται από πετρελαϊκό σοκ λόγω Ιράν, υψηλές αποδόσεις ομολόγων και αυξανόμενους φόβους για νέο κύμα πληθωρισμού.
Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου κινείται πλέον κοντά στο 4,6%, με την αγορά να αντιδρά σχεδόν σε κάθε είδηση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και την αγορά πετρελαίου.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι τα futures της Fed πλέον προεξοφλούν πιθανότητα νέας αύξησης επιτοκίων έως το τέλος του 2026. Οι αγορές δεν «βλέπουν» καμία μείωση επιτοκίων.
Μήπως όμως κοιτάζει το λάθος πρόβλημα;
Την ίδια ώρα, ένα διαφορετικό επιχείρημα αρχίζει να κερδίζει έδαφος στους οικονομικούς κύκλους των ΗΠΑ: ότι ο πραγματικός πληθωριστικός κίνδυνος ίσως δεν βρίσκεται ούτε στους δασμούς του Τραμπ ούτε στο πετρελαϊκό σοκ από το Ιράν.
Ο αναλυτής του Fortune, Σον Τάλι, υποστηρίζει ότι η Fed κινδυνεύει να αγνοήσει μία πολύ βαθύτερη πληθωριστική δυναμική που δημιουργείται από την ίδια την ισχύ της αμερικανικής οικονομίας.
Παρά τον πληθωρισμό και τα υψηλά επιτόκια, ο Αμερικανός καταναλωτής συνεχίζει να δαπανά επιθετικά, η Wall Street καταγράφει νέα ιστορικά υψηλά και οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη εκτοξεύονται.
Η αμερικανική οικονομία, με άλλα λόγια, ίσως παραμένει υπερβολικά «καυτή».
Αυτός είναι και ο μεγάλος φόβος αρκετών επενδυτών: ότι η Fed μπορεί να θεωρεί πως ο πληθωρισμός είναι προσωρινός και γεωπολιτικός, ενώ στην πραγματικότητα τροφοδοτείται από μία οικονομία που εξακολουθεί να παράγει υπερβολικά ισχυρή ζήτηση.
Το δίλημμα του Γουόρς
Ο νέος πρόεδρος της Fed βρίσκεται ουσιαστικά μπροστά σε τρεις επιλογές.
Η πρώτη είναι να αγνοήσει το ενεργειακό σοκ από το Ορμούζ και να κρατήσει σταθερά τα επιτόκια.
Η δεύτερη είναι να ακολουθήσει πιο επιθετική πολιτική τύπου «Volcker-lite» — δηλαδή νέα σύσφιγξη για να τιθασευτεί ο πληθωρισμός, με τον κίνδυνο όμως να προκαλέσει πιστωτική ασφυξία στην οικονομία.
Η τρίτη επιλογή είναι η πιο ριψοκίνδυνη πολιτικά: να πιέσει για μείωση επιτοκίων ώστε να συνεχίσει να ρέει η πίστωση στην οικονομία και να δοθεί χρόνος στις αγορές ενέργειας να αυτορυθμιστούν μέσω υψηλότερων τιμών, νέων επενδύσεων και αύξησης της προσφοράς.
Ο ίδιος ο Γουόρς έχει αφήσει να εννοηθεί ότι βλέπει το πρόβλημα κυρίως ως γεωπολιτικό σοκ προσφοράς και όχι ως κλασικό πληθωριστικό κύμα ζήτησης.
Σε ακρόαση τον Απρίλιο είχε δηλώσει ότι τον ενδιαφέρει κυρίως ο «υποκείμενος πληθωρισμός» και όχι οι «μονομερείς αυξήσεις τιμών λόγω γεωπολιτικής».
Το Ορμούζ, το πετρέλαιο και ο φόβος της ύφεσης
Η ουσία είναι πως η Fed δεν μπορεί να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, ούτε να τερματίσει τον πόλεμο στο Ιράν.
Μπορεί όμως να αποφύγει ένα κρίσιμο λάθος: να μετατρέψει μία ενεργειακή κρίση σε χρηματοπιστωτική κρίση.
Αυτό φαίνεται να είναι και το βασικό δόγμα που επιχειρεί να διαμορφώσει ο Γουόρς: να μην «σπάσει» την οικονομία με υπερβολική νομισματική αυστηρότητα τη στιγμή που επιχειρήσεις, μεταποίηση, αγορά κατοικίας και επενδύσεις χρειάζονται περισσότερο κεφάλαιο και όχι λιγότερο.
Μπορεί η αγορά να τον προλάβει;
Η προσωρινή αποκλιμάκωση με το Ιράν και η απόφαση του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ να δώσει 30ήμερη εξαίρεση για ρωσικό πετρέλαιο σε ευάλωτες χώρες προσφέρουν μια μικρή ανάσα στις αγορές.
Όμως η αγορά ομολόγων παραμένει εξαιρετικά επιφυλακτική.
Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον νέο επικεφαλής της Fed: εάν δεν πείσει γρήγορα ότι ελέγχει την κατάσταση, η ίδια η αγορά μπορεί να επιβάλει τους όρους της πριν προλάβει να το κάνει ο ίδιος.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου