Η Βρετανία μπορεί να μην επιστρέφει επίσημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως κινείται ολοένα και πιο ξεκάθαρα προς μία αργή, προσεκτική και σε μεγάλο βαθμό σιωπηλή «απο-αποχώρηση» από το Brexit.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα ανάλυσης του Economist, η οποία υποστηρίζει ότι το Λονδίνο επιχειρεί σταδιακά να ξαναχτίσει δεσμούς με τις Βρυξέλλες, καθώς οι οικονομικές και γεωπολιτικές συνθήκες έχουν αλλάξει δραματικά σε σχέση με το 2016.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η συζήτηση για την Ευρώπη επιστρέφει δυναμικά στο εσωτερικό των Εργατικών. Ο Άντι Μπέρναμ, που θεωρείται από πολλούς πιθανός διάδοχος του Κιρ Στάρμερ έχει κατά καιρούς μιλήσει ακόμη και για επανένταξη στην Ε.Ε., αν και εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός λόγω της ισχυρής στήριξης που είχε το Brexit σε πολλές εργατικές περιφέρειες.
Ο Ουές Στρίτινγκ εμφανίζεται πιο ανοιχτός στην ιδέα αντιστροφής της πορείας του Brexit, ενώ ακόμη και ο ίδιος ο Στάρμερ δηλώνει ότι η Βρετανία πρέπει να βρίσκεται «ξανά στην καρδιά της Ευρώπης».
Η Βρετανία του 2026 καμία σχέση με εκείνη του 2016
Το περιοδικό σημειώνει ότι η Βρετανία του 2026 δεν έχει καμία σχέση με τη χώρα που ψήφισε υπέρ του Brexit πριν από μία δεκαετία.
Τότε, η Ευρώπη ζούσε σε συνθήκες σχετικής ειρήνης, η παγκοσμιοποίηση έμοιαζε ασταμάτητη και η διατλαντική συμμαχία θεωρούνταν δεδομένη. Σήμερα, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αποδυνάμωση του ΝΑΤΟ επί Donald Trump και η επιστροφή της γεωπολιτικής αβεβαιότητας έχουν αλλάξει πλήρως τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ανάλυση, έχει γίνει πλέον ευρύτερα αποδεκτό ότι το Brexit έπληξε την οικονομία της Βρετανίας. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απώλεια ΑΕΠ της τάξης του 4% ή και περισσότερο, ενώ οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν αυξημένη γραφειοκρατία και εμπόδια στο εμπόριο με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κοινή γνώμη αλλάζει στρατόπεδο
Το YouGov καταγράφει πλέον σαφή μεταστροφή της κοινής γνώμης. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, το 58% των Βρετανών θεωρεί ότι η αποχώρηση από την Ε.Ε. ήταν λάθος, ενώ μόλις το 29% πιστεύει ότι ήταν σωστή επιλογή.
Άλλες έρευνες δείχνουν ότι, αν διεξαγόταν σήμερα νέο δημοψήφισμα, η επανένταξη στην Ε.Ε. θα μπορούσε να επικρατήσει ακόμη και με ποσοστά της τάξης του 62%-38%.
Ωστόσο, η κυβέρνηση των Εργατικών αποφεύγει συστηματικά να ανοίξει επίσημα θέμα επιστροφής στην Ένωση. Αντ’ αυτού επιλέγει μια στρατηγική σταδιακής επαναπροσέγγισης.
Ο υπουργός αρμόδιος για τις διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε., Nick Thomas-Symonds, μιλά για «μόνιμη αλλαγή» στις σχέσεις Βρετανίας και Ευρώπης, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στην άμυνα αλλά και στην ενέργεια, τη βιομηχανία, την αγροτική παραγωγή και την οικονομία συνολικά.
Η αθόρυβη επιστροφή στην ευρωπαϊκή τροχιά
Το λεγόμενο «reset» στις σχέσεις Λονδίνου – Βρυξελλών περιλαμβάνει ήδη συμφωνίες για τρόφιμα, ανταλλαγές νέων, ρυθμίσεις για τις εκπομπές άνθρακα και την ηλεκτρική ενέργεια.
Στην πράξη, σημειώνει ο Economist, η Βρετανία αρχίζει σταδιακά να ακολουθεί ξανά ευρωπαϊκούς κανονισμούς, επιδιώκοντας τη λεγόμενη «δυναμική ευθυγράμμιση». Στόχος είναι να μειωθούν τα εμπόδια που δημιούργησε το Brexit στο εμπόριο με την Ε.Ε.
Το νέο νομοσχέδιο που προωθεί η κυβέρνηση διευκολύνει αυτή τη διαδικασία, ενώ στο μέλλον η συνεργασία μπορεί να επεκταθεί σε τομείς όπως τα αυτοκίνητα, τα χημικά προϊόντα και τα φάρμακα.
Ο Τόμας-Σίμοντς εμφανίζεται επίσης ικανοποιημένος από την επιστροφή της Βρετανίας στο πρόγραμμα ανταλλαγών Erasmus, παρότι αυτό συνεπάγεται νέο κόστος για τους Βρετανούς φορολογουμένους.
Το πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι οι Βρυξέλλες δεν προτίθενται να προσφέρουν πλήρη πρόσβαση στην ενιαία αγορά χωρίς ανταλλάγματα.
Οι «κόκκινες γραμμές» που μπλοκάρουν τη συμφωνία
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμένει ότι δεν μπορεί να επιτρέψει στη Βρετανία να επιλέγει μόνο τα πλεονεκτήματα της συμμετοχής χωρίς να αποδέχεται και τις υποχρεώσεις.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο πολιτικό πρόβλημα για το Λονδίνο. Η κυβέρνηση Στάρμερ εξακολουθεί να θέτει τρεις βασικές «κόκκινες γραμμές»: όχι επιστροφή στην ενιαία αγορά, όχι τελωνειακή ένωση και όχι ελεύθερη μετακίνηση πολιτών.
Σύμφωνα με τον Economist, αυτές οι δεσμεύσεις καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε ουσιαστική αναβάθμιση των σχέσεων.
Η Ε.Ε. ζητά επίσης οικονομική συμμετοχή στα ευρωπαϊκά ταμεία συνοχής ως αντάλλαγμα για μεγαλύτερη πρόσβαση στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας ή σε άλλα κοινά προγράμματα. Αντίστοιχες συνεισφορές καταβάλλουν ήδη χώρες όπως η Norway και η Switzerland.
Μάλιστα, διαφωνίες γύρω από τη χρηματοδότηση ήταν ένας από τους λόγους που το Λονδίνο δεν κατάφερε πέρυσι να ενταχθεί στο ευρωπαϊκό αμυντικό ταμείο SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ.
Το «ελβετικό μοντέλο»
Το περιοδικό θεωρεί ότι το μοντέλο που πλησιάζει περισσότερο στις σημερινές βρετανικές φιλοδοξίες είναι εκείνο της Ελβετίας.
Η Ελβετία συμμετέχει στην ευρωπαϊκή ενιαία αγορά αγαθών, αλλά όχι υπηρεσιών. Δεν βρίσκεται στην τελωνειακή ένωση και διατηρεί τη δυνατότητα ανεξάρτητων εμπορικών συμφωνιών με τρίτες χώρες.
Ωστόσο, υπάρχει μία κρίσιμη λεπτομέρεια: η Ελβετία αποδέχεται την ελεύθερη μετακίνηση πολιτών.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο πολιτικό ταμπού στη μετα-Brexit Βρετανία.
Παρά το γεγονός ότι αρκετές δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η κοινωνία εμφανίζεται πλέον πολύ πιο θετική απέναντι στην ελεύθερη μετακίνηση εντός της Ευρώπης, το ζήτημα εξακολουθεί να θεωρείται πολιτικά εκρηκτικό.
Σύμφωνα με νέα έρευνα της φιλοευρωπαϊκής οργάνωσης Best for Britain, το 63% των Βρετανών στηρίζει πλέον την αρχή της ελεύθερης μετακίνησης, ενώ στους ψηφοφόρους των Εργατικών, των Φιλελεύθερων Δημοκρατών και των Πρασίνων το ποσοστό φτάνει ακόμη και το 90%.
Η Βρετανία πλησιάζει ξανά την Ευρώπη
Το βασικό συμπέρασμα του Economist είναι ότι η Βρετανία κινείται ήδη προς μια πιο στενή σχέση με την Ευρώπη, ακόμη κι αν αποφεύγει να το παραδεχθεί ανοιχτά.
Όμως, για να υπάρξει πραγματικά ουσιαστική επαναπροσέγγιση, οποιαδήποτε μελλοντική κυβέρνηση των Εργατικών θα χρειαστεί αργά ή γρήγορα να εγκαταλείψει ορισμένες από τις πιο αυστηρές «κόκκινες γραμμές» του Brexit.
Και αυτό σημαίνει ότι η μεγάλη πολιτική μάχη γύρω από την ευρωπαϊκή ταυτότητα της Βρετανίας όχι μόνο δεν έχει τελειώσει — αλλά πιθανότατα μόλις αρχίζει ξανά.
naftemporiki.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου